İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/594 K.2024/48

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Müvekkili tarafından ... ve Şekerleme San. A.Ş.’nin alacağı nedeniyle ... ... Şubesi ... seri numaralı 571.957,60TL bedelli çek düzenlendiğini, söz konusu çek ... San. A.Ş.’nin şirket adresi olan ... Mh. ... Cd. No: .../İstanbul adresine gönderilmek üzere 10.05.2022 tarihinde ... takip numarası ile ... Şubesi ... Kargo firmasına teslim edildiğini, çekin ... San.

A.Ş.’ne ulaşmadığını, gönderici tarafından kargo şirketi ile görüşüldüğünde dağıtımda olduğu bilgisi alınmış daha sonra ise müvekkili firma yetkilisini ... nolu telefon ile ... isimli bir şahıs şirketi arayarak çekin görüntüsünün kendisinde olduğunu söylemesi üzerine müvekkili firma tarafından 13.05.2022 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığına giderek şikayetçi olduğunu, söz konusu çekin iptalini sağlamak için ... San. A.Ş. tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/...

E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, iş bu dava ile T. Ticaret Sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığını, çek hakkında ilgili bankaların tümüne ödemeden men yasağına ilişkin müzekkereler mahkeme tarafından gönderildiğini, ayrıca savcılık dosyasında ilgili tüm bankalara gerekli müzekkerelerin gönderildiğini 31.05.2022 tarihli karar ile el koyma kararı verilerek gerekli yazışmaların yapıldığını, bu aşamadan sonra davalı ... Ltd.

Şti. tarafından 12.08.2022 tarihinde düzenlenen ödeme emri ile ....İcra Müdürlüğü’nün 2022/...E. Sayılı takibi ile müvekkili aleyhine icra takibi yaptığını, iş bu icra takibi dolayısı ile müvekkilinin hiçbir borcunun bulunmadığını, kargoda kaybolan dava konusu çek bedelini ... ve Şekerleme San. A.Ş. ile yapılan protokol ile yeniden çek düzenleyerek ödemesini yaptığını, dava dışı ... A.Ş.’nin iş bu alakalı hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını,

Çek üzerinde ... San. A.Ş.’nin gözüken imzanın da ... San. A.Ş.’ye ait olmadığını, çekin kargoda kaybolduğunu, yapılan ilanlar el koyma kararı dolayısı ile hem çekte alacaklı olarak gözüken davalı şirketin hemde diğer cirantaların çekin çalıntı olduğunu bilmelerine imkan olmadığını, bilerek ve kötü niyetle icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin ticaret sicil kaydı incelendiğinde özellikle ... Ltd. Şti. sık sık yer değiştirmiş olup paravan şirket olma ihtimali kuvvetle muhtemel olduğunu, bu arada dava konusu çekin bir kopyası birde rakam değiştirilerek kopyasının yapıldığını, icra takibine konu 2 adet sahtesi de tedavüle sokulmaya çalışıldığını beyanla:

Davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü’nün 2022/... E. sayılı takip dosyasından borçlu olmadığının tespitine, Davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;

Davacının dava konusu çekin keşidecisi olup çekteki imzasına bir itirazının bulunmadığını, davacı, çekteki lehtar imzasının dava dışı ... şirketi yetkilisine ait olmadığını iddia etmiş ise de; TTK 677 uyarınca “kambiyo senetlerinde imzaların prensibi” geçerli olduğundan, bu ilke gereğince çekteki lehtar imzasının sahte olması davacının sorumluluğunu ortadan kaldıran bir sebep olmadığını,

davacı, dava konusu çek bedelini protokol kapsamında dava dışı lehtar şirkete ödediğini beyan etmiş ise de; davacının, lehtar şirkete ödeme yapmış olması bir şahsi defi olup TTK’ nun 687.

Maddesi uyarınca “müvekkilinin bile bile kendilerinin zararına hareket ettiği ispatlanmadıkça şahsi defilerin iyiniyetli yetkili hamile karşı ileri sürülebilmesi mümkün değildir” şeklinde belirtildiğini, davacının, çek iptal kararı almayan dava dışı lehtar şirket ödeme yapması TTK 646 maddesine göre onu borçtan kurtarmayacağı gibi basiretli bir tacirin göstermesi gereken özene de aykırı bir davranış olduğunu, kanunun öngördüğü şartlar bulunmamasına rağmen bir ödeme yapılmış ise davacının TTK 646/2’nin belirlediği anlamda ağır kusurlu olduğunun kabulü ve yapılan ödemenin geçerli bir ödeme olmadığının kabul edilmesi gerektiğini,

bu nedenle de çek iptal kararı alınmadan önce dava dışı lehtar ... şirketine yapılan ödemenin, davacıyı sorumluluktan kurtarmadığını,

Çekin lehtarı olan dava dışı ... şirketinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/...

E. Sayılı dosyasıyla çek iptal davası açtığı ve bu dosyadan ödeme yasağı kararı aldığı yönünde olduğunu, ancak; çekin lehtara ulaşmadan kaybolmuş olması ve bu kişinin çekin iptali için dava açmış olması, davaya taraf olmayan müvekkili bağlamadığı gibi davacıyı borçtan kurtaran bir sebep olmadığını, davacı tacir olup basiretli hareket etme yükümlülüğü altında olduğunu, mevzuat gereği çeklerin kargo aracılığıyla taşınması yasaklanmış olup bunu bilmeyen veya bilip de önemsemeyen davacının kendi kusurunu müvekkilliğe yüklenmesi beklenemeyeceğini, davacının davasında haksız olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği anlaşıldığını,

tedbir kararı, müvekkilinin alacağı geciktiğinden mağduriyetine yol açtığını, bu nedenle icra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesine şeklindeki tedbir kararının kaldırılmasını beyanla:

Davanın reddine, Davacının %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava İİK 72 gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Dava konusu uyuşmazlığın .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/...E. Esayılı takip dosyasında davacının borçlu olmadığının tespiti, davacı lehine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesi istemi konusunda olduğu tespit edilmiştir.

Tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır.

Dosyaya uyap üzerinden getirtilen .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/ ... Esas sayılı dosyası incelenmiş; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 571.957,60-TL asıl alacak, 1.480,82-TL faiz, 57.195,76-TL %10 tazminat, 1.715,87-TL %0.30 komisyon olmak üzere 632.350,05-TL alacağın tahsili amacıyla 12/08/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin tebliğ edildiği görülmüştür.

Dava dosyasında mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık kapsamında dosya kapsamı belgelerin değerlendirilmesi ve davacı ile davalı, dava dışı çek cirantalarının ticari defter ve kayıtlarının incelenerek, ... ... Şubesi ... seri numaralı 571.957,60 TL bedelli çekdeki ciro silsilesinin bozulup bozulmadığı, çek ciro silsilesine göre davacı ile devam eden cirantalar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığının tespiti bakımından bilirkişi Mustafa Yıldız ın 18/09/2023 tarihli raporu alınmıştır.

Somut olayda;

Davacı... Ltd Şti, davalı ... Ticaret Ltd. Şti nin ve dava dışı çek lehdarı ... San. A.Ş nin ibraz olunan ticari defterlerinin noter tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, e-defter beratlarının süresinde oluşturulduğu, bu itibarla davanın taraflarının 2022 yılı ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu, diğer davalılar ... Ticaret Ltd Şti ’nin ve ... Ticaret Ltd Şti nin ticari defter ibrazında bulunmadığı,

Davacı ... Ticaret Ltd Şti ile dava dışı çek lehdarı ... San. A.Ş arasında ticari ilişki olduğu, ancak dava konusu takibe dayanak çekin hem davacının hem de dava dışı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı,

Dava dışı ... San. A.Ş ile dava konusu takibe dayanak çekteki diğer cirantalar ... Ltd Şti ’nin ve ... Ltd Şti arasında ticari ilişki olduğuna dair dava dışı ... San. A.Ş nin ticari defterlerinde kaydi bir veri tespit edilemediği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/... E-2022/... K sayılı dosyada çekin kaybolması nedeniyle dava dışı ... A.Ş tarafından çek iptali davası açıldığı,

Lehdar ... San. A.Ş nin incelenen ticari defterlerine göre kendisinden sonra gelen ciranta ... Ltd Şti arasında ticari ilişki bulunmadığı belirlendiğinden ciro silsilesinin bu aşamada koptuğu

Davalılar ... Ltd Şti ’nin ve ... Ltd Şti nin çekte ciroları bulunmakla birlikte ticari defter ve belgeleri ibraz edilmediğinden bu şirketler arasındaki ciro silsilesinin kontrol edilemediği,

Davalı ... Ltd. Şti nin ticari defterlerindeki kaydi verilere göre dava konusu takibe dayanak çekteki kendisinden önceki ciranta olan ... Ticaret Ltd Şti arasında ticari ilişki olduğu, Söz konusu ticari ilişkiye istinaden dava konusu takibe dayanak çekin 20.05.2022 tarihli 430 madde numaralı yevmiye defteri kaydına göre dava dışı cirantadan ciro ile devir alınarak dava dışı ciranta şirketin hesabına alacak kaydedildiği, çekin ciro ile devralınması, takip ve dava tarihi itibariyle davalının kendisinden önceki cirantadan alacaklı görünmesi,nedeniyle davalı ... şirketinin dava konusu takibe dayanak çekin iyi niyetli yasal hamili olduğu, davalının kötü niyetinin davacı tarafça ispat edilemediği belirlenmiş

Davaya konu çekin kaybolması nedeniyle lehdar ... San. A.Ş tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/... E-2022/... K sayılı dosyasında çek iptali davasının açıldığı, bu dava nedeniyle davacı ... Ltd Şti tarafından çek bedelinin lehdara ödendiğinin beyan edildiği, lehdar ... San. A.Ş nin incelenen ticari defterlerine göre kendisinden sonra gelen ciranta ... Ltd Şti arasında ticari ilişki bulunmadığı, ciro silsilesinin bu aşamada koptuğu anlaşılmış, davacı ... Ltd. Şti nin menfi tespit talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Ancak davalı son hamil ... Ticaret Ltd. Şti nin kötü niyeti ispat edilemediğinden davacının kötü niyet tazminatı talebi İİK 72 koşulları oluşmadığından kabul edilmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

HÜKÜM /.

1- Keşidecisi... Ltd. Şti, lehdarı ... San. A.ş, muhatabı ... ... Şubesi , seri numarası ... bedeli 571.957,60 TL olan çek nedeniyle başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. sayılı takip dosyasında istenen 632.350,05 TL davacının borçlu olmadığının tespitine,

Davalı son hamilin kötü niyetli olduğu belirlenemediğinden davacının %20 kötüniyet tazminatı talebinin reddine

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 43.195,83-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 434,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.302,49-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 94.529,01-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 10.879,66-TL ilk gider, 3.500-TL bilirkişi, 1.438,50-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 15.818,16-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,

Davacı ve davalı vekilin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/01/2024

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır