Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/238 K.2021/250

Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf vekili dava dilekçesinde özetle, davalı adına TPE de tescilli ... ve .... numara ile tescilli bulunan faydalı modellerin, müvekkili tarafından 1998 yılından itibaren üretilip satıldığını, ürünlerin piyasada 1989-1990 yıllarındana beri varolduğunu, çok uzun yıllardır yurtdışında ve piyasada kullanılan müvekkilinden 2000 yılında satın aldığı makinelere ilişkin tescil belgesi aldığını,davalı adına tescilli ... ve ... sayı ile tescilli faydalı model tescillerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili adına tescilli olan ... ve ... sayılı faydalı modellerin teknolojik anlamda yeni bir buluş olduğunu, artı değer kattığını ve yenilik getirdiğini, davanın tamamen müvekkilinin hukuki haklarının kullanılmasının engellenmesine yönelik kötü niyetli bir dava olduğunu, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davaya konu ... sayılı faydalı model belgesinin sicil kayıtları celp olunmuştur.

Davalı tarafın dosyaya sunduğu tüm delillerle birlikte dosya üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti yapmış olduğu inceleme ve değerlendirmede; ... sayılı faydalı model belgesinin sunulan delillerin davalının daha önceki tarihli şu anki geçerli olmayan faydalı modelleri dahil faydalı model belgesindeki ana istemdeki tüm unsurları aynı anda karşılamadığı ve söz konusu faydalı model belgesinin yenilik vasfına haiz olduğu,

... faydalı model belgesi yönünden davacının sunduğu tüm deliller incelendiği bu sistemin işlevini tümüyle gören bir sistemin mevcut olmadığı ancak bunun yerine bir birinden bağımsız farklı hızlarda tam-yarı otomatik veya manuel şekilde çalışan kısmi olarak davalının faydalı model belgesinde tanımlanan sistem içerisindeki ünitelerin işlevlerini yerine getirebilen (operatör desteği ile yani insan gücü unsuru ihtiva eder şekilde bir çok) makinalar bulunduğu ... nolu faydalı model ile tanımlanan sistemin bir hat olarak değerlendirilmesi gerektiği sonuç olarak sunulan delillerin davalının daha önceki tarihli şu anda geçerli olmayan faydalı

modelleri dahil faydalı model belgesindeki ana istemdeki tüm unsurları aynı anda karşılayamadığı söz konusu faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle sınaiye uygulanabilir yenilik vasfına haiz olduğu sonuç olarak ... ve ... nolu faydalı model belgelerinin aksini ispat eder nitelikte bir belge sunuluncaya kadar hükümsüz sayılmasının mümkün görülmediği beyan edilmiş, dosyaya sunulan deliller bilirkişi incelemesinin delillerin değerlendirilmesi itiraz edilen hususlarda inceleme yapılması dikkate alındığında, rapora yönelik itirazların reddine karar verilmiştir.

Yargılama sonunda Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 04/04/2017 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararıyla "davacı tarafından sunulan deliller dikkate alındığında davalıya ait faydalı model belgesinin yeni olmadığı ispat edilemediğinden yerinde olmayan davanın reddine" karar verildiği, kararın davacı tarafça istinafı üzerine dosyanın BAM'a gönderildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....

Hukuk Dairesi'nin 27/01/2020 tarih, ... esas, ... karar sayılı ilamıyla "bilirkişi raporunda, davalıya ait önceki tarihli ve geçerliliğini yitirmiş FM belgelerine tekniğin bilinen durumuna ne şekilde fayda yada avantaj sağladığının tek tek tescil belgeleri ile karşılaştırma yapılarak değerlendirilmediği, örneğin; ... başvuru numaralı FM belgesinin tarifnamesinde ve 1 numaralı bağımsız isteminde de; uzman personel ihtiyacını ortadan kaldırdığı, ürün miktarını arttırdığı, valf atıcı mekanizma, kapak kapatma ve kutulama ünitelerinin bulunduğu,

doldurulacak tüplere belirlenen oranda gaz ve sıvı doldurulduğunun , ürünlerin bir konveyör üzerinde ilerlediğinin açıklandığı, davaya konu hükümsüzlüğü istenen faydalı model belgelerinde tekniğin bilinen durumuna hangi fayda ve avantaj getirildiğinin açıklanmadığı, raporun denetime elverişli olmadığı, mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiği anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına,

yenilik giderici belgeler ile davaya konu FM tescil belgelerinin tek tek karşılaştırılmak suretiyle denetime elverişli ek rapor yada yeni bir rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi"nden bahisle karar kaldırılarak dosyanın Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esasına kaydedildiği, HSK kararı ile Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin faaliyete geçirilmesi nedeniyle dosyanın yukarıdaki esasına aktarıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtildiği şekilde dava konusu faydalı model belgesinin tescil başvuru tarihi itibariyle hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişiler 27/12/2020 tarihli raporlarında; ".... referanslı faydalı modelin bağımsız istemde yer alan tüm unsurların davacı tarafından sunulan önceki tarihli kanıtlarda gösterilmediği ve bilirkişi heyeti tarafından bağımsız istemde yer alan tüm unsurların bu kanıtlarda gözlemlenmediği, .... referanslı faydalı modelin bağımsız istemde yer alan tüm unsurların davacı tarafından sunulan önceki tarihli kanıtlarda gösterilmediği ve bilirkişi heyeti tarafından bağımsız istemde yer alan tüm unsurların bu kanıtlarda gözlemlenmediği" hususlarını bildirmişlerdir.

Bilirkişilerden Bölge Adliye Mahkemesi karar ilamındaki eksiklikler doğrultusunda inceleme yapılmasının istendiği ancak sunulan raporda söz konusu hususlara açıklık getirilmediği anlaşılmakla dosyanın ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişilerin 27/07/2021 tarihli raporlarında;

".... referanslı faydalı modelin bağımsız istemde yer alan tüm unsurların davacı tarafından sunulan önceki tarihli kanıtlarda gösterilmediği ve Bilirkişi Heyeti tarafından bağımsız istemde yer alan tüm unsurların bu kanıtlarda gözlemlenmediği ... referanslı faydalı modelin bağımsız istemde yer alan tüm unsurların davacı tarafından sunulan önceki tarihli kanıtlarda gösterilmediği ... tescil numaralı faydalı modelde korunması talep edilen unsurlardan C tipi başlık ünitesi ve inkjet, boy ayarlama şanzımanı, çoklu valf atma ünitesi, kam aracılığıyla valf kapatma, pensleme mekanizması,

itme yayı içeren c tipi başlık ünitesi unsurlarının buluş başlığı ile uyumlu şekilde “... makinelerde geliştirme” kapsamında olduğu ve bu unsurları ihtiva etmeyen ... tescil numaralı faydalı modeli yenilik unsuru bakımından aştığı, ... tescil numaralı faydalı modelde çözümlenen teknik sorunun ... tescil numaralı faydalı modelde korunması talep edilen unsurlardan farklı olduğu, .... tescil numaralı faydalı modelde korunması talep edilen unsurun ...

Makinelerde geliştirme kapsamında olduğu ve ... tescil numaralı faydalı modeli yenilik unsuru bakımından aştığı, Hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil Numaralı faydalı Modelin “Otomasyon olarak aerosol kabı dolum sistemi” başlığını taşıdığı,

... tescil Numaralı faydalı modelde korunması talep edilen valf sabitleme ünitesi, likit dolum ünitesi, valf ekleme ünitesi, basma düğmesi ünitesi, konveyör hattı, aerosol kap kılavuz elemanı, düğme ekleme elemanı, kap besleme ünitesi unsurların ... tescil numaralı faydalı modelde yer almaması nedeniyle ... tescil numaralı faydalı modeli yenilik unsuru bakımından aştığı, hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil Numaralı faydalı Modelin “Otomasyon olarak aerosol kabı dolum sistemi” başlığını taşıdığı,

.... tescil numaralı faydalı modelin tarifnamesinde, bu buluşun amacının valf kapama işlemi yapan Makinaların genelde hava ile çalışması ve ayrıca kompresör sistemi gerektirmesinden kaynaklanan sorunları çözmek olduğu, istemlerin karşılaştırılmasıyla ... tescil Numaralı faydalı modelde korunması talep edilen unsurların ... tescil numaralı faydalı modeli yenilik unsuru bakımından aştığı, hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil Numaralı faydalı Modelin “Otomasyon olarak aerosol kabı dolum sistemi” başlığını taşıdığı, Hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil Numaralı faydalı Modelin ise ... makinelerde geliştirme başlığı taşıdığı,

... tescili numaralı faydalı modelde bulunan valf sabitleme ünitesi, valf ekleme ünitesi, basma düğmesi ünitesi ve kısmen farklı olan konveyöre hattı unsurlarının ... tescil Numaralı faydalı Model ile Hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil Numaralı faydalı modeli farklı kıldığı, hükümsüzlüğü talep edilen ... ve ... tescil Numaralı faydalı modellerin dayanak gösterilen ... ve ... tescil numaralı faydalı modeller karşısında yenilik niteliği taşıdığı" hususları tespit ve rapor edilmiştir.

Davacı vekili 15/11/2021 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, müvekkiline ait olan ... ve ... tescil numaralı faydalı modellerin aynı özelliklere sahip olan davalı şirkete ait hükümsüzlüğünü talep ettikleri ... ve ... tescil numaralı faydalı modellerin raporda karşılaştırıldığında bu modellerin yenilik niteliği taşıdığının ifade edildiğini, bilirkişi raporunda modellerin çapraz karşılaştırılmasında görüleceği üzere davalı şirkete ait olan .... tescil numaralı faydalı modelde besleme ünitesi, likit ünitesi, valf atma ünitesi, kapak kapatma ünitesi, hareketli plaka,

motor içeren gaz ünitesi gibi bir çok aksamın müvekkiline ait olan ... tescil numaralı faydalı model belgesinde aynı şekilde bulunduğunun görüldüğünü, aynı şekilde davalı şirkete ait ... tescil numaralı faydalı modelde ise yine bir çok unsurun müvekkil şirkete ait faydalı model belgelerinde ki model ile aynı olduğu görüldüğünü, ancak bunun aksine raporun sonuç kısmında hükümsüzlüğünü talep ettikleri ... ve ... müvekkiline ait olan ... ve .. tescil numaralı faydalı modellere karşı yenilik unsuru bakımından aştığının belirtildiğini, kaldı ki faydalı modellerin hukuken koruma sürelerinin dolduğunu,

raporda yenilik unsuru taşıdığı belirtilen faydalı modellerin müvekkiline ait olan faydalı modellere karşı hangi unsurlarda yenilik getirdiği açık şekilde ifade edilmediğini, bu yönden de bilirkişi raporunun açık, anlaşılır ve hüküm vermeye yeterli olmadığını beyan etmiştir.

Dava, davalı adına ... ve ... sayı ile tescilli faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, davaya konu ... sayılı faydalı model belgesinin 24/04/2007 tarihinden itibaren, ... sayılı faydalı model belgesinin 31/01/2011 tarihinden itibaren 10'ar yıl müddetle davalı adına tescilli olduğu anlaşılmaktadır. 6769 Sayılı SMK'nın 101/1.

Maddesi ile, başvuru tarihinden başlamak üzere, patentin koruma süresinin yirmi, faydalı modelin koruma süresin on yıl olduğu ve bu sürelerin uzatılamayacağı belirtilmiş olup, görüldüğü üzere bu durumda, yargılama devam ederken .... sayılı faydalı model belgesinin 10 yıllık koruma süresinin 24/04/2017, ... sayılı faydalı model belgesinin ise 10 yıllık koruma süresinin 31/01/2021 tarihinde son bulduğu ve koruma süresi dolan faydalı model belgeleri ile ilgili bir hükümsüzlük kararı verilemeyeceği ve bu haliyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla, davacının davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar davaya konu hükümsüzlüğü talep edilen faydalı model belgelerinin koruma sürelerinin dolması nedeniyle dava konusuz kalmış ise de, tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekmekte olup, dava açıldığı tarihte davaya konu faydalı model belgeleri davalı adına tescilli ise de, dosyada aldırılan bilirkişi raporları ile, hükümsüzlüğü talep edilen davaya konu ... ve ... sayılı faydalı model belgelerinin, dayanak gösterilen ... ve ... sayılı faydalı model belgeleri karşısında yenilik niteliği taşıdığı belirtilmiş olmakla, aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı yan haklılığını ispat edemediğinden, davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸