Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/366 K.2024/895

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA. Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uhdesinde bulunan ... Bankası Aş ... şubesine ait ... çek ve hesap numaralı 15.09.2019 vadeli 15.000,00 TL bedelli çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını bu çeke istinaden Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame edildiğini, işbu çekin davalı ... tarafından ibraz edilmiş olup Bakırköy ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı 13/04/2021 e tebliğ tarihli ihtarı ile taraflarına istirdat davası açmak üzere süre verildiğini, davaya konu çek cirantalarından ....

Elektrik'den müvekkili tarafından henüz cirolanmamışken çalındığını, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmadığını, davaya konu 15.000,00 TL bedelli çekin müvekkili uhdesindeyken kaybolduğundan davalı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak tahsil edilmeye çalışılması halinde müvekkilini telafisi imkansız zarara uğrayacağından dava konusu çekin herhangi bir suretle bankadan tahsilinin önlenmesi için ...

Bankası Aş'ye müzekkere yazılarak dava konusu çek üzerine ödeme yasağı konulmasını beyanla davaya konu çekin istirdadına, çekin istirdadı mümkün olmadığı takdirde çek bedelinin davalı tarafından tahsil edilmesi halinde tahsil edilen bedellerin tahsilat tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf, usulüne uygun olarak yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rıza dışında elden çıktığı iddia edilen çekin istirdat istemine ilişkin olup uyuşmazlığın, çek üzerindeki imzanın davacı şirket temsilcisine ait olup olmadığı, davacının çeki elinde iken elinde olmayan sebeplerle yitirip yitirmediği, davalının çeki iktisabında haksız, ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığı, davacının meşru hamil olup olmadığı, davacının çek nedeniyle borçlu olup olmadığı, çekin istirdatının gerekip gerekmediği hususlarında olduğunun tespitine ilişkindir.

Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş olup incelenmesinde davacı tarafından dava konusu çekin de aralarında yer aldığı 31 ayrı çek ve senedin iptali için dava açılmış olduğu, yargılama sırasında dava konusu 15/09/2019 vade tarihli ve 15.000 TL bedelli çek ibraz edildiğinden davacı tarafa istirdat davası açılması hususunda süre verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilin delilleri arasında yer alan Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sor. sayılı dosyası ve tefrik edilip birleşen diğer savcılık dosyaları ayrı ayrı celp edilip incelenmiş ise de belirtilen savcılık dosyalarında davalının taraf olarak yer almadığı anlaşılmıştır. Ayrıca dosyalarda yer alan müşteki dilekçelerinde de davalının şüpheli olarak belirtilmediği anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.

Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.

Davacı vekili açmış olduğu işbu dava ile dava konusu çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığından bahisle davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiş olup dava konusu çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu ettiği çekin yetkili hamili olduğunu ve ayrıca çeki elinde bulunduran davalı hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.

Dava konusu çekin ibraz anındaki görüntüsünün incelenmesinde davacı tarafa ait cironun yer almadığı görülmüş ise de, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası dosyası uyarınca davacının yetkili hamil olduğu ve davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu kanaati hasıl olmuştur.

Dava, çekin istirdadı istemine ilişkindir. Davalı taraf yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermediğinden davayı inkar ettiği kabul edilmiştir. İlgili bankadan çekin ibraz bilgileri celp edilmiş olup incelenmesinde çekin ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk olmadığı anlaşılmıştır. Ne var ki TTK m.792 uyarınca davalının çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu hususu davacı tarafça usulüne uygun delillerle ispatlanabilmiş değildir.

Dava konusu edilen çeke ilişkin açıldığı belirtilen soruşturma dosyasında davalının taraf olarak yer almadığı veya açıkça kötüniyetli davranıldığına dair başkaca delil ibraz edilmediğinden, çeki elinde bulunduran davalı hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat edilemediğinden açılan davanın reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

AÇILAN DAVANIN REDDİNE

1-Alınması gereken 427,60 TL'nin harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 256,17 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 171,43 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

2-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Taraflarca dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 17/09/2024

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır