Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/592 K.2024/67

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile Müvekkili ile davalı arasında akdedilen sözleşmeye istinaden 3 makinenin alımı konusunda 1.028.388,00 TL’ye anlaştıklarını, davalıya 14.04.2022 tarihinde 60.000,00 TL, 18.05.2022 tarihinde 150.000,00 TL ve 27.5.2022 tarihinde 35.000,00 TL ödeme yapıldığını kalan bedel için.

31.05.2022 vadeli 125.000,00 TL, 30.06.2022 vadeli 125.000,00 TL, 31.07.2022 vadeli 125.000,00 TL, 31.08.2022 vadeli 125.000,00 TL’lik çek verildiğini, sözleşmeye göre kalan bedelin makinelerin tesliminde ödeneceğini, davalının makineleri 4-6 hafta içerisinde teslim edeceğini taahhüt etmesine rağmen davanın açıldığı güne kadar makineleri teslim etmediğini, müvekkilinin 31.05.2022 vadeli çeki ticari itibarını zedelenmemesi için ödediğini, kalan çekler yönünden müvekkilinin tehdit altında olduğunu, müvekkilinin 3 adet çekten dolayı 375.000,00 TL borçlu olmadığının tespitini talep ettiklerini, davanın kabulü ile 30.06.2022 vadeli,

31.07.2022 vadeli 31.08.2022 vadeli 125.000,00 TL bedelli 3 adet çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır. ... Bankası müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Dosyada mevcut 31/10/2023 tarihli Bilirkişi ... tarafından sunulan raporda taraflar arasında 29.03.2022 tarihinde davalı tarafından davacıya 4 adet Makine satışı yapılması için sözleşme akdedildiği, sözleşmeye istinaden sipariş avansı olarak davacının davalıya 4 x 125.000,00 TL = 500.000,00 TL çek + 245.000,00 TL nakit ödeme yaptığı, dava tarihinde davalının davacıya herhangi bir makine teslim etmediğinin gözüktüğü, dolayısıyla dava tarihinde davacının davalıdan 745.000,00 TL alacaklı olduğu ve 3 x 125.000,00 = 375.000,00 TL’lik çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının sabit olduğu,

Dava tarihinden sonra 13.09.2022 tarihinde davalının davacıya 212.400,00 TL’lik fatura kestiği ve 2022 yılı sonunda davacının davalıdan halen 532.600,00 TL alacaklı olduğu, Davacının dava devam ederken menfi tespitini talep ettiği 3 x 125.000,00 TL’lik çekleri 2022 yılı içerisinde ödediğine ilişkin Banka dekontlarının ibraz edildiği, ... Şub. ... nolu 30.06.2022 vadeli 125.000,00 TL bedelli çek 30.06.2022 tarihinde ödenmiştir. (Menfi tespit talep edilen) ....

Şub. ... nolu 31.07.2022 vadeli 125.000,00 TL bedelli çek 01.08.2022 tarihinde ödenmiştir. (Menfi tespit talep edilen)... Şub. ... nolu 31.08.2022 vadeli 125.000,00 TL bedelli çek 31.08.2022 tarihinde ödenmiştir.

(Menfi tespit talep edilen) Davacı davalıdan 2022 yılı sonu itibari ile 532.600,00 TL daha alacaklı gözüktüğünden 3 x 125.000,00 = 375.000,00 TL’lik çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının sabit olduğu, ancak davacı dava konusu çekleri ödemiş olduğundan davanın istirdat davasına dönüştürülüp dönüştürülmediğinin tespit edilemediği anlaşılmıştır.

Dava, İİK 72 uyarınca takipten önce açılan menfi tespit davasına ilişkindir.

İİK m. 72 ve 89/3’te menfi tespit davasına ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Menfi tespit davası, her ne kadar İİK’da düzenlenmişse de davacının (borçlunun) maddi hukuk bakımından borçlu olmadığının tespiti için açılan bir dava türüdür3. Bu nedenle menfi tespit davası, dava konusu itibariyle icra hukukuna ilişkin olmayıp maddi hukuka ilişkindir.

Menfi tespit davasının yargılaması devam ederken ihtiyati tedbir kararının (İİK m. 72/2-3) verilmemiş olması nedeniyle, takibe devam edilmiş ve takip konusu borç alacaklıya ödenmişse, menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir (İİK m. 72/6). Yani mevcut menfi tespit davası sonuçlanmadan önce borcun alacaklıya ödenmesiyle, menfi tespit davası kendiliğinden istirdat davasına dönüşür.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık mahkememizce taraflar arasında 3 adet makina alımına ilişkin olarak davacı tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı , makina tesliminin yapılıp yapılmadığı, davacının davalıya 375.000,00-TL borçlu olup olmadığı noktasında toplandığı tespit edilmiş olup bu kapsamda davalıya da inceleme gün ve saatinin tebliğ edilmek sureti ile bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup düzenlenen raporda, 4 adet Makine satışı yapılması için sözleşme akdedildiği,

sözleşmeye istinaden sipariş avansı olarak davacının davalıya 4 x 125.000,00 TL = 500.000,00 TL çek + 245.000,00 TL nakit ödeme yaptığı, dava tarihinde davalının davacıya herhangi bir makine teslim etmediğinin gözüktüğü, dolayısıyla dava tarihinde davacının davalıdan 745.000,00 TL alacaklı olduğu ve 3 x 125.000,00 = 375.000,00 TL’lik çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının sabit olduğu, Dava tarihinden sonra 13.09.2022 tarihinde davalının davacıya 212.400,00 TL’lik fatura kestiği ve 2022 yılı sonunda davacının davalıdan halen 532.600,00 TL alacaklı olduğu,

Davacının dava devam ederken menfi tespitini talep ettiği 3 x 125.000,00 TL’lik çekleri 2022 yılı içerisinde ödediğine ilişkin Banka dekontlarının ibraz edildiği, ... Şub. ... nolu 30.06.2022 vadeli 125.000,00 TL bedelli çek 30.06.2022 tarihinde ödenmiştir. (Menfi tespit talep edilen) ... Şub. ... nolu 31.07.2022 vadeli 125.000,00 TL bedelli çek 01.08.2022 tarihinde ödenmiştir. (Menfi tespit talep edilen) ...

Şub. ... nolu 31.08.2022 vadeli 125.000,00 TL bedelli çek 31.08.2022 tarihinde ödenmiştir.

(Menfi tespit talep edilen) Davacı davalıdan 2022 yılı sonu itibari ile 532.600,00 TL daha alacaklı gözüktüğünden 3 x 125.000,00 = 375.000,00 TL’lik çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının sabit olduğu yönünde tespit yapılmış olup davalının cevap dilekçesi sunmadığı, davacının sunulan deliller ve ticari defter ve kayıtları ile borçlu olmadığını ispat ettiği, yargılama sürecinde davalının bu çek bedellerini ödemek zorunda kaldığı, ödeme ile birlikte İİK m.72/6 menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilmiş olup açılan davanın kabulüne, davacının .../İstanbul Şubesine ait, 30.06.2022 ödeme tarihli, 125.000,00 TL bedelli, ...

Seri Numaralı çek, .../İstanbul Şubesine ait,31.07.2022 ödeme tarihli, 125.000,00 TL bedelli, ... Seri Numaralı çek ve .../İstanbul Şubesine ait, 31.08.2022 ödeme tarihli, 125.000,00 TL bedelli ... çek bakımından davalıya borçlu olmadığının tespitine, çeklerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan istirdadına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.