Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/43 K.2020/78

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketinin mobilyadan, tekstile, kimyadan pazarlamaya, demir- çelikten lojistiğe, enerjiden bilişime kadar birçok alandaki faaliyetlerini sürdüren sektör lideri ...

Holding bünyesinde yer almakta olduğunu, davalının, müvekkilinin tescil ettirmiş olduğu .... numaralı "baza başlık" başlıklı tasarımına rağmen .... sıra numaralı "yatak başlığı" başlıklı tasarımını tescil ettirdiğini, davalıya ait tasarımın müvekkiline ait tasarımdaki yatak başının birebir aynısı olduğunu, davalının önceki tasarımlarındaki tarz bütünüyle farklı olduğunu, dolasıyla davaya konu tasarımda müvekkili şirkete ait tasarımın taklit edildiğini, davaya konu tasarımın TTK'nın haksız rekabete ilişkin hükümleri gereğince haksız rekabet oluşturduğunu, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine haiz olmayan,

kötü niyetle tescil edilen ... sına no'lu tasarımın hükümsüzlüğüne, masrafı davalıdan karşılanmak üzere mahkeme kararının yurt çapında yayın yapan tirajı yüksek bir gazetede ilan yoluyla duyurulmasına yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketi tarafından TPE' ye yapılan başvuru üzerine tescil prosedürü başladığını, bu prosedür ilerlerken davacı şirket tarafından kendilerine ait olan ... sıra numaralı "baza başlık" başlıklı tasarımın mevcut olduğu ve müvekkili şirket tarafından talep edilen patentin yenilik doğrucu olmadığı ileri sürülerek itiraz edildiğini, yapılan inceleme ve değerlendirmede;

.... sıra numaralı tasarım ile itiraza gerekçe gösterilen ..., ...., ...,... ve .... sıra numaralı tasarımlar genel izlenim itibariyle farklı görülmüş olup itiraz konu tasarım yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip bulunduğunu, davacı tarafın yaptığı itirazın reddine karar verilerek .... sıra numaralı tasarımın tesciline karar verildiğini, davacının adına tescilli olduğu iddia edilen tasarım incelendiğinde, TPE tarafından tescil ettirmiş olduğu .... numaralı tasarıma rağmen müvekkiline ait .... sıra numaralı yatak başlığı tasarımının tescil edildiği konusunda itirazda bulunmakta olduğunu,

itirazına dayanak olarak ise tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı savına dayandığını ancak söz konusu davacı savı müracaat sırasında da ileri sürülmüş ve yapılan inceleme sonrasında itirazın reddine ve müvekkili adına tescile karar verildiğini belirtmiş ve haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE. Yargılama sırasında tüm deliller toplanmış, Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davaya konu tasarım tescil belgeleri ve ilgili dosya evrakları celp olunmuştur.

Mahkememizce toplanan tüm deliller, taraf iddiaları ve resen yapılacak araştırmaya göre dosya davalı adına tescilli .... sıra nolu tasarımın hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı yönünde rapor tanzim etmek üzere dosya sınai mülkiyet uzmanı, bir endüstriyel tasarım ve biri de sektör'den oluşan bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, bilirkişiler hazırlamış oldukları raporlarında özetle: " Davalı tasarımının genel görünüm özelliği ve detaylar yönünden bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, davalı tasarımı ile davacı tasarımı arasında ayırt edicilikten ziyade benzerlik bulunduğu,

bu sebeple ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığını bu nedenlerle hükümsüzlük talep edilen .... numaralı tescilinin başvuru tarihi olan 29.01.2018 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu" hususlarını bildirmişlerdir.

Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde; bilirkişi raporunda, iki tasarım arasındaki farklar, gereği gibi incelenmemiş ve eksik değerlendirme yapıldığını, iki tasarım arasında ilk bakışta fark edilen çok sayıda farklılık bulunmakta olduğunu bu nedenle kök rapora itirazları doğrultusunda, belirtilen farklılıkların da dikkate alınması amacı ile dosyanın ek rapor düzenlenmesi için aynı bilirkişilere tevdine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin rapora yönelik beyan dilekçesinde; bilirkişi raporu ile müvekkiline ait tasarımın davalıya ait tasarım açısından yenilik ve ayırt edicilik vasfını ortadan kaldırdığından davaya konu .... sıra numaralı tasarımın hükümsüzlük şartlarının gerçekleşmiş olduğu kanaatine varıldığını raporda doğru bir biçimde tespit edilen kanaatlerin hükme esas alınarak bu doğrultuda karar verilmesini talep etmiştir.

Dava: davalının tasarımının hükümsüzlüğüne ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda mahkememizce özellikle tartışılması gereken husus davalıya ait tescilli tasarım ile davacıya ait daha önce kamuya arz edilen ürünlerin benzer olup olmadıkları, bu bağlamda davalı adına tescilli tasarımın "yeni" ve "ayırd edici" özelliklere sahip olup olmadığıdır.

Tasarımda önemli olan teknik ve bilimsel yönden ziyade, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklerdir ve temel itibariyle koruma bu "görünüm" için değerlendirilmektedir. SMK'nun 44/1 md'si açıkça tasarımın görünüme ilişkin olduğunu düzenlemiştir. Burada kastedilen nihai tüketici nezdinde algılanan "dış" görünüştür. Tasarım hakkı SMK 55/1 gereğince ürün ve eşyaların teknik işlevini değil tescil şartlarına uyan görünümünü konu etmektedir.

Bu "dış" görünüşün hukuki korumadan yararlanması için yeni ve ayırd edici özelliklere sahip olması gerekmektedir. Davaya konu olayda mahkememizce alınan raporda davalı adına tescilli tasarım ile davacının daha önce kamuya arz ettiği ürünün yukarıda açıklanan kriterler ışığında "dış görünüş" itibariyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılandıkları anlaşılmıştır.

Baza ve yatak şeklinde olan ürünlerde tasarım özgürlüğünün bulunduğu, sektördeki tasarım özgürlüğü alanının dar olmadığının göstergesi olarak tüketici nezdinde birbirinden tamamen farklı konumlanacak ve farklı zevklere hitap edecek genişlikte ürün yelpazesinin hemen her satış noktasında sunulması gerçeği olduğu,

davalının mevcut tasarım özgürlüğü çerçevesinde başka bir görünüm tercih etme imkan ve hürriyetine sahipken neredeyse birebir denecek derecede davacı tasarımlarını taklit ettiği, bu itibarla davalı tarafından ibraz edilen bilirkişi raporundaki tesbitlere mahkememizce de iştirak edildiği ve bu nedenle davalı adına tescilli davaya konu tasarımların yeni ve ayırd edici niteliklerinin bulunmadığının kabulü gerektiği anlaşıldığından hükümsüzlük davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...