Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/895 K.2023/892

Mahkememizin 2023/871 esas sayılı dosyasından verilen tefrik kararı neticesinde yukarıdaki esasa kaydedilen dosya incelendi;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... Şubesi, 31/01/2024 Tarih, 150.000,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... olan çek, ... ... Şubesi, 30/09/2023 Tarih, 9.440,01 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan çek; -... ... Şubesi, 30/10/2023 Tarih, 40.000,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ..Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çek; -... Bankası ... Şubesi, 15/12/2023 Tarih, 29.150,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çek; ... Bankası ... Şubesi, 31/10/2023 Tarih, 37.900,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çek; -... ... Şubesi, 05/10/2023 Tarih, 27.500,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çek; ... ... Şubesi, 29/02/2024 Tarih, 30.000,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... olan çek; ... ...

Şubesi, 30/09/2023 Tarih, 40.000,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çeklerin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkan çeklerin karşılığının bankadan tahsil edilme tehlikesi bulunduğunu beyan ederek davanın kabulü ile, öncelikle müvekkiline ait olan dava dilekçesinde çeklerin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasına ve dava sonunda söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin lehlerine hükmedilmesini talep ettiği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava; Türk Ticaret Kanununun 757 ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın ziyaı nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

-Davacı tarafça ilk olarak Mahkememizin .... esas sayılı dosyası üzerinden iş bu dava açılmış, ilgili dosyada;

... Şubesi, 31/01/2024 Tarih, 150.000,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... olan çek

... ... Şubesi, 30/09/2023 Tarih, 9.440,01 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan çek;

... ... Şubesi, 30/10/2023 Tarih, 40.000,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çek;

.... Bankası .... Şubesi, 15/12/2023 Tarih, 29.150,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çek;

... Bankası ... Şubesi, 31/10/2023 Tarih, 37.900,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çek;

... ... Şubesi, 05/10/2023 Tarih, 27.500,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çek;

...nizbank ... Şubesi, 29/02/2024 Tarih, 30.000,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... olan çek;

... ... Şubesi, 30/09/2023 Tarih, 40.000,00 TL bedelli, ... Çek Numaralı, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çek yönünden açılan davanın tefrikine karar verilmiş, tefrikine karar verilen çekler yönünden Mahkememizin yukarıda yer alan esasına kayıt yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

-Mahkememizce ... esas sayılı dosyasında 13/09/2023 tarihli ara karar ile davacı vekiline dava konusu edilen 12 adet çekin çekin meşru ve son hamili olduğunu ispata elverişli bilgi, belge ve delillerini ibraz etmek üzere iş bu ara kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi halinde tekrar bu hususta delil bildirme hakkından vazgeçmiş sayılacağının ve dosyanın mevcut haliyle karara çıkartılacağının ihtarına karar verilmiştir.

-Yapılan ihtarat doğrultusunda davacı vekili tarafından sunulan dilekçe ile bir kısım çek görüntülerinin ve çek giriş-çıkış bordrolarının ibraz edildiği, bir kısım çeklerin görüntülerinde ise davacı tarafın çek üzerinde lehtar ya da ciranta sıfatına sahip olmadığı görülmüştür.

-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.

-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

-Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (Cebeci, Emine; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesi uyarınca, iptal davasını bononun zayi olduğu veya ziyaın meydana geldiği zamanda bono üzerinde hak sahibi olan kimse açabilir. Bu nedenle iptal davası açılabilmesi için keşideci sıfatına sahip olunması tek başına yeterli değildir. Aynı zamanda bonoda mündemiç hakkın sahibi de olmak gereklidir.

-Buna göre yukarıda ayrıntılarına yer verilen 8 adet çek yönünden yapılan değerlendirmede; davacı tarafından iş bu çekler yönünden sunmuş olduğu evrakların çek giriş-çıkış bordrosundan ibaret evraklardan olduğu, iş bu evraklar tek başına davacı şirket tarafından düzenlendiğinden çeklerin meşru hamili olduğunu ispata yeterli ve elverişli olmadığı, ilgili bordrolarda çek bilgilerinin ayrıntılarıyla yer almadığı, bu nedenle hüküm kurmak yönünden de elverişli olmadığı,

aksi durumda dahi tek taraflı olarak davacı tarafın kayıtlarına dayanan belgelerin mündemiç hak sahipliğini ispat edemeyeceği, sunulan bir kısım çek görüntülerinde davacı asilin çekte lehtar ya da ciranta sıfatına sahip olmadığı, ilgili çeklerin hamiline kaydının da bulunmadığı, bu doğrultuda tefrikine karar verilen 8 adet çek yönünden davacı tarafın hak sahibi olduğunu ispata elverişli bilgi ve belgeleri ibraz edemediği, bu nedenle iş bu 8 adet çek yönünden mevcut haliyle zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır