Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/869 K.2025/989

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı, yaptığı ticari ilişkiler neticesinde ..... Mobilya San. Ve Ticaret Ltd. Şti. Adına .... Seri nolu, 25.01.2025 ödeme tarihli ve 500.000,00 TL bedelli hatır çeki verdiğini, bu çekin vadesinde iade edilmesi talep edilmiş ise de sürekli oyalatıldığını , söz konusu çek davalı ..... Mobilya İmalat San. Ve Ticaret Ltd. Şti. ne vade tarihi 26.07.2025 olarak değiştirilerek ve imzası taklit edilerek iddiasıyla 22.08.2025 tarihinde Büyükçekmece İcra Dairesi ...... Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, bankaca söz konusu çekte tahrifat yapıldığı anlaşılmakla ödeme yapılmadığını; arabuluculuk süreçlerinin devam ettiğini bu nedenlerle ivedilikle ihtiyati tedbir kararı talep ve dava etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava, kambiyo senetinden kaynaklı menfi tespit istemlidir.

Dosya üzerinde yapılan inceleme sırasında arabuluculuk son tutanak aslının dosya içeriğinde bulunmadığı, davacı vekilinin arabuluculuk süreçlerinin devam ettiğini henüz sonuçlanmadığını bildirir 18.09.2025 tarihli dilekçe sunduğu görüldü.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış olup, mahkeme tarafından resen gözetilir.

HUAK m. 18/A (2) hükmünde dava şartı arabuluculuğa mutlaka dava açmadan önce başvurulması zorunlu tutulmuştur.

HMK 114/2 ye göre (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır. denilerek özel kanunlarla da özel dava şartı getirildiğinden resen inceleme yapılacağı sabittir.

Bu konuda Yargıtay'ın kararı da açıktır. Davacı tarafından yukarıda anılan mevzuat uyarınca dava tarihi itibariyle arabuluculuğa başvurduğundan bahsettiği ancak buna ilişkin tutanağın sunulmadığı da görülmüştür.

Uyuşmazlığın giderilmesinde uyuşmazlık, davacı vekiline arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağının aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dosyaya ibraz edilmemesi halinde bu belgelere UYAP sisteminden ulaşılabilmesi nedeniyle suretinin yeterli olup olamayacağı noktasında toplanmaktadır.''Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi taktirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir'' hükmüyle davacının arabulucuk faaliyetine ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dosyasına sunulmasını ''dava şartı'' olarak kabul etmiş, bu şartın gerçekleşmemesi halinde de müeyyidesinin ne olacağını açıkça kural altına almıştır.

Bu yönüyle emredici nitelikte olan norm, hakime taktir yetkisi tanımamıştır. (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 17/06/2020 gün, 2020/932 Esas sayılı, 2020/5773 Karar numaralı Kararı)

TÜM DOSYA KAPSAMI VE YUKARIDAKİ YASAL DÜZENLEMELER BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE; 01 EYLÜL 2023 TARİHİNDE YÜRÜRLÜĞE GİREN 7445 SAYILI KANUN HÜKÜMLERİ İLE 05 Nisan 2023 tarih ve 32154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 31, 34, 36, 37, 38 ve 41. maddeleri 01 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması ve dava tarihinden önce arabuluculuk son tutanağının düzenlenmesi Mahkeme'ye dava açılışında sunulması 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartıdır.

Dava tarihi itibariyle davacının menfi tespit talepli davasının zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu açık olup, her ne kadar davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğu belirtilmiş ise de yine davacı vekili tarafından arabuluculuk sürecinin sonuçlanmadığı ve son tutanağın düzenlenmediği, arabuluculuk sürecinin devam ettiğinin beyan dilekçesi ile belirtildiği, bu sebeple dava şartı niteliğinde olan arabuluculuk anlaşamama son tutanağının tutanağının mevcut olmadığı, arabuluculuk süreci sonuçlanmadan dava açılmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında davacının menfi tespit talepli davasının arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usûlden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi 1.fıkrası gereğince arabuluculuk özel dava şartı yokluğundan HMK 115. Maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan USÛLDEN REDDİNE,

2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 9.392,63-TL harcın mahsubu ile artan 8.747,23-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,

5-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Katip ,.... Hakim .....