Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/3 K.2019/873

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Bakırköy ......Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas, ..... karar sayılı ilamı ile ..... Bankası ...... Şubesine ait 31/10/2014 keşide tarihli, 10.000,00 TL bedelli ..... San tarafından keşide edilen çek ile ..... Bankası ...... Şubesine ait 31/10/2014 keşide tarihli, 13.000,00 TL bedelli ......

Elektrik tarafından keşide edilen çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, çekler için iptal kararı verilemeyeceğini, zira çeklerin müvekkilinin elinde olup keşide tarihinde ibraz edilerek arkasının yazdırıldığını, dava konusu çeki keşide edemediği için Konya .....İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı ve ..... esas sayılı dosyaları ile icra takibi başlattıklarını belirterek belirtilen çeklerin iptaline ilişkin kararın iptalini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; çeklerin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkmış olmakla zayi nedeniyle çek iptali kararı aldıklarını, çeklerin aradaki ticari ilişki nedeniyle ...... tarafından müvekkili şirkete verildiğini, ciro edilmeksizin zayi olduğunu, bedelin..... ’den haricen tahsil edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Bakırköy ......Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas, ..... karar sayılı ilamı ile ..... Bankası ...... Şubesine ait 31/10/2014 keşide tarihli, 10.000,00 TL bedelli ..... San tarafından keşide edilen çek ile ..... Bankası ...... Şubesine ait 31/10/2014 keşide tarihli, 13.000,00 TL bedelli ...... Elektrik tarafından keşide edilen çeklerin zayi nedeniyle iptaline kararının iptali istemine ilişkindir.

Bakırköy ......Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas, ..... karar sayılı ilamı celbedilmiş olmakla tetkikinde, davacı ..... Limited Şirketi tarafından dava konusu çekler için zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf, çeklerin ellerinde olduğunu, tahsili için icra takibi başlatıldığını, çekin meşru hamilleri olduklarını iddia etmiş, davalı taraf ise çekin ciro yoluyla meşru hamili olduklarını, rızası hilafına ellerinden çıktığı iddiasında bulunmuştur.

Uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenerek dava konusu çeklerin ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, ticari defterlerde çeke dayanak ticari ilişki olup olmadığı hususlarının tespiti gerekmekte olup, mahkememizce davacı tarafa bilirkişi ücretinin yatırılması hususunda 13/02/2017 tarihli celsesinde kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde ticari defter ve belgeler ibraz edilmemiş ve bilirkişi ücreti yatırılmamıştır.

Dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmadığından yemin delili hatırlatılmamıştır. Bu haliyle davacı tarafça iddialarının ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın sübut bulmadığından reddine karar verilmiştir.

Mahkememizden verilen 24/04/2017 tarih ve...... Esas ....... Karar sayılı ilamı İstinaf edilmiş olmakla; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 13/12/2017 tarih ve .... Esas .....Karar sayılı ilamı ile " davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/04/2017 tarih ...... Esas .... sayılı kararının KALDIRILMASINA ve dosyanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE " karar verilmiştir.

BAM kararı sonrası, Mahkememizin .... Esas numarasıyla yargılamaya devam edilmiştir. Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir. Davacı, çekin kendisinde olduğunu, davalı tarafından açılan zayii nedeniyle çek iptali davası sonucu verilen, çek iptal kararının kaldırılmasını talep etmiştir.. Dava konusu çek incelendiğinde, davacının son hamil olmadığı, ciranta olduğu, davalının ciro silsilesinde yer almadığı, iddiasına göre .... elektronikten çeki aldığını beyan ettiği görülmüştür.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.

Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davalıya ait olup, davalının bu hususların yanı sıra ayrıca davacının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir.

6102 sayılı TTK'nın 790. maddesi gereğince, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.

Davalının çekin hırsızlık suretiyle elinden çıktığı yönünde kolluğa şikayette bulunduğu, dosya kapsamında mevcut delillerden aksi yönde bir bilgiye rastlanılmadığı, davacının da aksi yönde bir delilinin bulunmadığı anlaşılmış olup, dolayısıyla çekin rıza dışı elden çıktığının kabulü gerekir. Bu durumda davalının, davacının çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekir.

Bununla birlikte davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.

Mahkememizde yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davacı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davacıların farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği, bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davacının,

keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmakla sübuta ermeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.