Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/23 K.2026/318

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili sigorta şirketinde ...... poliçe numaralı 20/01/2021-20/01/2022 tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile ...

GIDA TURİZM NAKLİYE VE SAN.DIŞ.TİC.LTD.ŞTİ tarafından sigorta ettirilen ... plakalı aracın 07.01.2022 tarihinde sürücü sevk ve idaresinde, ..... mevkiinde seyir halinde iken aracın sağ ön kısımları ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde müvekkili sigorta şirketi hasara uğrayan ... plakalı araçtaki maddi hasar için 31.01.2022 tarihinde 16.000,36 TL tutarında, değer kaybı için ise 20.01.2023 tarihinde 20.000,00 TL tutarında ödeme yaptığını, ancak ... plakalı aracın maliki araçtaki değer kaybının tamamının ödenmediğinden bahisle sigorta tahkim komisyonuna başvurduğunu,

tahkim dosyasında alınan bilirkişi raporunda başvurana ait araçta meydana gelen değer kaybının 25.000,00 TL olduğu ve başvurucunun 5.000,00 TL bakiye değer kaybı talep edebileceğinin tespit edildiğini, tahkim kararı doğrultusunda müvekkili sigorta şirketinin 5.000,00 bakiye değer kaybı, 17.900,00 TL vekalet ücreti ve 2.150,00 TL yargılama masrafları ödenmesine hükmedildiğini, değer kaybı, vekalet ücreti ve yargılama masrafları dahil olmak üzere başvurucuya 2.325,00-TL stopaj ve 1.162,50 TL KDV kesintisi ile birlikte 20.791,31 TL ödeme yapıldığını,

tahkim kararı öncesi ödenen 16.000,36-TL maddi hasar ve 20.000,00-TL tutarında ödemenin davalı şirketten tahsil edilmiş olduğunu, tahkim kararı sonrası ödemenin tahsili sağlanamadığını, sigortalı aracın sürücüsünün %100 kusurlu olması ve ehliyetsiz olması sebebiyle müvekkili sigorta şirketinin ödediği toplam 20.791,31-TL tutarında hasar tazminatı ve ferilerini Sigorta Genel Şartları B.4/B gereği davalı tarafın ödemesi gerektiğini,

müvekkili sigorta şirketi tarafından ödenen hasar tazminatının sigorta ettirenden rücuen tazmin şartları oluştuğundan müvekkili şirketçe ödenen tazminatın ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte 30.633,57 TL üzerinden rücuen tahsili talebiyle İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ..../......

E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız takip başlatıldığını, ancak davalı/borçlu tarafın haksız olarak icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davanın kabulü ile davalı/ borçlunun itirazının iptaline, İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ..../......

Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibin devamına, borca haksız itiraz eden davalı-borçlu aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı ...... ...

Sigorta Şirketi müvekkiline ait ... plakalı aracı ...... numaralı poliçe ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortaladığını, poliçenin 20.01.2021 - 20.01.2022 tarihlerini kapsadığını, bu tarih aralığında 07.01.2022 tarihinde ... plakalı araç ile dava dışı üçüncü kişiye ait ... plakalı aracın kazaya karıştığını, meydana gelen kazada müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle sigorta şirketi tarafından daha önce de rücu talebinde bulunulmuş olduğunu ve talep edilen tüm tutarın müvekkili tarafından ödendiğini, ödemeye ilişkin dekontu dosyaya ibraz ettiklerini,

davacı taraf meydana gelen kaza ile ilgili olarak üçüncü kişinin yapmış olduğu başvuru neticesinde Sigorta Tahkim Komisyonunun 2023.E........ numaralı dosyasından 24.06.2024 tarih ve ....../..... Karar numaralı uyuşmazlık hakem kararı nedeniyle yapmış olduğu 20.791,31 TL (5.000 TL Değer Kaybı - 17.900 TL vekalet ücreti - 2.150 TL Yargılama Gideri) ödeme ve 9.842,26 TL işlemiş faizle birlikte 30.633,57 TL alacağını İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ...../......

Esas numaralı dosyasına konu ettiğini, Sigorta Tahkim Komisyonunun ........E........ numaralı dosyasından 24.06.2024 tarih ve ...../.......

Karar numaralı uyuşmazlık hakem kararı incelendiğinde dava dışı başvurucunun daha önce kuruma başvuru yaparak (24.10.2023) değer kaybı alacağı talep ettiği, kurum tarafından 15 günlük yasal süre içinde hiçbir dönüş ve ödeme yapılmaması nedeniyle 09.01.2023 tarihinde sigorta tahkim komisyonuna başvurulduğunun anlaşıldığını, davacı sigorta şirketi dava dışı üçüncü kişinin yapmış olduğu değer kaybı başvurusuna süresi içerisinde cevap vermediği ve ödeme yapmadığı için sigorta tahkimde görülen uyuşmazlığın açılmasına kendi kusuru ve hatalı eylemi ile neden olduğunu,

davacının kendi kusuruna dayalı olarak yapılan ödemelerin müvekkilinden talep edilmesi mümkün olmadığından davanın reddi gerektiğini, ispatlanamayan davanın reddine, davacı tarafın davaya konu asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama harç ve giderleri ile karşı taraf vekalet ücretinin davacı yan üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava, hasar dosyası kapsamında davacı tarafça dava dışı sigortalısına yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamı istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalıya ait ve davacı tarafından ........ poliçe numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın 07/01/2022 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ... plakalı araç için Sigorta Tahkim Komisyonu ......E.........K.

Sayılı karar kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından ödenen bakiye 5.000,00-TL değer kaybı bedeli nedeniyle değer kaybı, vekalet ücreti, yargılama gideri olmak üzere toplam 20.791,31-TL ödemenin sigortalı araç sahibinin; araç sürücüsünün ehliyetsizlik ve ağır kusuru nedeni ile davalıdan rücu talebinin kabul edilip edilemeyeceği, meydana gelen trafik kazasında davalının ağır kusurlu olup olmadığı, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı,

davacı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan İstanbul .......İcra Müdürlüğü'nün ..../..... Esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptali taleplerinin kabul edilip edilemeyeceği, asıl alacak ve işlemiş faiz miktarının tespiti ile talep edilen tazminat miktarının kadri marufunda olup olmadığı hususlarında olduğu tespit edilmiştir.

... ve ... plakalı araçların trafik tescil kayıtlarının uyap sisteminden çıkartılarak dosyamız arasına alınmıştır.

Sigorta Tahkim Komisyonu'na, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü'ne, ..... ... Sigorta şirketine, ...... İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap verildiği anlaşılmıştır.

İstanbul ......İcra Müdürlüğü'nün ..../..... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına kazandırılmış olmakla, icra dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 30.633,57-TL Toplam Alacağın( 20.791,31-TL asıl alacak + 9.842,26-TL işlemiş faiz) alacağın tahsili talebine ilişkin başlatıldığı, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, trafik kazası sonrası ZMM sigorta poliçesi kapsamında, karşı taraf aracında meydana gelen hasar bedelini ödediğini belirterek, yaptığı ödemenin sigortalısından rücuan tahsilini sağlamak amacıyla icra takibi başlatmıştır.

Davalı taraf, icra ödeme emrine süresinde itiraz ederek, öncelikle takibin yetkisiz icra dairesinde açıldığını, yetkili icra dairesinin borçlunun ikametgahının bulunduğu yer icra dairesi olan Küçükçekmece İcra Dairesinin yetkili bulunduğunu bildirerek, İstanbul .....İcra Müdürlüğü'nün yetkisine ve takibin esası ile ilgili olarak da borca itiraz etmiştir. İcra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verilmiştir.

İtirazın iptali davalarında, yetkili icra dairesine usulüne uygun olarak yapılmış icra takibinin bulunması dava şartı olduğundan, öncelikle incelenmesi gerekmektedir.

Zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı, kendi akidi olan sigortalıya karşı 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 167 ve 168 inci maddelerine göre rücu davası açabilir. İçe rücu davalarında yetkili mahkemenin hangi yer mahkemesi olacağı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (2918 sayılı Kanun) 110 uncu maddesi kapsamında düzenlenmiş değildir.

Zira 2918 sayılı Kanun’un 110 uncu maddesi ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının C.7 maddesinde, zarar gören üçüncü kişilerin ve bunların haleflerinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısına karşı açacakları tazminat davaları bakımından bir yetki kuralı getirilmiş olup uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin somut olaylarda ise davacı sigorta şirketi tarafından kendi sigortalısına karşı rücuen tazminatın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası açılmıştır.

Buna göre, 2918 sayılı Kanun’un 110 uncu maddesi hükmünün bu davada uygulanması mümkün olmadığından, sigortacının merkez veya şubesinin bulunduğu yer mahkemesi içe rücu davasında yetkili değildir. İçe rücu davasında yetkili mahkeme anılan hükümlere göre değil, seçimlik yetki olarak 6100 sayılı Kanun'un genel yetki kuralları çerçevesinde ve özellikle anılan yasanın 6, 15 ve 16 ncı maddelerinin birinci fıkraları ile 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre belirlenecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 19.10.2005 gün ve ...../..... esas, ..../..... karar sayılı kararı ile Yargıtay (Kapatılan) ...... Hukuk Dairesi'nin 26.05.2008 tarihli, ...../.....-...../...... sayılı kararı ile 10.11.2008 tarihli, ..../.....-...../...... sayılı kararı da bu yöndedir.)

İİK'nun 50/1 maddesinde "Para veya teminat borcu için takip hususunda hukuk usulü muhakemeleri kanunun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur" denilmektedir.

6100 sayılı HMK'nun 447/2 maddesi uyarınca yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı HUMK'ya yapılan yollamalar HMK'nun bu hükümlerinin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.

Bu durumda icra dairesinin yetkisi 6100 sayılı HMK'nun yetkiye ilişkin 5 ve devamı madde hükümlerine göre belirlenmesi gerekecektir. Somut olayda kesin yetki söz konusu olmadığından, kural olarak HMK'nun 6.maddesi uyarınca yetkili icra dairesinin davalının ikametgahına yakın yetkili yer mahkemesi olduğu düşünülebilir ise de, HMK'nun 15/1 maddesinde: sigorta sözleşmesinden doğan davalarda; sigorta bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkin ise rizikonun gerçekleştiği yerde de dava açılabilir denilmektedir.

Yasal düzenlemeler ile birlikte somut olay değerlendirildiğinde; kaza ..... ili, ..... ilçesi sınırlarında meydana gelmiş, davalının adresi de ....... ilçesinde bulunmakta olup; davalı, İstanbul ......İcra Müdürlüğü'nün ..../..... Esas sayılı dosyası ile aleyhine başlatılan icra takibinde yetki itirazında bulunarak, ikametgahın Küçükçekmece ilçesi olması nedeniyle, icra takibinin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını ileri sürmüştür. Bu durumda, kazanın meydana geldiği yer ve davalının yerleşim yeri dikkate alındığında, Küçükçekmece İcra Dairelerinin yetkili olduğu, davacı tarafça yetkili icra dairesinde usulüne uygun şekilde başlatılan icra takibi bulunmadığı anlaşılmıştır.

İtirazın iptali davasının görülebilmesi ön koşullarından birisi usulüne uygun yetkili yer icra müdürlüğünde yapılmış bir icra takibinin var olmasıdır. Başka bir anlatımla, yetkisiz yer icra müdürlüğünde yapılmış bir takip varsa, yetki itirazı bulunması halinde mahkemece re'sen öncelikle icra müdürlüğünün yetkisi incelenerek değerlendirilecektir.

İtirazın iptali davalarının görülebilmesi için öncelikli olarak yetkili icra dairesinde başlatılmış bir icra takibinin bulunması gerektiği, davalının icra dairesine yetkisine yönelik itirazının yerinde bulunduğu ve itirazın iptali davasının görülebilmesi için gerekli dava şartı gerçekleşmediği anlaşılmakla, geçerli bir icra takibi bulunmadığı gözetilerek, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ..... · ¸e-imza Hakim ........ · ¸e-imza