Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/253 K.2023/902

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile Müvekkili şirket ile karşı taraf arasında, ...

Fuarı'na (“Fuar”) katılım sağlamak amacıyla 2019 yılında “Fuar Katılımcı Sözleşmesi” akdedildiğini, Bu sözleşmeye istinaden; müvekkili şirket tarafından davalı şirkete 55.060,79-TL tutarında ödeme yapıldığını, Fuar'ın, ... tarihleri arasında gerçekleştirileceği kararlaştırıldığını fakat daha sonra, davalı şirket tarafından fuarın başlamasına kısa bir süre kala, ... tarihinde Fuar'ın ... tarihine ve daha sonra da ... tarihine ertelendiğine dair duyurular gerçekleştirildiğini, Kaldı ki, bu tarih değişikliklerinin yanı sıra İstanbul'da düzenlenmesi planlanan fuarın, Antalya'da düzenleneceğinin açıklandığını, tüm bu duyurular sonucunda;

müvekkili şirketçe sözleşmeden dönülerek, ödenen fuar katılım bedelinin davalı şirketten iadesi talep edilmiş ise de davalı şirketçe keyfi biçimde bedelin iadesinden kaçınması üzerine yasal yollara başvurmak üzere öncelikle, Müvekkili şirket tarafından davalıya ödenen fuar katılım bedelinin, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 55.060,79-TL tutarındaki kısmının, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile Müvekkili şirketin ... bünyesinde yurt içi ve yurt dışında, dünya çapınca çeşitli uluslararası geniş katılımlı fuarlar düzenleyen organizatör bir şirket olduğunu, Davalı şirketin ise tekstil sektöründe faaliyet gösteren, üretimini gerçekleştirdiği ürünleri müvekkili şirketin organize ettiği fuarda sergilemek isteyen bir tekstil şirketi olduğunu, bu amaç doğrultusunda davacı tarafında belirttiği üzere taraflar arasında ... tarihleri arasında düzenlenecek ...

Fuarı (...) için "Fuar Katılım Sözleşmesi" akdedildiğini, ancak bu sözleşmeye konu fuar organizasyonu kamu kurumların da mecbur kılması kapsamında Covid-19 virüs salgını nedeniyle, haklı sebeplerle ve sözleşme hükümleri kapsamında ileri bir tarihe ertelendiğini, ertelenen fuarın ... ile ... tarihleri arasında gerçekleştirildiğini, yapılan sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkili şirketin fuarı erteleme hakkına sahip olduğunu, ayrıca davacı tarafından ödemelerin yapıldığına ilişkin iddialarını kabul etmediklerini, davacının ilgili bedeli ödediğinin somut yazılı delillerle ispat edilmesi gerektiğini, haksız,

kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, Ticaret Bakanlığı Bakırköy ... Sulh hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Dava, Fuar katılım sözleşmesi nedeni ile ödenen bedelin dönme nedeni ile ticari faizi ile iadesine ilişkindir.

Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 s.TMK m.6).

Davacı ve davalı tacir olup TTK 18/2 maddesi uyarınca her iki tarafın da ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli olma yükümlülüğü bulunmaktadır.

6098 sayılı TBK m. 26'da bir sözleşmenin içeriğinin, bu sözleşmenin taraflarınca kanunda öngörülen sınırlar içerisinde özgürce belirlenebileceği düzenlemesi yer almaktadır. Bu temel kuralın istisnası ise 20. maddede (TBK m. 27) ahlâka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmelerin kesin olarak hükümsüz olduğu açıklanmıştır. Sözleşme serbestisi kavramının temeli irade özgürlüğüne dayalıdır. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın irade özgürlüğüne ilişkin hükümleri (m. 12/1, 13, 17/1, 19, 35/1, 48/1, vb.) göstermektedir ki; hukuk sistemimiz kişilerin irade özgürlüğüne sahip olduğunu temel bir ilke olarak benimsemiştir.

Genel işlem koşulları 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK’dan önce 818 sayılı BK düzenlemesi içerisinde yer almasa da kamu düzeni, ahlâka aykırılık, kişiliğin korunması, sosyal adalet gibi farklı hukuki dayanaklarla bu husus pek çok yargı kararı ile (örneğin. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli, 1996/3-717 E., 1996/850 K. sayılı kararı) kabul görmüştür.

Yine TBK’nın yürürlüğünden önce mevzuatımızda, oldukça sınırlı sayıda ve dar kapsamda da olsa, genel işlem koşullarına ilişkin bazı hükümler yer almıştır (6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 766, 1266. 5464 sayılı Banka ve Kredi Kartları Kanunu m. 24; Sermaye Piyasası Kurulunun Aracılık Faaliyetleri ve Aracı Kuruluşlara İlişkin Esaslar Tebliği m. 47/3 gibi). Bu düzenlemelerden biri de tüketici hukukunda mevcuttur.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde;... tarihli "...

Fuar katılım sözleşmesi" ile belirlenen fuar tarihinin davalı tarafın tek yanlı iradesiyle ertelendiğini, davalı tarafın fuar yerini tek yanlı olarak fuarın yapılacağı tarihi değiştirdiği bu nedenle ödenen fuar katılım bedelinin iadesinin gerektiğinden bahisle iş bu davayı açmış olup davalı cevap dilekçesi ile Fuarın iptal edilmediğini ertelendiğini, kaldı ki sözleşmenin 2. Maddesinde fuar tarihinin değiştirilmesi hususunun davacı tarafça kabul edildiğini bu nedenle bedelin iadesini talep edemeyeceği yönünde savunmada bulunmuştur.

Burada irdelenmesi gereken taraflar arasındaki sözleşmenin 2. Maddesinin geçerli olup olmadığı, haksız şart niteliğinde olup olmadığı, ertelenen fuar nedeni ile ödediği fuar katılım bedelinin iadesinin mümkün olup olmadığının tespiti gerekmektedir.

Yukarıda bahsedildiği gibi sözleşme özgürlüğü, bir akdi yapıp yapmama, içeriğini belirleme, akdin karşı tarafını seçme, akde son verebilme ve akdin şeklini belirleyebilme serbestîsi anlamına gelmekte olup, kimse bir akdi yapmaya zorlanamayacağı gibi istediği bir akdi yapmaktan da alıkonulamayacaktır.

Taraflar arasında özel hukuk hükümlerine tabi geçerli bir sözleşme (Fuar Katılım Sözleşemesi) mevcut olup, davacının ve davalının basiretli tacir olarak davranma yükümlülüğüne sahip oldukları hususu ise izahtan varestedir.

Bu nedenle de "Fuar Katılım Sözleşmesi" nin 2. Maddesi tarafların serbest iradeleri ile kararlaştırdıkları hüküm olup geçerli olup, haksız şart olarak kabulü mümkün olmayıp tarafları bağlayıcı olduğundan ve madde metin içeriğinden davalının gerekli görmesi halinde fuar tarihini değiştirme hakkı olduğu, bu durumun katılımcıya fesih hakkı vermeyeceğinin açıkça düzenlendiği, kaldı ki gelen yazı cevaplarından Fuar tarihinin mücbir sebep ile ertelendiği ve ertelenme ve yeni tarih ile ilgili gerekli bilgilendirmelerin hem internet sitesinden ilan edildiği hem de davacı tarafa mail yolu ile bilgilendirme yapıldığı,

basiretli tacir gibi davranması gereken davacı tarafın sözleşmenin imzalanması sırasında sözleşmenin 2. maddesini bildiği, bu hükme göre de ödenen bedelin iadesini talep hakkının olmadığı, ödeme yükümlülüğünün devam ettiği ve ertelemenin taraflara sözleşmenin feshi hakkı da tanımayacağı düzenlenmiş olup açıklanan gerekçelerle açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.