Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1162 K.2020/44

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalının duvar kağıdı üreticisi olduğunu, davacı müvekkiliyle davacının beğendiği ve talep ettiği desenlerde ve kalitede duvar kağıdını üretmek için anlaşmış olduklarını, müvekkilinin sipariş vererek çeklerin tamamını davalıya vermiş olduğunu, çeklerden ... çek nolu 30.07.2018 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli, ... çek nolu 30.08.2018 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli ... çek nolu 30.09.2018 keşide tarihli 70.000,00 TL bedelli toplam bedeli 150.000,00 TL olan çek bedellerini davalı şirkete ödemiş olduğunu,

bu ödenen çeklerin bedeli kadar duvar kağıdının müvekkiline son derece zor ve gecikmeli olarak gönderilmiş olduğunu, ancak duvar kağıdı toplarında hatalar çıktığını, diğer kalan kağıtların üretiminin ise hiç yapılmamış olduğunu, .... Bankası ....

Şubesinin .... hesap numaralı ...., çek nolu 30.11.2018 keşide tarihli, 70.000,00 TL bedelli, .... çek nolu 30.12.2018 keşide tarihli, toplam 70.000,00 TL bedelli toplamda 140.000,00 TL bedelli toplam 2 adet olan çekin davalı tarafından alınmış olmasına rağmen edimlerin gereği gibi yerine getirilmemiş olduğunu, davalı şirketin göndermeyi taahhüt ettiği ürünleri, müvekkili şirkete ulaştırmadığını, bu aşamadan sonra da ulaştırmasının müvekkiline ticari bir faydası olmayacağını, taraflar arasında başkaca alacak ve borç ilişkisi olmadığını, davalının haksız olarak çekleri elinde tuttuğunu beyanla; ...

Bankası Unkapanı .... hesap numaralı ...., çek nolu 30.11.2018 keşide tarihli, 70.000,00 TL bedelli, .... çek nolu 30.12.2018 keşide tarihli, toplam 70.000,00 TL bedelli toplamda 140.000,00 TL bedelli 2 adet çekin iptaline, davacı müvekkilinin davalıya çek bedeli olan 140.000,00 TLyi borçlu olmadığının tespitine, dava sonuna kadar cebri icranın durdurulması amacıyla teminatsız ya da düşük bir teminatla vadesi gelmemiş çekler için cironun da yasaklanması kararı verilerek çek bedelinin ödenmemesi için bankayı da kapsayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulünce tebligat yapıldığı, ancak davaya cevap verilmediği görülmüştür. Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Dava, bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı olarak çekler nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

Dosyanın mali müşavir bilirkişi .... 'ye tevdii ile, Dava konusu çekin davacı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, defterde çek çıkışlarının yapılıp yapılmadığı, ticari ilişki kapsamında alınıp alınmadığı ve devir var ise hangi ilişkide devredildiğinin, gönderilen ve gönderilmeyen mal bedellerinin ne olduğunun tespiti için ticari defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, rapor tanziminin istenmesine, bilirkişi için 700 TL ücret takdiri ile bilirkişi ücretinin davacı tarafça mahkememiz veznesine depo edilmesi hususunda iki haftalık kesin süre verilmesine,

verilen kesin süre içerisinde yatırılmadığı taktirde bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılacağının ihtarına (ihtarat yapıldı), davacının iddiası, ticari defter ve kayıtlar ile tüm dosya kapsamına göre tarafların Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde 04/11/2019 günü, saat 14:30'de Mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup. SMMM ...

12/12/2019 tarihli raporunda özetle; taraflardan davacı tarafın duruşma salonunda yapılan incelemeye gelmiş olduğunu ve ticari defter ve belgelerini incelemeye sunmuş olduğunu, davalı tarafın ise incelemeye gelmemiş olduğunu, davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin incelemesinin yapıldığını, 2018 yılı ticari defterlerinin incelendiğini, defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının kanuni süresinde olduğunu ve lehinde delil niteliği taşıdığı kanaatine varılmış olduğunu, davacının muavin defterine göre; davacının davalıya yaptığı toplam ödemeler tutarının = 350.000,00 TL çek ile,

10.000,00 TL EFT ile toplam yapılan ödemelerin 360.000,00 TL olduğunu, davacının davalıdan yaptığı alımların toplamının = 222.811,79 TL (alınan mallar) olduğunu, davalıya davacının fazla yaptığı ödeme tutarının = 137.188,21 TL olduğunu, davacının kanuni ölçüler çerçevesinde, usul ve yasaya uygun olarak gerekli BA-BS bildirimlerini yaptığını, ayrıca bildirim yapmasını gerektiren başkaca bir alımının olmadığını, ticari defterlerinin incelenmesi neticesine göre tespit edildiğini, neticeten;

davacının 140.000,00 TL tutarındaki dava konusu çeklerin 137.188,21 TL tutarındaki kısmının karşılığında davalıdan mal almamış olduğunun tespit ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.

İddia, savunma, tespit ve yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları ve yukarıda anlatılanlar ile tüm dosya kapsamından, çekin, kıymetli evrak niteliğinde olduğu, kural olarak, çek bir ödeme aracı olup, mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulünün gerektiği, sebepten bağımsız olarak soyut bir hukuki işlem şeklinde olan çekten dolayı borç altına giren kişilerin bu çekin bedelsiz ya da çekten dolayı borçlu bulunmadığı iddiasında ispat külfetinin borçluya ait olduğu,

diğer menfi tespit davalarından farklı olarak kıymetli evrak ilişkisinden kaynaklanan menfi tespit davalarında borç ikrar anlamı taşıyan çekten dolayı alacaklının alacağını ispat etmesi zorunluluğu bulunmadığı, davacı taraf çeklerin avans olarak olarak verildiği ve bedelsiz kaldığı iddiasına dayanmakta ise de bu iddasını aynı kuvvet ve mahiyette yazılı bir belge ya da delille ispatlaması gerektiği, davacının ticari defter ve kayıtları ile tüm fatura ve delillerini sunduğu, çek çıkışları yönünden bilirkişi incelemesi yapıldığı,

dava konusu miktar kadar mal tesliminin davacı kayıtlarına göre yapılmadığının sabit olduğu ancak, çeklerin bu ticari ilişki kapsamında verilip verilmediğinin tespit edilemediği, taraflar arasında çekin bu ticari ilişki kapsamında verildiğine dair sözleşme bulunmadığı, peşinen mal alımı karşılığı çekin verildiğinin kabul edilmesi gerektiği, çek ödeme aracı olup aksinin ispatının davacı tarafça yapılması gerektiği, davacı tarafın yemin delilinin de bulunmadığı, dava tüm bu deliller değerlendirildiğinde sübut bulmadığından reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.