Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/654 K.2025/272

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA. Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle. Taraflar arasında yapılan anlaşma uyarınca 30 adet yangın /acil çıkış kapısının, 09/03/2024-10/03/2024 tarihlerinde ... Mah. ... Sok. No: 8 (.... Yanı) Silivri/İstanbul adresindeki binaya takılması karşılığında, .... Bankası A.Ş. ....

Şubesinin, ... seri numaralı, 20.07.2024 vade tarihli, 200.000,00 TL bedelli bir adet çekin davalı tarafa elden teslim edildiğini, taraflar arasında kapıların takılma günü olarak kararlaştırılan günün geçmesine rağmen kapıların takılmaması üzerinde defalarca kez uyarılmasına rağmen davalının kapıları takmadığını, davalının kapılara ilişkin fatura dahi düzenlemediğini, taraflar arasında kapıların takılması için konuşulan ... mesajlarının iş bu dilekçe ekinde sunulduğunu, teslim edilen herhangi bir mal olmadığından yukarıda bilgileri verilen çekin bedelsiz kaldığını,

öncelikle teminatsız olarak sayın mahkeme aksi kanaatte ise teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı tarafa elden teslim edilen çekin bedelsiz kaldığının tespiti ile borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili usulüne uygun çıkartılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bedelsizlik hukuksal nedenine dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup, taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı,.... Bankası A.Ş. ... Şubesinin, ... seri numaralı, 20.07.2024 vade tarihli, 200.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı, hususlarında olduğunun tespitine karar verilmiştir. Mahkememizce alınan 02/01/2025 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;

MALİ İNCELEME - DEĞERLENDİRME

Davacı Yasal Defter Bilgileri

Davacı .... San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'ne ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, 6102 Sayılı TTK.m.64 ve VUK.182 gereğince mecburi olan yukarıda tabloda belirtilen 2024 yılı ticari defterlerinin tutulduğu, iş bu defterlerin yevmiye ve kebir defterinin Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 1 Sıra no.lu elektronik defter tebliği gereğince elektronik ortamda e-defter olarak tutulduğu, 1 sıra nolu e-defter tebliği gereğince ocak ayı beratlarının açılış tasdiki, aralık ayı beratlarının kapanış tasdiki yerine geçtiği, açılış beratlarının yasal süresi içinde alındığı, kapanış beratlarının yasal süresinin olduğu,

yevmiye ve kebir defterlerinin birbirini teyit eder şekilde ve kanunlara uygun olarak tutulduğu, birbirini doğruladığı, davacı tarafın 2024 yılına ait ticari defter ve kayıtlarının (HMK md.222TTK 64 m/mülga TTK 85 m.) sahibi lehine delil niteli; bulunmaktadır.

Davalı Yasal Defter Bilgileri Davalı tarafın 23.12.2024 tarihli defter inceleme günü gelmediği, yerinde inceleme talebinde bulunmadığı, bu nedenlerle davalı tarafın ticari defterleri üzerinden inceleme yapılamadığı, bu husustaki değerlendirme sayın mahkemenin takdirine bırakılmıştır. HMK 222 (5) maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." ifadesi yer almıştır. Mali Değerlendirme

Davacı Tarafın Talebi, Davacı taraf, taraflar arasında yapılan anlaşma uyarınca 30 adet yangın /acil çıkış kapısının, 09/03/2024-10/03/2024 tarihlerinde .... Mah. ... Sok. No: 8 (... Yanı) Silivri/İstanbul adresindeki binaya takılması karşılığında, .... Bankası A.Ş. ...

Şubesinin, ... seri numaralı, 20.07.2024 vade tarihli, 200.000,00 TL bedelli bir adet çekin davalı tarafa elden teslim edildiğini, taraflar arasında kapıların takılma günü olarak kararlaştırılan günün geçmesine rağmen kapıların takılmaması üzerinde defalarca kez uyarılmasına rağmen davalının kapıları takmadığını, davalının kapılara ilişkin fatura dahi düzenlemediğini, taraflar arasında kapıların takılması için konuşulan .... mesajlarının iş bu dilekçe ekinde sunulduğunu, teslim edilen herhangi bir mal olmadığından yukarıda bilgileri verilen çekin bedelsiz kaldığını,

öncelikle teminatsız olarak sayın mahkeme aksi kanaatte ise teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı tarafa elden teslim edilen çekin bedelsiz kaldığının tespiti ile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ettiği, Takip Talebi, Dava dışı ....'ın taraflar hakkında 200.000,00 TL çek, 1.134.25 TL işlemiş faiz, 600,00 TL komisyon,

20.000,00 TL tazminat olmak üzere 221.734,25 TL toplam alacağın takip tarihinden itibaren icra harç masrafları ve vekalet ücretiyle asıl alacağa işleyecek yıllık reeskont avans faizi tahsili talebi ile (Türk Borçlar Kanunun 100. maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikli faiz ve masraflara mahsubuyla) Silivri İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden 30.07.2024 tarihinde takibe geçtiği, davaya Konu Çek, Davaya konu edilen 20.07.2024 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 200.000,00 TL tutarlı 1 adet çek olduğu, iş bu çekin davacı tarafından davalı tarafa düzenlendiği, davacı tarafın yasal defterlerine işlenmediği,

davalı tarafın yasal defterlerine işlenip işlenmediğinin tespit edilemediği, Dosya Muhteviyatına Sunulan Banka Kayıtları, ...Bankası A.Ş. tarafından 26.07.2024 tarihli olarak dosya muhteviyatına sunulan banka kayıtlarında, davaya konu edilen çekin banka sisteminde ihtiyati tedbir olarak izlendiğinin, yazı tarihi itibariyle çekin bankaya ibraz edilmediğinin beyan edildiği,

Davacı tarafın 2024 Yılı Ticari Defter ve Kayıtları:

Davacı tarafın 2024 yılı ticari defter ve kayıtlarında, davalı tarafla ilgili herhangi bir cari hesap ilişkisinin/hareketinin, borç veya alacak bakiye durumunun olmadığı, davaya konu edilen çekin ve iş bu çek karşılığında düzenlenen herhangi bir faturanın kayıtlı olmadığı, ....

Yazışmaları, Dosya muhteviyatına davacı tarafından sunulan ... yazışmalarında, kapıların/yangın kapılarının takılmasının talep edildiği, cevap olarak da tamam denildiği, Değerlendirme, Davacı taraf, taraflar arasında yapılan anlaşma uyarınca 30 adet yangın acil çıkış kapısının, 09/03/2024-10/03/2024 tarihlerinde ... Mah. .... Sok. No: 8 (... Yanı) Silivri /İstanbul adresindeki binaya takılması karşılığında davalı tarafa elden teslim edilen ... Bankası A.Ş. ...

Şubesinin, ... seri numaralı, 20.07.2024 vade tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekin bahsi geçen kapıların takılmaması üzerine bedelsiz kaldığını ve bu nedenle borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiği, Davacı tarafın 2024 yılı ticari defter ve kayıtlarında, davalı tarafla ilgili herhangi bir cari hesap ilişkisinin/hareketinin, borç veya alacak bakiye durumunun olmadığı, davaya konu edilen çekin ve iş bu çek karşılığında düzenlenen herhangi bir faturanın kayıtlı olmadığı, Davalı tarafın dosya muhteviyatına ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmadığı,

dosya muhteviyatına sunulan davaya konu çek karşılığında düzenlenen herhangi bir faturanın da olmadığı, davalı tarafın davaya konu çek yönünden alacaklı olduğunu ticari defter ve kayıtlarıyla birlikte ispat etmesi gerektiği, Netice itibariyle, dava tarihi itibariyle davacı tarafın davaya konu çek veya başkaca bir nedenle davalı tarafa herhangi bir borcunun olmadığı, davacı tarafın talebinin nihai takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.

SONUÇ VE KANAAT

Takdirler Sayın Mahkemenin olmak üzere yukarıda yapılan inceleme ve tespitler sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle.

1. Davacı tarafın 2024 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı tarafın 23.12.2024 tarihli defter inceleme günü gelmediği, yerinde inceleme talebinde bulunmadığı, bu nedenlerle davalı tarafın ticari defterleri üzerinden inceleme yapılamadığı, bu husustaki değerlendirme sayın mahkemenin takdirine bırakılmıştır.

HMK 222 (5) maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.” ifadesi yer almıştır. davacı taraf, taraflar arasında yapılan anlaşma uyarınca 30 adet yangın /acil çıkış kapısının, 09/03/2024-10/03/2024 tarihlerinde ... Mah. ... Sok. No: 8 (...

Yanı) Silivri /İstanbul adresindeki binaya takılması karşılığında davalı tarafa elden teslim edilen ... Bankası A.Ş. ...

Şubesinin, ... seri numaralı, 20.07.2024 vade tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekin bahsi geçen kapıların takılmaması üzerine bedelsiz kaldığını ve bu nedenle borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiği, Davacı tarafın 2024 yılı ticari defter ve kayıtlarında, davalı tarafla ilgili herhangi bir cari hesap ilişkisinin/hareketinin, borç veya alacak bakiye durumunun olmadığı, davaya konu edilen çekin ve iş bu çek karşılığında düzenlenen herhangi bir faturanın kayıtlı olmadığı, davalı tarafın dosya muhteviyatına ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmadığı,

dosya muhteviyatına sunulan davaya konu çek karşılığında düzenlenen herhangi bir faturanın da olmadığı, davalı tarafın davaya konu çek yönünden alacaklı olduğunu ticari defter ve kayıtlarıyla birlikte ispat etmesi gerektiği, netice itibariyle, dava tarihi itibariyle davacı tarafın davaya konu çek veya başkaca bir nedenle davalı tarafa herhangi bir borcunun olmadığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.şeklinde rapor düzenlemişlerdir.

TÜM DOSYA KAPSAMI HEP BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİNDE

Davacının talebi çekle yapılan ödemenin karşılıksız kaldığı sebebine dayalı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Çek bir ödeme vasıtası olup, kural olarak mevcut bir borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerekir. 6098 Sayılı Yasanın 232.maddesine göre asıl olan peşin satış olup, peşin satışta mal ve senetin aynı anda verildiği yönünde yasal karine mevcuttur. Davacı belirtilen kuralın ve yasal karinenin aksini iddia ettiğinden bu yöndeki iddiasını yazılı delil ile kanıtlama zorunluluğu bulunmaktadır. Başka bir anlatımla, ispat külfeti davacı da bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen hususlar gereği ispatını da ancak yazılı delil ile yapmak zorunluluğu bulunmaktadır.(Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 13/05/2013 tarih, 2013/5500 esas, 2013/8662 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere) dosyada alına bilirkişi raporunda davacı tarafın 2024 yılı ticari defter ve kayıtlarında, davalı tarafla ilgili herhangi bir cari hesap ilişkisinin/hareketinin, borç veya alacak bakiye durumunun olmadığı, davaya konu edilen çekin ve iş bu çek karşılığında düzenlenen herhangi bir faturanın kayıtlı olmadığı,

tespit edilmiş olup davacının davalı tarafa çek ile ödeme yapmış olmasına rağmen verilen çekler karşılığı anlaşma konusu olduğu iddia olunan kapıların taraflarına teslim edilmediğini aynı mahiyette yazılı delil ile ispatlamalıdır. Davacı bu yönde yazılı bir delil sunmamış, olup bu

kapsamda ispat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun '' (HMK) 190.maddesine göre “ (1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. '' hükmü dikkate alındığında davacı tarafça davaya konu iddiasının ispat edilemediği anlaşılmakla davanın sübut bulmadığından reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim .... · ¸e-imzalıdır