Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1113 K.2024/255

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkilinin ...

Sitesi içinde Oto Servis bakım ve tamir işleri ile uğraştığını, davalı firmadan alınan ve servise gittiği tarihlerde de garantisi devam eden kompresörden arızaları nedeniyle bir türlü verim alamadığını, kompresörün 5-6 kez davalı şirketin servis elemanalrınca bakıma alınmasına rağmen yağ kaçakları ve diğer arızaların devam ettiğini, müvekkilinin oto bakım/tamir işinde liftin kaldırılması (3 adet) motor temizliği, bijonların açılması için sürekli olarak kompresöre gerenksinm duuması nedeniyle ikini elden bir kompresör edinip işlerinie bu şekilde yürütmekte olduğunu,

davalı firmaya Bakırköy Npterliğinden ihtarname gönderilerek ayıplı mal ve ayıbın giderilmenesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, güncel bedelin reaskont faizi ile birlikte iadesini talep edildiğini, iş zaman ve kazanç kaybı ile diğer hakların talep hakkının saklı tutulduğunu, davalı firmanın bırşür fiyatına göre sıfır kompresör fiyatının 30.000 TL olduğu,

davalı tarafın verdiği yanıtta arızanın kullanım hatası olduğu vurgulanarak talebin reddedildiğini, bahsi geçen nedenlerle davalıdan satın alınan ve garanti süresi içinde bir ürlü tamir edilemeyen kompresörün karar tarihindeki bedelinin iskonto faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır. İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü, Avcılar Vergi Dairesi Müdürlüğü müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler .... ve ... tarafından sunulan 27/07/2023 tarihli raporda Davalı şirketin, alıcıya karşı satılan şeyde bildirilen niteliklerin mevcut olmaması ve kullanım amacı bakımından değerini veya alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan kompresörü davacıya teslim etmesinin, ayıplı ifa olarak değerlendirilebileceği, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün 14/12/2022 tarihli cevabi müzekkeresinden de anlaşılabileceği üzere, davacının tacir sıfatının bulunmadığı; anılan kompresör mesleki faaliyet kapsamında kullanıldığından, tüketici işlemi olarak da nitelendirilemyeceği;

dolayısıyla somut ihtilafa TBK m. 223'ün uygulanması gerektiği; dosyaya sunulu servis kayıtlarına göre, davacının ayıba karşı tekeffül borcunun şekli şartları olan gözden geçirme ve ihbar külfetini TBK m.223 kapsamında yerine getirmiş olarak kabul edilebileceği, Dava konusu kompresördeki eksiklikler karşısında, davacı alıcının TBK m.227’deki seçimlik haklardan olan sözleşmeden dönmeyi tercih etmesinin önünde hukuken bir engel olmadığı, Davacının, sözleşmenin konusunu oluşturan .... seri numaralı pistonlu hava kompresörünü davalıya; davalının da yasal faiziyle birlikte satış bedelini davacıya iade etmesinin gerektiği;

dosya kapsamında kompresör için ödenen bedele ilişkin herhangi bir bilgi ya da belge yer almadığından bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılamadığı anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut 01/02/2024 tarihli ek raporda ihtilaf konusu kompresördeki ayıp karşısında, davacının TBK m. 227’deki seçimlik haklardan olan sözleşmeden dönmeyi tercih etmesinin önünde hukuken bir engel olmadığı, sözleşmeden dönme seçimlik hakkı kullanıldığında ise davacının sözleşmenin konusunu oluşturan 0221122 seri numaralı pistonlu hava kompresörünü davalıya; davalının ise yasal faiziyle birlikte satış bedelini davacıya iade etmesinin gerektiği; Dava konusu kompresörün güncel değerinin 52.449,12 TL olduğu tespit edilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur.

İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir.

TBK m. 223/1’e göre “Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.” şeklindedir.

TBK m. 223/2’ye göre “Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.” şeklindedir.

TBK m. 227 hükmünün birinci fıkrasında, alıcının tüm seçimlik hakları dört bent halinde sayılmıştır. Eğer satılan mal, satıcının sorumluluğunu gerektirecek biçimde ayıplıysa, alıcı dört seçimlik hakka sahiptir. Buna göre alıcı,

a. Malı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönmeyi isteme,

b. Malı alıkoyarak maldaki ayıp oranında satış parasından uygun bir miktarın indirilmesini isteme,

c. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,

d. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme,

hakkını haizdir. Alıcı, kural olarak sahip olduğu dört seçimlik haktan dilediğini kullanılabilir, fakat aynı ada birden çok seçeneğin kullanılması mümkün değildir.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalıdan satın almış olduğu kopresörün ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliği, ayıp nedeni ile davacının karar tarihi itibari ile kompresör bedeli ile iskonto bedelinin ödenmesi talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmakta olup bu kapsamda yaptırılan bilirkişi incelemesi ile avacının TBK m. 227’deki seçimlik haklardan olan sözleşmeden dönmeyi tercih etmesinin önünde hukuken bir engel olmadığı,

sözleşmeden dönme seçimlik hakkı kullanıldığında ise davacının sözleşmenin konusunu oluşturan ... seri numaralı pistonlu hava kompresörünü davalıya; davalının ise yasal faiziyle birlikte satış bedelini davacıya iade etmesinin gerektiği.

Dava konusu kompresörün güncel değerinin 52.449,12 TL olduğu tespit edilmiş olup davacının alacağını ispat etmiş olup açılan davanın kabulüne, Bilirkişi raporunda belirlenen 52.449,12-TL nin davacının ıslah dilekçesi de dikkate alınarak 30.000,00 TL nin temerrüd tarihi olan 22.06.2022 tarihinden bakiye 22.449,12-TL nin ıslah tarihi olan 08.02.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, HMK m. 305 uyarınca sehven kompresörün iadesinin maddi hata sonucu yazılmadığı anlaşılmakla re'sen düzeltilerek kompresörün iadesine karar vermek gerekmiştir.