Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2016/40 K.2018/177

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : davacıya ait ... sayılı 1-2-3 nolu çatal, kaşık ,bıçak endüstriyel tasarımları olup daha önce yapılan delil tespiti ve sonradan sundukları deliller çerçevesinde davalı tarafların ürünlere yönelik haksız kullanımda bulunmak suretiyle tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabette bulunduklarını , bu nedenle tecavüzün tespiti ve men'i'ni her bir davalıdan ayrı ayrı 1.000 TL maddi 1.000 manevi tazminat talep ettiklerini, ayrıca karşı dava yönünden müvekkilinin tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasfı olduğunu bu yöndeki karşı davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı taraflara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı karşı davacı ... vekili cevap dilekçesinde özetle davacı tarafın hak iddia ettiği endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfı olmayan çok uzun yıllardan beri kullanılan bir tasarım olduğunu buna ilişkin çok sayıda delil ibraz ettiklerini, bu nedenle tasarımın öncelikle hükümsüzlüğüne, TPE kayıtlarından terkinine, asıl davanın da bu nedenle reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... beyanında ; söz konusu ürünün kendileri tarafından üretilmediğini, ürününün patentli olduğunu da bilmediğini, bir bayiden alarak bir müşterisine satışını yaptığını, bunun dışında başka bir kullanımı olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

Davaya konu tasarıma ilişkin kayıtlar celp edilmiş ... sayılı tasarımın 10.03.2009 tarihinden itibaren tescil edildiği 10.03.2014 tarihinden itibaren 5 yıl müddet ile yenilemesinin yapıldığı sahibi adına geçerliliğini koruduğu celp edilen kayıtlardan anlaşılmıştır.

Dosyaya celp edilen Bakırköy kapatılan ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin .... değişik iş sayılı dosyası dosya içerisine delil olarak celp edilmiş ve değerlendirilmiştir.

Tarafların dosyaya ibraz ettikleri tüm deliller toplanmış dosya 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdii edilmiş bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş olduğu ilk raporda 10.03.2009 tarihli ... tescil sayılı dava konusu çoklu tasarımın dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre tesil tarihinde yenilik unsuru taşımadığı yapılan teknik değerlendirmede daha önceki sunulanlar dikkate alındığında tasarımın ayırt edicilik vasfı bulunmadığı beyan edilmiş, rapor itiraz üzerine tekrar bilirkişi heyetine gönderilmiş bilirikşi heyeti mahkememize sunmuş olduğu ek raporda;

davacı...tarafından tescil edilen ... tescilli tasarımlar ile davalı ... tarafından üretilen ... marka tasarımların karıştırılmaya sebebiyet verecek derecede benzer olduğu davacı tarafa ait ... tesil nolu tasarımların 10.03.2009 tescil tarihinden önce aynı derecede benzerlerinin piyasada üretildiği yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşımadığı dava konusu çatal,

bıçak tasarımlarının klasikleşmiş harcı alem tasarımlar olduğu sonucuna varılmış rapor mahkemece belirtilen hususlarda yeterli teknik inceleme ve değerlendirme barındırdığından yine dosyaya ibraz edilen bilişim uzmanı tarafından sunulan rapordaki belirlemeler de dikkate alındığında yeterli ve denetlemeye uygun görülmüş mahkememizce hükümde dayanak yapılmıştır.

Dosyaya ibraz edilen tasarım kayıtları, değişik iş dosyası , bilirikşi raporları ve tüm deliller dikkate alındığında asıl dava yönünden talep tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti ve men'i , maddi ve manevi tazminata ilişkin olup karşı dava yönünden tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin uyuşmazlık olup öncelikle tasarım hakkının hükümsüzlüğü yönünden değerlendirme yapılmıştır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 554 sayılı KHK. gereği endüstriyel Tasarım hukuku açısından hükümsüzlük 554 Sayılı KHK'nin 43. Maddesinde düzenlenmiş olup sebeplerden birinin varlığı halinde tasarımın tescili ile adına Tescil yapılan kişinin ad veya hesabına oluşan hakları kaybı ve bu bağlamda TPE nezdinde tutulan sicilden kaydın silinmesidir. Hükümsüzlük sebepleri;

A) Tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması,

B) Teknik fonksiyonun tasarım şekillendirmesi,

C) Tasarımın kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olması,

D) Tasarımın gerçek hak sahibinin başkası olması,

E) aynı veya benzer başka bir tasarımın sonradan kamuya açıklanmakla birlikte başvuru tarihinin hükümsüzlüğe konu tasarımdan daha önce olması olarak sayılmıştır.

Bir tasarımın yeni olduğunun kabulü için tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir . Küçük ayrıntılar ile farklılık gösteren tasarımlar aynı kabul edilir.

Somut olayda davacı tarafa ait tasarımların 1983 , 2005 ,2009 ve 2008 yıllarında değişik firmalar tarafından piyasaya sunulduğu daha öneden beri kullanılan harcı alem tasarım haline dönüştükleri tescil tarihinde yenilik ve ayırt edicilik vasıfları bulunmadığından ... , 1-2-3 nolu tasarımların hükümsüzlüğüne, kayıtlardan terkinine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Asıl dava yönünden ise, davaya dayanak teşkil eden ... sayılı 1-2-3 nolu tasarımlar yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığından hükümsüz sayılmakla hükümsüzlük kararı geçmişe etkili olup hükümsüz sayılan tasarıma yönelik bir hak elde edilmesi mümkün olmadığı gibi davaya konu tasarımların harcı alem olup ilk defa Türkiye de kullanımının davacı tarafından yapıldığı ispat edilemediğinden haksız rekabet şartları da oluşmamış tüm talepler yönünden asıl davanın reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Katip ... Hakim ...