Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2015/195 K.2018/250

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ... ile müvekkili arasında yayın sözleşmesi olduğunu davalının sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, davalıların hukuka aykırı eylemleri nedeniyle müvekkilinin haklarının önemli ölçüde ve onarılamaz biçimde zarar gördüğünü, davalının yayın hakkının davacıya devrettiği kitapla ilgili 3.kişilerle yeni sözleşme yaptığını, bir yandan da facebook ve diğer internet siteleri üzerinden yayınlandığını, davalının müvekkili dışında kimselerle işbirliği yaparak, kitap basıp, piyasaya sürmesinin engellenmesi,

internette yer alan yayınların kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı tarafın 3. Kişi ile yaptığı sözleşmenin geçersizliğini, feshin geçersizliğniin tespitini, davalının hukuka aykırı eylemlerinden doğan davacı zararının tespiti ile bu bedelden şimdilik 10.000,00 TL nin maddi tazminat ve 100.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini davanın kabulünü talep etmiştir.

Davacı taraf mahkememize sunmuş oluduğu ve usulüne uygun yatırmış olduğu dilekçede dava değerini 3.04.2018 tarihinde 720.538,20 TL olarak maddi tazminatın davalılardan ... yönünden ıslah ettiğini beyan etmiş, ... yönünden maddi tazminat talebi bu miktar üzerinden değerlendirilerek hüküm kurulmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin sözleşmenin imzalanmasından, sözleşmeyi fesih ettiği tarihe kadar geçen sürede davacının sözleşmeden

doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin sözleşmeyi haklı olarak feshettiğini, başka bir kişiyle sözleşme imzaladığını ve ihtiyati tedbir talebinin reddini, davacı ile sözleşmenin fesih olduğundan davacının halen basıp dağıtmakta olduğu kitaplarla ilgili olarak gerekli tedbirlerin alınmasını, davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin yazar ... ile kitap yayım sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşme çerçevesinde kitabın yayınlandığını, müvekkilinin davacıyı zarara uğratma gibi bir çabasının olmadığını, davacının müvekkiline karşı dava açarak müvekkilinin hem maddi hem manevi çöküntüye uğrattığını, davacının kötü niyetli olduğunu müvekkilinden haksız çıkar sağlayarak, işine engel olarak müvekkilini mağdur ettiğini bu nedenle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini ve davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Dosyaya ibraz edilen belgelerden davacı ve davalı ... arasında ... adlı eserin yayın ve piyasaya sunulması ile ilgili 16.09.2013 tarihinde yayın sözleşmesi imzalandığı, dosyaya ibraz edilen belgeden anlaşılmıştır.

Davalı ... tarafından 18.05.2015 tarihinde sözleşmenin aykırılık nedeniyle ihtarına ilişkin tek taraflı fesih yönünden sözleşmenin fesh edildiği dosyaya ibraz edilen belgeden anlaşılmıştır.

Dosyaya celp edilen kayıt ve belgeler tüm deliller ile birlikte dosya 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirmede davaya konu .... isimli kitabın FSEK-2 anlamında eser niteliiğinde olduğu davaya konu kitap üzerinde eser sahipliğinin davalı ... .... ait olduğu eser sahibinin 16.09.2013 tarihinde sözleşme kapsamında eser sahipliğini davalı tarafa devr ettiği söz konusu davacı tarafın mahrum kaldığı kazancın 240.722,24 TL olabileceği beyan edilmiş, rapora itiraz üzerine dosya tekrar bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti mahkememize sunduğu,

ek bilirkişi raporunda davacı tarafın davalı yazar ile yapmış olduğu sözleşmenin 6 yıllık olduğu dönem sonuna kadar toplam muhtemel kazanç kaybının 725.538,20 TL olabileceği zararın tam olarak tespit edilememesi durumunda borçlar kanunu 50 ve51.

Maddeye göre takdirin mahkemeye ait olduğu beyan edilmiş, bilirkişi heyetinin eser sahipliği ve niteliği ile ilgili değerlendirilmeleri yerinde görülmüş ancak sözleşmenin haksız feshine yönelik hususlarda hukuki değrelendirme hakime ait olup bilirkişi heyetinin hukuki konudaki değerlendirilmesi yerinde görülmemiş bu hususta mahkememizce dosyadaki delil, belge, sözleşme şartları değerlendirilmek suretiyle bilirkişi raporuna aykırı şekilde karar verilmiştir.

Dosyaya tarafların göstermiş oluduğu tanık beyanları alınmış, davacı tanıkları genel olarak beyanlarında taraflar arasında yapılan sözleşme gereği .... adlı kitabın satışa sunulduğu bandrolsuz satılan kitaplar ile ilgili şirket çalışanı .... sorumlu olduğu şirketin bir sorumluluğu bulunmadığı beyan edilmiş davalı tanığı ... davacı şirketin 2006 yılından beri pazarlama ve kordinatörlüğünü yaptığını, şirkette çalışırken görevini kötüye kullanmadığını, şirketin 15,20 bin kadar kitabın farklı bandroller ile piyasaya sürdüğünü, kendi adına herhangi bir işlem yapmadığını beyan etmişlerdir.

Dosyaya celp edilen Bakırköy .... İş mahkemesinin dosyasının incelenmesinde davanın haksız fesih nedeniyle iş ve işveren arasındaki alacak hakkından kaynaklandığı yargılamanın devam ettiği celp edilen kayıtlardan anlaşılmıştır. Bakırköy ... Asliye Ceza Mahkemesinin dosyasının incelenmesinde, şikayetcinin tasarı yayıncılık sanığın ... olduğu sanık hakkında hizmet nedeniyle görevi kötüye kullanmadan kamu davası açıldığı taraflar arasındaki uyuşmazlığın hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu bu nedenle sanığın beraatine karar verildiği, dosyanın istinaf edildiği ve kesinleşmediği celp edilen kayıtlardan anlaşılmıştır.

Dosyaya ibraz edilen tüm delil ve belgeler, yaptırılan bilirkişi incelemesi taraflar arasındaki sözleşme, sözleşmenin feshine ilişkin iddianame ceza dosyası, iş mahkemesi dosyası, tüm deliller dikkate alındığında dava ... isimli eserin 16.09.2013 tarihli taraflar arasındaki sözleşmenin tek taraflı feshin haksızlığının tespiti, fesih nedeniyle uğranılan maddi manevi zararın tazminine ilişkin olup, davaya konu kitabın FSEK 1/b maddesi anlamında ... ye hazırlık amacı ile yazılan formata uygun belli uslup ve sistematiği yansıtan sahibinin hususiyetini taşıyan, ilim ve edebiyat eseri olduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafın FSEK kapsamında eser sahibi olduğu ve 16.09.2013 tarihinde taraflar arasında yayım haklarına ilişkin devir sözleşmesi yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı taraf davalının yaptığı feshin haksız olduğunu, sözleşmenin yürürlükte olduğnunu tespitini talep etmiş isede aktin feshine ilişkin irade beyanı tek taraflı bozucu yenilik doğuran haklardan olup karşı tarafın kabulüne bağlı olmaksızın karşı tarafa ulaşması ile sonuç doğuracağından bu andan itibaren taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi sona erer,

bu nedenle davalı tarafın sözleşme ilişkisini sona erdirip 18.08.2015 tarihinde ihtarname ile davacıya bildirdiği ve sözleşmenin bu irade beyanının ulaşması nedeniyle fesh edildiğinden davacı tarafın sözleşmenin devamı 3. Kişiye yönelik sözleşmenin hükümsüzlüğü ve kitabın basım ve yayım talepleri yerinde görülmemiş, reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin haklı fesih nedenine dayalı olup olmadığı, tüm deliller ile birlikte değerlendirilmiş bilgilendirilme yapılmaması, eserin boyutlarında değişiklik yapılması hususları sözleşmenin feshini gerektiren bir husus olarak görülmemiştir ancak eserin korunmaması hususu yönünden davacı ile davalı taraf arasında yapılan sözleşme gereği ve borçlar kanunu gereği eserin korunması davacının yükümlülüğündedir.

Davalı tarafa ait kitabın çok sayıda bandrolsuz şekilde basılıp dağıtıldığı, davacı iddisına göre bu hususun kendi dışındaki şartlardan kaynaklandığı davalı iddiasına göre ise davacının kusurundan kaynaklandığı iddia edilmiş olup davacı çalışanı olan ve çok uzun süredir şirketin pazarlama ve dağıtım sorumlusu ...'in kendi beyanına göre şirketin kendisinden talebi doğrultusunda badrolsuz ve başka badrollü kitapların basım ve dağıtımının yapıldğı beyan edilmiş olup her ne kadar bu beyan taraflı bir beyan olarak görülse dahi davacı tarafın adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında basiretli bir tacir gibi davranıp tüm tedbirleri alarak usulsüz

kitabın dağıtım ve basımının engellenme yükümlülüğü olup buna aykırı davranıldığında oluşacak zarardan davacının sorumluluğu söz konusu olduğundan davalı tarafın davacı çalışanının yaptığı eylem nedeniyle çok sayıda kitabın sözleşme dışında satış ve dağıtımından dolayı telif haklarından istifade edememesi dikkate alındığında, davalı tarafın sözleşmeyi feshi hakkı yasal neden kapsamında görülmüş bu nedenle tüm talepler yönünden yerinde olmayan davacının davasının reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Katip ... Hakim ...