Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/607 K.2025/619

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;12.03.2024 tarihinde müvekkili adına kayıtlı ..... plakalı aracın, davalı ..... kontrolünde olan davalı şirkete ait ...... plaka sayılı araç ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, işbu kazada davalı araç sürücüsü kusurlu bulunmuş olup kaza nedeniyle müvekkiline ait aracın hasarlandığını ve bir süre onarım için serviste kaldığını, müvekkiline ait aracın müvekkilinin ticari işlerinde kullanılmakta olup aktif olarak ticari faaliyet gerçekleştirildiğini,

müvekkilinin turizm ve taşımacılık sektöründe faal bir şirket olarak faaliyet göstermekte olup ticari faaliyetlerinde kullandığı işbu aracın hasarlanması nedeniyle kazanç kaybına uğradığını, müvekkilinin turizm ve taşımacılık sektöründe hizmet vermekte olup ilgili kaza nedeniyle aracının hasarlanması sonucunda işleri aksadığını, aracın onarım gördüğünü ve bu süre zarfında müvekkilinin kazanç kaybına uğradığını,

müvekkilinin mahrum kaldığı kazanç kaybının tespiti için bağımsız sigorta eksperinden rapor aldırılmış olup işbu eksper raporu dikkate alınarak alınacak bilirkişi incelemesi neticesinde müvekkilinin kazanç kaybının ne olduğunun açıkça tespit edileceğini beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkiline ait araçta meydana gelen şimdilik 100 TL kazanç/gelir kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davacının bu davayı belirsiz alacak davası olarak açmada hukuki yararı mevcut olmadığını, müvekkili şirketinin maliki, ...... 'nın sürücü olduğu trafik kazasında davacı tarafın iddiasının aksine müvekkillerinin kusurlu olmadığını, talepleri kabul anlamına gelmemekle beraber, kazanç kaybı hesaplanmasında bazı kriterlere dikkat edilmesi gerektiğini, ayrıca onarımda makul sürenin gözeltilmesi gerektiğini,

ekspertiz raporunda davacının soyut beyanına dayalı olarak sadece 20 gün onarım süresi üzerinden hesaplama yapılarak bir miktar belirlendiğini ancak iddia edilen söz konusu tazminata hak kazanılabilmesi için öncelikli kusur oranlarının doğru olarak belirlenmesi akabinde kazanç kaybı sebebiyle olduğu iddia edilen zarara dair delillerin ibraz edilmesi gerektiğini beyan ederek davanın öncelikle usulden reddini, aksi kanaat halinde esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, trafik kazasına bağlı kazanç kaybı istemine ilişkindir.

-Mahkememizce araç tescil kayıtları, hasar kayıtları, sigorta dosyası, aracın tamirine ilişkin servis kayıtları ve kazaya ilişkin diğer bilgi ve belgeler celp edilerek dosya arasına alınmış taraf delilleri toplanmıştır.

-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

-Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur.

-Somut olayda davacı tarafın maliki olduğu araç ile davalıların kaza anında maliki ve sürücüsü olduğu araç arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, aracın hasarlanması nedeniyle işlerinin aksadığını, kazanç kaydına uğradığını, gerçekleşen kazada davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu iddia ettiği görülmektedir.

-Buna göre taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; davacı adına kayıtlı araç ile davalıların işleteni olduğu araçlar arasında gerçekleşen trafik kazasında tarafların kusur durumları, davacının aracının tamirde kaldığı sürenin makul süre olarak kabul edilip edilemeyeceği, kazanç kaybından davalıların sorumlu olup olmadığı, talep edilebilecek kazanç kaybının miktarı (yapılması zorunlu masraflar düşülerek ) ile meydana gelen zarardan davalıların sorumlu olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

-Mahkememiz dosyası dava konusu kazadaki kusur durumunun tespiti, dava konusu aracın kazadan sonra serviste kalmış olduğu sürenin kazanın ve hasarın oluş şekline uygun olup olmadığı, bu doğrultuda makul sürenin belirlenmesi, belirlenen bu süre ve dava tarihindeki piyasa rayiçleri üzerinden araç mahrumiyet bedelinin ve kazanç kaybının alternatifli olarak hesaplanması ve tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesi amacıyla bir adli trafik, bir makine mühendisi ve bir SMMM bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen19/03/2025 tarihli raporda özetle; kusur durumu değerlendirilmesi neticesinde; ...... plakalı kamyonet sürücüsü ......’nın maddi hasar ile neticelenen

dava konusu trafik kazasında % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu, ...... plakalı otomobil sürücüsü ......’ın maddi hasar ile

neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu,

mali açıdan değerlendirme neticesinde;

davacı tarafın 2024 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği

taşıdığı,

davacı tarafın 2024 yılı 3 aylık brüt satışların 2.717.953,92 TL, 3 aylık net karının 75.216,18 TL

olduğu, bu durumda davaya konu olaya/kazaya karışan ...... plakalı aracın 1 aylık brüt

satışının 12.711,00 TL, 1 aylık net karının 351,76 TL olduğu, 1 günlük brüt satışların 488,88 TL, 1

günlük net karının 13,53 TL olduğu, netice itibariyle davaya konu olaya/kazaya karışan .....

plakalı aracın 1 günlük brüt satışların 488,88 TL, 1 günlük net karının 13,53 TL olarak hesaplandığı,

Zaman aşımı, ihbar yükümlülüğü vb. şartların değerlendirilmesi ile davacının masraf, vekâlet ücreti, faiz

ve benzeri diğer istemleri ile ilgili taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin takdirin münhasıran mahkemeye ait olduğu; kazanç kaybı ve araç mahrumiyet zararı yönünden;

..... plaka sayılı aracın, 12.03.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan hasarının

onarım süresi boyunca kazanç kaybı ve araç mahrumiyet zararı seçenekli olarak hesap edildiği, 1. Seçenek Kazanç kaybı esas alındığında, Davacı ..... Tur Turizm İnş. Tekst. Gıda Ve Ted. Hız.

San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, 1 günlük net karının 13,53

TL olarak hesaplanmış ve makul araç onarım süresi boyunca 20 Gün X 13,53 TL/Gün = 270,60 TL

kazanç kaybı olduğu,

2. Seçenek Araç mahrumiyet zararı esas alındığında, Davacı maliki aracın, hasarının makul onarım

süresi boyunca kiralık olarak kullanacağı bir araç temin ederek mahrumiyet zararının giderilmesi

masrafı esas alınarak, hasar tarihi itibarıyla Eşdeğer Araç Kiralama fiyatları 742,00 TL / Gün

olarak tespit edildiği ve 20 Gün X 742,00 TL/Gün = 14.840,00 TL hesaplandığı, aracın onarımda

kaldığı süre içerisinde kullanılmamasından kaynaklanan % 5 oranındaki amortisman kazancı

uygulandığında araç mahrumiyet zararının 14.098,00 TL olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

-Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, Mahkememizce alınan rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.

-Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile alınan bilirkişi raporu kapsamında yapılan incelemede; davacıya ait ..... plakalı araç ile ..... plakalı araçlar arasında 12/03/2024 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasının gerçekleştiği, yine kaza anında davalı ..... 'nın davalı şirkete ait aracın sürücüsü ihtilafsızdır.

-Buna göre alınan bilirkişi kusur raporunda da yer verildiği üzere; olay günü sürücü ..... 'nın sevk ve idaresindeki

...... plakalı kamyonet ile Atatürk Bulvarı istikametinden, Başakşehir istikametine doğru

otoyol üzerinde seyri sırasında olay mahalli 4-5 Etap da bulunan viraj mahalline geldiğinde, sevk

ve idare hatası sonucu direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu spin atarak seyir istikametine

göre önünde aynı istikamette doğru seyrini sürdüren sürücü ..... sevk ve idaresindeki

...... plakalı otomobilin ön tarafına çarptığı ve dava konusu kazanın gerçekleştiği görülmektedir.

-Bu haliyle, davalı araç sürücüsünün

..... plakalı kamyonet ile seyri

sırasında yola gereken dikkatini vermediği, aşırı sürati ile olay mahalli viraja giriş yaptığı,

direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu spin atarak önünde aynı istikamette doğru seyrini

sürdüren otomobil sürücüsüne ön tarafından çarptığı, dikkat ve özen yükümlüğüne aykırı

hareket ettiği, 2918 Sayılı K.T.K.unun sürücüler için asli kusurlu hallerin belirtildiği 84 maddesinin

kod 6 ( doğrultu değiştirme ve manevraları yanlış yapmak) kuralını ihlal ettiğinden olayda asli

derecede kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı Mahkememizce kabul edilmiştir. Bu kabul doğrultusunda bilirkişi raporunda yer verilen belirlenen kusur oranlarının olayın oluşan şekline ve maddi gerçeği uygun olduğu anlaşılmakla bu kabul doğrultusunda tazminat miktarları belirlenmiştir.

-Makine mühendisi ve SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen ve mahkememizce olayın oluş şekline uygun olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre, mevcut kazada davacı tarafın aracında meydana gelen hasar nedeniyle serviste onarım, ekspertiz süresi, işçilik ve tatil zamanları dikkate alınarak makul sürenin 20 gün olduğu görülmektedir.

-Yine bilirkişi raporunda yer verildiği üzere davacıya ait araçtaki kazanç kaybı bedelinin davacı tarafın ticari defter ve vergi kayıtlarına göre 20 gün üzerinden hesaplandığında 1 günlük net kara karşılık gelen 13,53 TL üzerinden 270,60 TL olduğu, 20 gün üzerinden araç kiralama bedelleri nazara alınarak yapılan mahrumiyet bedeli hesabında ise zarar miktarının 14.098,00 TL olduğu görülmektedir.

-Trafik kazası sonrası aracın hasar görmesi nedeniyle meydana gelen araç mahrumiyeti, araç kiralama bedeli veya kazanç kaybı zararları ayrı zarar kalemleridir.

-Türk Yargı Sisteminde Hakim kendiliğinden bir davayı inceleyip, uyuşmazlığı çözemez. Bunun kaçınılmaz sonucu olarak da Hakim tarafların istekleri (taraflarca hazırlama ilkesi) ile bağlı tutulmuştur. (HMK.m.24,25) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesinde, yargılamaya hakim ilkelerden taleple bağlılık İlkesi düzenlenmiştir. Buna göre hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup ondan fazlasına veya başka bir şeye hükmedemez.

-Bu kapsamda her ne kadar davacı tarafça bilirkişi raporunda yer verilen araç mahrumiyet bedeli yönünden talep arttırım yapılarak neticeten 14.098,00 TL tazminat talebinde bulunulmuş ise de davacı tarafın dava dilekçesinde açık bir şekilde kazanç kaybı isteminde bulunduğu, talep arttırım dilekçesi ile araç kiralama bedeline dayanan mahrumiyet bedeli talebinde bulunulduğu ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince dava dilekçesinde yer verilmeyen bir talep yönünden hüküm kurulmayacağı anlaşılmakla, dava dilekçesinde yer verilen kazanç kaybı bedeli yönünden değerlendirme yapılmış ve bilirkişi raporuyla belirlenen kazanç kaybı bedeli üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

-Ayrıca davacı tarafın tacir olması, dava konusu aracın ticari vasıflı araç olması nedeniyle ticari faaliyetlerinin bulunduğu, bu nedenle aracın serviste kaldığı gün sayısı doğrultusunda dava konusu aracı ticari faaliyetlerinde kullanamadığı sabit olup, bu kapsamda davacı tarafın aracı hangi faaliyetlerde kullanamadığı hususunda ayrıca ispat külfeti bulunmadığı Mahkememizce kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ...... Hakim ..... · e-imzalıdır e-imzalıdır