Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/837 K.2026/368

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili tarafından asıl dava dosyasında sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı ..... Otomotiv Tic. Ltd. Şti.’nin 14.06.2024 tarihinde dava dışı .... Gıda Turizm San. Tic. Ltd.

Şti ’ne ait olan .... plakalı aracın satışı için anlaştıklarını ve 14.06.2024 tarihli vadeli satış sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmeye göre araç satış bedelinin toplam 5.761.000,00 TL olduğunu, 1.000.000,00 TL tutarın peşin verildiğini, geriye kalan 4.761.000,00 TL tutar için 24 adet çek verildiğini ve ödendiğini ancak aracın mülkiyetinin davacıya devredilmediğini, davalı tarafın edinimlerini ifa etmediğini, aracın 3. kişiler adına tescil edildiğini, sözleşmenin ifasının imkansız hale geldiğini, sözleşme kapsamında davalıya verilen ve ödenen 12.09.2024 keşide tarihli,

132.250,00 TL tutarlı 1 adet çek bedelinin davacıya geri ödenmesini/istirdadını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davacı vekili tarafından birleşen dava dosyasında sunulan dava dilekçesinde özetle. Davacı taraf, davacı ile davalı .... Otomotiv Tic. Ltd. Şti.’nin 14.06.2024 tarihinde dava dışı ..... Gıda Turizm San. Tic. Ltd.

Şti ’ne ait olan ......... plakalı aracın satışı için anlaştıklarını ve 14.06.2024 tarihli vadeli satış sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmeye göre araç satış bedelinin toplam 5.761.000,00 TL olduğunu, 1.000.000,00 TL tutarın peşin verildiğini, geriye kalan 4.761.000,00 TL tutar için 24 adet çek verildiğini ve ödendiğini ancak aracın mülkiyetinin davacıya devredilmediğini, davalı tarafın edinimlerini ifa etmediğini, aracın 3. kişiler adına tescil edildiğini, sözleşmenin ifasının imkansız hale geldiğini,

sözleşme kapsamında davalıya nakit ve çek karşılığı ödenen bedellerin davacıya geri ödenmesini/istirdadını,12.10.2024 - 12.11.2024 - 12.12.2024- 12.01.2025- 12.02.2025 - 12.03.2025 -12.04.2025-12.05.2025-12.06.2025 tarihli, her biri 132.250,00 TL tutarlı 9 adet çekin iptalini ve iadesini, çekler için borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Asıl ve birleşen davada davalı tarafa dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, asıl davada ...... Bankası'na ait ..... seri numaralı 12.09.2024 ödeme tarihli 132.250,00 TL bedelli çekin 14/06/2023 tarihli satış sözleşmesi hükümleri uyarınca davalı ..... Otomotiv tarafından edimlerin yerine getirilmediği iddiası ile çek bedelinin davalılar tarafından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla geri ödenmesi talebine, birleşen davada ise .... Bankası'na ait ..... seri numaralı 12.10.2024 ödeme tarihli 132.250,00 TL,....

Bankası'na ait ..... seri numaralı 12.11.2024 ödeme tarihli 132.250,00 TL, ..... Bankası'na ait ..... seri numaralı 12.12.2024 ödeme tarihli 132.250,00 TL, ....... Bankası'na ait ..... seri numaralı 12.01.2025 ödeme tarihli 132.250,00 TL, ....... Bankası'na ait ..... seri numaralı 12.02.2025 ödeme tarihli 132.250,00 TL, ....... Bankası'na ait ...... seri numaralı 12.03.2025 ödeme tarihli 132.250,00 TL, .......

Bankası'na ait ..... seri numaralı 12.04.2025 ödeme tarihli 132.250,00 TL, ....... Bankası'na ait ..... seri numaralı 12.05.2025 ödeme tarihli 132.250,00 TL, ....... Bankası'na ait ..... seri numaralı 12.06.2025 ödeme tarihli 132.250,00 TL bedelli 9 adet çekin davalı şirkete sözleşme nedeniyle verildiği, sözleşme edimlerinin davalı ..... otomotiv tarafından yerine getirilmediği iddiası ile çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile çeklerin iadesi istemine ilişkindir.

Asıl davada davalı ..... A.Ş yönünden açılan davanın iş bu dosyadan tefriki ile yeni bir esasa kaydedilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce asıl ve birleşen dosya davacı vekiline asıl dava dosyasında menfi tespit ve istirdat talebine dayanak olan çek bilgilerini ayrıntılı ve eksiksiz olarak bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde beyanda bulunulmaması halinde asıl dava dosyasının mevcut talepler doğrultusunda karara çıkartılacağı hususunun ihtarına karar verilmiş, davacı tarafından kesin süre içerisinde sunulan dilekçede özetle; asıl dava yönünden; 12.09.2024 tarihli çek bilgisi dava dilekçemizde sehven .... olarak yazılmış ise de 12.09.2024 tarihli çekin seri numarasının ..... olduğu, söz konusu çekin raporda da değinildiği üzere gününde takastan ödendiğinin bildirildiği görülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan 14.06.2023 tarihli senetli satış sözleşmesinin incelenmesinde; sözleşmenin konusunun taksitli satış konusu motorlu aracın satıcı tarafından alıcı tarafa taksit ödemelerinin tam ve eksiksiz tamamlandığında devri ile alıcının taksitleri ödeme koşullarını ve meydana gelebilecek tüm sair hususları içerdiği, iş bu sözleşmede davacı tarafın alıcı, davalı tarafın satıcı konumunda olduğu, sözleşmeye konu aracın ..... marka, 2023 yılı model ve ......... plakalı olduğu, satış bedelinin 5.761.000,00 TL karşılığı 250.478,00 USD olduğu,

18.06.2023 tarihli 63.250,00 USD tutarındaki çekin 14.06.2023 tarihinde alıcıdan/davacıdan teslim alındığını, 132.500,00 TL * 11 adet =1.454.750,00 TL tutarlı çek için 63.250,00 USD tutarında 1 adet senet yapıldığını ve sözleşme revize tarihi olan 14.06.2023 tarihinde senet aslının alıcıya/davacıya iade edildiğini, diğer çekler için alıcının/davacının 05.01.2024 tarihinde 12 adet çeki ve 05.06.2024 tarihinde 12 adet çeki davalı ..... Otomotiv Tic. Ltd.

Şti.’ne teslim edileceğinin, peşinat olarak 1.000.000,00 TL muhtelif tarihlerde ödendiğinin, 4.761.000,00 TL tutar için çek verileceğinin kararlaştırıldığı görülmektedir.

Dosya arasına alınan tescil kayıtlarına göre; sözleşmeye konu edilen ...... plakalı aracın aktif tescil kaydının bulunmadığı, sözleşmede yer verilen ...... şase numarasından yapılan sorgulamada aracın dava dışı 3. Kişi adına kayıtlı olduğu, pasif kayıtlarında ise davacı ya da davalı adına tescil kaydının bulunmadığı görülmektedir.

Bilindiği üzere satış tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20/d bendi gereğince; tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri (...) araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi veya trafik tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılır. Noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir. Yine aynı tarihte yürürlükte bulunan mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 22/2 maddesi gereğince; sözleşmenin geçerliliği şekil şartına tabi ise, aynı şekil şartı sözleşmenin taahhüdü (vaadi) için de aranır.

Motorlu aracın malik dışında bir kimseden devralındığı her durumda, devredenin tasarruf yetkisinin yokluğu dışında, ayrıca bir geçersizlik sebebi bulunur. Motorlu aracın zilyetliğini herhangi bir surette malikin rızasıyla elinde bulunduran kimse (emin sıfatıyla zilyet), mülkiyeti devir borcu doğuran sözleşmenin noterce düzenlenebilmesi için aranan, “tescil belgesine (ruhsata) sahip olma” veya “trafik sicilinde malik olarak kayıtlı bulunma” şartlarını sağlayamayacağından, geçerli bir devir sözleşmesi yapamaz.

Anılan düzenlemeler gereğince, harici araç satışına ilişkin sözleşme noterde yapılmadıkça hukuken geçerli bir sonuç doğurmaz ve satın alana herhangi bir hak bahşetmez. Harici sözleşme "araç satış vaadi" şeklinde nitelendirilemez. Alıcı yapılan bu sözleşmeye göre aracın kendi üzerine tescilini talep edemeyeceği gibi satıcı da satım bedelinin ödenmesini talep edemez.

Mahkememiz dosyası SMMM bilirkişiye tevdi edilerek asıl ve birleşen davaya konu edilen senetler yönünden

davacı tarafın yaptığı ödemelerin dökümünün çıkartılması ve her bir çek yönünden değerlendirme

yapılarak rapor düzenlenmesi istenmiş, düzenlenen 02/10/2025 tarihli raporda özetle; asıl davaya konu 12.09.2024 keşide tarihli, 132.250,00 TL tutarlı 1 adet çekin olduğu, iş bu çekin

davacı tarafından davalı ..... Otomotiv Tic. Ltd. Şti.’ne düzenlendiği, dosya muhteviyatına

sunulan davacı tarafa ait ....... Bankası 19.03.2025 tarihli hesap özetinde, çekin 12.09.2024

tarihinde takastan ödendiğinin görüldüğü, çeke ilişkin detayların tablo halinde sunulduğu, davacı

tarafın iş bu çekin geri ödenmesi/istirdadı talebinde bulunduğu, nihai takdirin sayın mahkemeye

bırakıldığı,

birleşen davaya konu 12.10.2024-12.11.2024-12.12.2024-12.01.2025-12.02.2025-12.03.2025-

12.04.2025-12.05.2025-12.06.2025 keşide tarihli, her biri 132.250,00 TL tutarlı olmak üzere

toplam 1.190.250,00 TL tutarlı 9 adet çekin olduğu, iş bu çeklerin davacı tarafından davalı .....

Otomotiv Tic. Ltd. Şti.’ne düzenlendiği, dosya muhteviyatına sunulan belge ve bilgilerden toplam 3

adet ve 396.750,00 TL tutarlı çekin tahsil edildiği, geriye kalan toplam 793.500,00 TL tutarlı 6 adet

çekin tahsil edildiğine dair dosya muhteviyatına sunulan herhangi bir belge ve bilginin olmadığı,

çeklere ilişkin detayların tablo halinde sunulduğu, davacı tarafın iş bu çeklerin geri

ödenmesi/istirdadı, iptalini ve iadesini, borçlu olmadıklarının tespitini talebinde bulunduğu, nihai

takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı,

birleşen davaya konu toplam 1.190.250,00 TL tutarlı ve 9 adet çek dışında toplam 3.273.203,29 TL

tutarlı 15 adet ödemenin olduğu, dosya muhteviyatına sunulan belge ve bilgilerden iş bu

ödemelerin davacı tarafından yapıldığı, iş bu ödemelerin 3 ana başlık haline indirgendiği, araç satış

bedeli olarak 1.000.000,00 TL, asıl ve birleşen dava dışında ödenen 13 adet*132.250,00 TL çek

bedeli olarak 1.719.250,00 TL ve diğer ödemeler olarak 553.953,29 TL ödendiği, ödemelere ilişkin

detayların tablo halinde sunulduğu, davacı tarafın iş bu ödemelerin geri ödemesi/istirdadı

talebinde bulunduğu, nihai takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davacı ile davalı arasında adi yazılı şekilde senetli araç satış sözleşmesinin düzenlendiği, davalı tarafın satış vaadinde bulunduğu ..... plakalı ..... şase numaralı aracın ilk tescilinden itibaren maliki olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin adi yazılı şekilde düzenlendiği sabit olduğundan taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin varlığından söz edilemez. Bu kapsamda tarafların geçersiz sözleşme kapsamında aldıklarını sebepsiz zenginleşme kapsamında geri vermekle yükümlü oldukları da kuşkusuzdur.

Davacının menfi tespit talebi yönünden yapılan değerlendirmede; alınan bilirkişi raporuyla sabit olduğu üzere sözleşmede yer verildiği şekliyle davacı tarafından bir kısım senetlerin keşide edildiği, işbu senetlerin sözleşmenin geçersiz olması ve yine sözleşme kapsamında tescil işlemlerinin yapılmaması nedeniyle bedelsiz kaldığı görülmekle, asıl ve birleşen davaya konu edilen 10 adet çek yönünden davacı tarafın davalı yana borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Davacının istirdat ve bedel iadesi talebi yönünden yapılan değerlendirmede; bilirkişi raporunda yer verildiği üzere davacı tarafından sözleşme kapsamında düzenlenen, asıl davaya konu 12/09/2024 keşide tarihli .... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çekin, birleşen davaya konu 12/12/2024 keşide tarihli ..... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek, 12/01/2025 keşide tarihli ..... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek, 12/02/2025 keşide tarihli ..... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek bedellerinin tahsil edildiği, işbu tahsil edilen çeklerin toplam bedelinin 429.000,00 TL olduğu görülmektedir.

Yine sözleşme kapsamında kapora ödemesi ve araç satış bedeli ödemelerine ilişkin davacı tarafça davalı yana 1.000.000,00 TL ödemenin yapıldığı, yine sözleşme kapsamında Kasko, MTV ve kur farkı ödemeleri kapsamında 553.953,29 TL ödeme yapıldığı, bunun yanında alınan raporda belirtildiği üzere asıl ve birleşen davaya konu edilmeyen ve sözleşme kapsamında düzenlenen 13 adet 132.250,00 TL bedelli çek yönünden 19/03/2025 tarihinde ödeme yapıldığı görülmektedir.

Davacı tarafın ıslah dilekçesinde; asıl ve birleşen dava yönünden davamızı, bilirkişi raporunda tespit edilen ve hali hazırda ödenmiş olan toplam 3.802.203,29 TL tutarındaki bedel için istirdat talep ettiği, tahsil edildiğine dair belge bulunmayan, toplam 793.500,00 TL tutarındaki 6 adet çek için davacının borçlu olmadığının tespitini talep ettiği görülmektedir.

Bu kapsamda her ne kadar davacı tarafça asıl ve birleşen davada dava konusu edilen 10 adet çek dışında, raporda yer verilen diğer ödemelerin istirdatı talebi ile ıslah dilekçesi sunulmuş ise de; raporda yer verilen 13 adet çek yönünden yapılan 1.719,250,00 TL ödemenin tarihinin 19/03/2025 olduğu, asıl ve birleşen dava tarihinin ise 14/10/2024 olduğu, asıl ve birleşen dava dilekçesinde yer verilmeyen bu çeklerin ödeme tarihleri nazara alındığında ıslah dilekçesiyle talep-sonuca eklenerek talep edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacının işbu bedeller yönünden istirdat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda ayrıntılarıyla belirtilen asıl ve birleşen davaya konu edilen ve davacı tarafça ödemesi yapılan 429.000,00 çek bedeli ile davacı tarafça sözleşme kapsamında yapıldığı sabit olan 1.000.000,00 TL kapora bedeli ve yine sözleşme kapsamında ayrıntılarına yukarıda yer verilen 553.953,29 TL ödeme olmak üzere toplam 2.083.953,29 ödeme yönünden davacının taleplerinin yerinde olduğu, işbu bedellerin geçersiz sözleşme kapsamında iadesinin talep edebileceği sabit olmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

ASIL VE BİRLEŞEN DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE

1-12/09/2024 keşide tarihli ..... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek,

-12/10/2024 keşide tarihli ...... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek,

-12/11/2024 keşide tarihli ....... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek,

-12/12/2024 keşide tarihli ....... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek,

-12/01/2025 keşide tarihli ....... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek,

-12/02/2025 keşide tarihli ....... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek,

-12/03/2025 keşide tarihli ....... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek,

-12/04/2025 keşide tarihli ...... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek,

-12/05/2025 keşide tarihli ..... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çek,

-12/06/2025 keşide tarihli ...... seri numaralı 132.250,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacı tarafın davalı yana borçlu olmadığının tespitine,

2-Taraflar arasındaki sözleşme ve çekler kapsamında ödenen 2.083.953,29 TL'nin dava tarihinden

itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Fazlaya ilişkin talebin reddine

4-Asıl ve birleşen davada Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 171.659,84-TL karar ve ilam harcından asıl ve birleşen davada peşin harç, tamamlama harcı ve ıslah harcı olarak 77.980,63-TL harcın mahsubu ile bakiye 93.679,21-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

5-Davacı tarafça peşin harç, tamamlama harcı ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 77.980,63-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından asıl ve birleşen davada yargılama sırasında sarf edilen 855,20 TL başvurma harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 199,50-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 9.054,70 TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına (%66,09) göre hesap edilen 5.984,43 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8-Asıl ve birleşen davada kabul edilen kısım yönünden davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 368.683,93-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun ..... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen toplam 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul red oranına (%66,09) göre hesap edilen 3.040,23 TL'sinin davalıdan, bakiye 1.559,77-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

10-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.

15/04/2026 Başkan ..... · ¸e-imzalıdır · Üye ..... · ¸e-imzalıdır · Üye ..... · ¸e-imzalıdır · Katip .... · ¸e-imzalıdır