Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/45 K.2024/245

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin alanında uzman ve tanınan bir tekstil şirketi olduğunu, TPMK nezdinde .... sayı ile tescilli dokuz adet çoklu tasarımın müvekkili şirket adına tescilli olduğunu, ancak hal böyle iken, davalı taraf müvekkiline ait tescilli tasarıma konu kumaşları izinsiz olarak kullanmakta olduğunu ve ticarete arz ettiğini, davalının söz konusu eylemlerinin müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek, tasarımdan doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını ve şimdilik 15.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı şirketin on yılı aşkın bir süredir müvekkili şirketin en önde gelen tedarikçilerinden birisi olduğunu, dava konusu yapılan tasarımların davacı tarafından tescil ettirilmiş olsa da bu tasarımların yeni ve ayırt edicilik vasfı bulunmaması sebebiyle kanunun tanımış olduğu haklardan yararlanması söz konusu olamayacağını, zira, hem davacı, hem de müvekkili şirketin hissedarlarının yeni kurdukları şirket ' ....' firmasının üretmiş olduğu aynı özellikteki örme makinesini kullandıklarını,

davacı tarafından iki yıl önce tescil ettirildiği ileri sürülen tasarımların yıl içinde dahi bir kaç kez değişen moda algısı karşısında yeni kalacağının zaten düşünülemeyeceğini, bu sebeple de müvekkiline yöneltilen iddiaların haksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Dava, tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, kaldırılması ve maddi tazminat taleplidir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, .... tescil numaralı tasarımın 01/11/2021 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.

6769 Sayılı SMK'nın 81/1.

Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir.

Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması,

bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir.

6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.

Davacının delil tespiti ve ihtiyati tedbir talebi üzerine rapor tanzimi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından hazırlanan 28/02/2023 tarihli rapor ile,

“.... Mh. ... Bahar Sk. No:1, 34310 Avcılar/İstanbul” adresinde davaya

konu herhangi bir ürünün bulunamadığı,

“..., ... Sk. No:7, ... Avcılar/İstanbul” adresinde davaya konu ....

.... numaralı kodlara sahip kumaş numuneleri ile rapor kapsamında

“.....” olarak nitelendirilen bir kumaş numunesinin bulunduğu,

.... numaralı kodlara sahip kumaş numunelerinin tasarımları

ile davacı tarafa ait .... numaralı tescil içerisinde bulunan 1. sıradaki tasarımın

bilgilenmiş kullanıcıda yarattıkları genel izlenimlerinin iltibas yaratacak derecede benzer

olduğu,

rapor kapsamında “....” olarak nitelendirilen kumaş numunesinin tasarımı ile davacı tarafa

ait .... numaralı tescil içerisinde bulunan 2. sıradaki tasarımın bilgilenmiş kullanıcıda

yarattıkları genel izlenimlerinin iltibas yaratacak derecede benzer olduğu,

belirtilmiştir.

Bu rapora itirazlar da gözetilerek taraf vekillerince bildirilen deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, heyet tarafından hazırlanan 19/02/2024 tarihli raporda sonuç olarak, davacının tescilli tasarımlarının yenilik ve ayırt edici özelliklere haiz olduğu;

d.iş tespit raporu ile tespiti yapılan tasarımların, davacı tarafından .... desen numarası ile üretilen tasarımlar

ile birebire yakın derecede benzerlik gösterdiği,

dolayısıyla, dosyanın mevcut delil durumu itibariyle, davalı kullanımının, davacıya ait ....

no.lu tescilli tasarıma SMK 81/1 a uyarınca tecavüz niteliği arz ettiği,

davalının, davacının tasarımı ile karıştırılmaya yol açacak bir kullanım sergilediği tespit edilmekle

birlikte, Yüksek Yargıtay ..... Hukuk Dairesi’nin ... Esas ve .... Karar ve 14.03.2022

tarihli kararı göz önüne alınarak, davalı kullanımının TTK m. 55/1-a-4 kapsamında haksız rekabet

oluşturup oluşturmayacağına dair nihai hukuki değerlendirme ve takdirin mahkemeye ait olduğu,

davalının, davacıdan .... desen numaralı kumaşlardan hem ham olarak, hem mamul olarak kumaş aldığı;

Ham olarak almış olduğu .... fatura numaralı kumaşların, davacı tarafından davalı adına

“.... Teks. Boya Apre San. ve Dış Tic.Sti Çerkezköy/İST’’ ve “.... Yıkama Apre Teks. San. ve Dış

Ticaret Ltd. Şti. ... mah. 2626 sk. NO:11/1 Esenyurt /İst.” firmalarına nihai işlem için sevk edildiği;

1120 ve 1298 fatura numaralı kumaşların davalı adresine sevk edildiği;

Tespiti yapılan tasarımların, Davalı Vekili’nin belirttiği gibi davalının davacıdan fatura karşılığı teslim aldığı

kumaşlar olup olmadığının tespitinin, siparişe konu ürün görsellerinin ( renk raporları ) dosya kapsamında

olmaması sebebi ile heyet tarafından tespit edilmesinin mümkün olmadığı, ;

tespiti yapılan kartela kumaşlarının .... kartelasında .... adı altında ve ... ve

..... kod numaraları ile aynı en, farklı gramaj ağırlıklarında kartelada numune bazında

oluşturulduğu, söz konusu bu tarz kartelaların genel olarak, müşterilere kumaş çeşitlerinin sunulması, tanıtımı ve sipariş alımı

ön süreci amacı ile oluşturulmakta olduğu; ancak, söz konusu kumaşların davalı tarafından üretime

dönüştürüldüğüne dair herhangi bir tespitin dosya kapsamı içeriğince yapılamadığı;

davacı tarafça davalıya üretilmiş olan kumaşların, davalının kendi tasarımları olmadığı; davacıya ait

tasarımlar olduğu göz önüne alındığında; davacının kendi kumaş kartelasının mevcut olup olmadığı ya da

davalıya böyle bir kumaş kartelası sunulup sunulmadığı; davacının kendi kumaş tasarımlarını ve kumaşlarını

ne şekilde satışa sunduğu hususunun dosya kapsamı içeriğinden tespit edilemediği,

davalının kumaş kartelasında, kumaşların davacının tasarımı ve ürettiği kumaşlar olduğu yönünde herhangi

bir bilginin yer almaması sebebi ile (davacının kumaş kalitesinin ... dizayn numarası olmasına rağmen,

mevcut kalitede dizaynlar için .... kod numarasının verilmiş olması), davalının müşterilerince söz konusu

kartelada tespiti yapılan kumaşların, davalının kendi üretimi olan ya da üreteceği kumaşlar olabileceği

(.... Dantel Örme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin üretim tesisinde tespit edilmesi

sebebi ile) şeklinde kanaatin oluşabileceği;

davalı şirketin, dava dışı şirketten mal alış faturalarında, davaya konu ....

numaralı kodlara sahip kumaş numunelerine ilişkin aynı kod numaralı mal alışı bulunmadığı, davalının diğer dava konusu “....” kartelasındaki ürün numunesi ile ilgili mal alışına ilişkin olarak, davacının 6769 sayılı SMK 151/2-b) maddesi; “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde

ettiği net kazanç.” uyarınca, talep edebileceği maddi tazminat tutarı 5.800,00 TL olarak hesap

edilmiş olmakla birlikte, dava konusu mal alışlarına ait satışların tespit edilememiş olması

nedeniyle, zorunlu olarak davalının gelir tablosu verilerinden tespit edilen verilere göre orantı

yoluyla hesap edilen tazminat tutarının takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya itirazı karşılar ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından hazırlanan ve ibraz olunan 01/10/2024 tarihli rapor ile,

davacının tescilli tasarımları ile tespit edilen tasarımların, bilgilenmiş tüketici algısında birbirleri ile

benzer olduğu;

tespit edilen kumaşların yarı mamul veya mamul formunda olmadığı; davalıya ait kartelada, davalının

belirlemiş olduğu kod numaraları ile yer alacak şekilde kartelanmış kumaş parçası şeklinde olduğu ;

tespiti yapılan kartela kumaşlarının .... kartelasında .... adı altında ve .... kod numaraları ile aynı en-farklı gramaj ağırlıklarında kartelada numune

bazında oluşturulduğu;

söz konusu karteladaki .... marka isminin tescilli olarak davalıya ait olduğu ; ...

ibaresinin de davalı tarafından mail adresi ve web sayfasında aktif olarak kullanmış olduğu ; tespitin dava

dışı 3. Firmanın işletmesinde tespit edildiği ;

davacı tarafından tescilli tasarım ile ilgili kumaş desen uygulamaları için sadece 3 renk varyantının

görselinin dosyaya sunulduğu göz önüne alınınca ; tespit edilen kumaşların davacının üretimini yapmış

olduğu kumaşlar olmadığı yönde kanaat geliştirilebilineceği;

davalı tarafından , tespiti yapılan kartelalardaki kumaşların, davacıdan alınan kumaşlar olduğu şeklinde

beyanı olduğu ; Ancak bu durumun ispata muhtaç olduğunu ( taraflar arasında faturalanan kumaşların

hangi varyant renklerinde , hangi kumaş en ve gramajlarında sevkiyatlarının yapıldığına dair faturalarda

yeterli bilginin mevcut olmadığı )

davacı ve davalı taraflar arasında 05.08.2022 – 29.11.2022 tarihleri arasında tescilli tasarımın üretim

kodu ile ticari alım satımın olduğu ;

taraflar arasında ticari akdin gerçekleştiği dönemlerde, davalının sadece kumaş satıcısı olduğu göz

önüne alındığında , davacı tarafından davalıya kumaş satışı gerçekleştirilerek , davacının izni dahilinde

davacının kendi ürettiği kumaşın 3. Şahıslara satışının izni verildiği şeklinde değerlendirilmesi gerektiği ;

davalının sadece kumaş satıcısı konumunda olması durumunda, merkezinde yada satış ofisinde sunacağı

kumaşların üretim kaynağının tespit edilmemesi açısından kendi kodlama sistemini kullanarak kartela

oluşturmasının beklenebilecek bir durum olduğu; Zira davalının, davacının bütün kumaşlarını aktif olarak

satan bir kumaş satıcısı( dosyada bununla ilgili bir delil mevcut değil ) konumunda olmadığı ;

ancak tespit edilen kartelaların davalının kendi bünyesinde değil de, ..... Dantel Örme San. Ve

Tic. A.Ş.'ne ait fabrikada bulunması ve bu fabrikanın da davacı ile benzer ürün kategorisinde üretim faaliyeti için kurulduğu göz önüne alındığında ; fabrikaya giden müşterilerce , dava konusu tasarımların

davacıya ait olduğu ve söz konusu fabrikada üretilebilineceği, yada üretildiği algısına sebebiyet

verebileceği;

davacı tarafından , yerinde tespitte kartelaların bulunduğu dava dışı 3. Firmaya herhangi bir şekilde

ürün satışı yapıldığına, yada ürün fatura edildiğine dair dosya kapsamında bir belgeye rastlanmadığı;

ancak dava dışı 3. Firma tarafından davalıya, tespit edilen ve davalının tescilli tasarımı ile bilgilenmiş

tüketici algısında benzerlik ilişkisi bulunan kumaşın karteladaki kodu ile 01.03.2023 – 07.02.2023 tarihleri

arasında 6 farklı sevkiyat ile toplamda 300,10 kg kumaşın faturalanmış olduğu;

mahkemece Yerinde tespitin yaptırıldığı 10.02.2023 tarihi göz önüne alındığında , davalı tarafından

dava dışı 3. Firmadan , tespit tarihi öncesinde - dava tarafları arasındaki iş akdinin bittiği tarihten sonra kumaş alımı yapılmış olduğu;

davalı ile dava dışı 3. ... Örme San. Ve Tic. A.Ş. arasındaki bağın derecesinin

takdirinin mahkemeye ait olduğu, davalının diğer dava konusu “.....” kartelasındaki ürün numunesi ile ilgili mal alışına ilişkin olarak,

davacının 6769 sayılı SMK 151/2-b) maddesi; “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net

kazanç.” uyarınca, talep edebileceği maddi tazminat tutarı 5.800,00 TL olarak hesap edilmiş olmakla

birlikte, dava konusu mal alışlarına ait satışların tespit edilememiş olması nedeniyle, zorunlu olarak

davalının gelir tablosu verilerinden tespit edilen verilere göre orantı yoluyla hesap edilen tazminat tutarının

takdirinin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

Dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, bilirkişi rapor ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı adına tescilli .... tescil numaralı kumaş deseni tasarımının yeni ve ayırt edici nitelikte olduğu, ayrıntıları bilirkişi raporunda belirtildiği üzere daha önce davacıdan kumaş sipariş eden davalının bu tasarımlar ile ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretip/ürettirip piyasaya arz ettiği, böylece davacının tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzde bulunduğu anlaşılmakla tasarım tescilinden doğan haklara tecavüze ilişkin talep yönünden dava kabul edilmiştir.

Davacının tazminat seçeneği ve buna bağlı olarak yapılan hesaplamaya göre, davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarının dava tarihi itibarıyla 5.800,00 TL olduğu anlaşılmakla davacının maddi tazminata ilişkin talebinin bu tutar üzerinden kabulü gerekmiştir. Davacının haksız rekabete ilişkin talebi yönünden ise, Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin ... E, .... Karar sayılı, 14.03.2022 Tarihli kararında açıklandığı üzere; somut uyuşmazlıkta, davacının haksız rekabet iddiasının tasarım hakkına dayandığı, SMK'nun yürürlüğünden sonra TTK 55/1-a-4 maddesi gereğince aynı zamanda haksız rekabetin oluştuğundan söz edilemeyeceğinden reddedilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır