Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/300 K.2026/351

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Denizbank .... .... Şubesine ait ....-.... seri nolu, 10/04/2026 keşide tarihli, .... .... Mobilya ve Dayanıklı Tüketim Mal San. Ve Tic. Ltdi Şti olan, 100.000,00 TL bedelli çekin müvekkilinin uhdesinde iken kaybolduğunu, kötü niyetli kişiler tarafından kullanılma veya piyasaya sürülme tehlikesi bulunduğunu beyan ederek ilgili çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, 6102 sayılı TTK.nın 757 vd. maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.

-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

-Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (...., ...; ... .... ve İptali, ... - 2014, s. 85).

-Mahkememizin 09/04/2026 tarihli ara kararı ile "Davacı vekiline, davacı tarafın .....bank .... ....Şubesine ait ....-... seri nolu, 10/04/2026 keşide tarihli, ... .... Mobilya ve Dayanıklı Tüketim Mal San. Ve Tic. Ltdi Şti olan, 100.000,00 TL bedelli çekin meşru ve son hamili olduğunu ispata elverişli bilgi, belge ve delillerini ibraz etmek üzere iş bu ara kararın tebliğinden itibaren 1 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi halinde tekrar bu hususta delil bildirme hakkından vazgeçmiş sayılacağının ve dosyanın mevcut haliyle karara çıkartılacağının ihtarına karar verildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 09/04/2026 tarihli dilekçesi ile taraflarınca dava dilekçesi içeriğinde çekin bilgisinin bildirildiğini ve bu bilgileri de teyit eden çekin ön yüzüne ait müvekkilinde olan resmin dilekçe ekinde sunulduğunu beyan ederek HMK 391. ve 392/1. maddeleri gereği davaya konu çek hakkında uygun görülecek teminat mukabilinde ödeme yasağı kararı verilmesini talep ettiği görülmüştür.

-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesi uyarınca, iptal davasını bononun zayi olduğu veya ziyaın meydana geldiği zamanda bono üzerinde hak sahibi olan kimse açabilir. Aynı zamanda bonoda mündemiç hakkın sahibi de olmak gereklidir.

-Dava dilekçesi ile zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin meşru hamilinin davacı yan olduğunun tespiti mümkün değildir. Her ne jadar davacı tarafça sunulan dilekçe ile çek bilgilerinin sabit olduğu, teminatın yatırılmaya hazır olduğu bildirilmiş ise de davacının senet ön yüzünde lehtar sıfatının bulunmadığı, davacı tarafça çekin lehtardan ve/veya varsa cirantalardan teslim alındığına ilişkin bir belgenin ibraz edilmediği,

senette taraf olmayan kişiler tarafından vade tarihine yakın bir tarihte çekin iptalinin talep edilmesi ve tedbir kararı verilmesi halinde kambiyo vasfına sahip olan senetler yönünden ticari hayatın sekteye uğrayacağı, vade tarihine yakın bir tarihte senedin kaybedildiğinin bildirilmesinin ve aksi yönde bir delil ibraz edilmemesinin kabul edilebilir bir yaklaşım olmadığı,

tedavül amacı ticari hayatta güven ve ticari işlerin hızlandırılması maksadı taşıyan kambiyo senetleri yönünden meşru hamil olduğu hususu ispat edilmeden zayi talep edilmesinin ve tedbir kararı alınması halinde kambiyo senedinin ticari hayattaki tedavül amacının sekteye uğrayacağı anlaşılmakla, davacı tarafın bu yöndeki iddiaları yerinde görülmemiştir.

-Bu doğrultuda davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği çek yönünden hak sahibi olduğunu ispata elverişli bilgi ve belgeleri ibraz edemediği, bu nedenle mevcut haliyle zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı, Türk Ticaret Kanununun 757 ve izleyen maddeleri hükümlerine dayalı olarak zayi nedeniyle çek iptali talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.