Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/259 K.2024/540

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin Erzincan ilinde ..... ile yapmış olduğu sözleşme gereği 1800 kişilik öğrenci yurdu inşa ettiini, 26/05/2017 tarihli fatura ile davalı şirketten anılan yurtlarda kullanılmak üzere 2 adet TR C 1250/4 tipi yoğuşmalı sıcak su kazanı, ..... modelli brülör için 124.326,00 -TL ödeyerek satın aldığını, kazanlarının montajının davalı servis elamanları ile yapıldığını ancak kazanların teknik şartnameye uygun olmadığını bu nedenle ayıplı kazanların aynı model ve marka ...... malzemeden üretilmiş kazan ile değiştirilmesi,

bu talebin kabul görmemesi halinde krom mal ile ayıplı mal arasındaki fiyat farkının ödenmesi ve kazanlarda oluşan arızanın ücretsiz olarak giderilmesi ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik kazanlar için 5.000,00 TL ve maddi zarar için 33.114,34-TL zararın giderilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı tarafından davaya cevap verilmediği görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Erzincan ...... Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla alınan bilirkişi ...... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda. Erzincan İli ...... Mahallesi ...... Caddesi No:3 adresinde bulunan ..... yurdu kazan dairesinde. Marka : .... Tip TR ..... Seri No ..... — Üretim Tarihi :26.05.2017 Çalışma Basıncı :4 Bar Özelliklerinde 2 adet yoğuşmalı yer tipi sıcak su kazanı bulunmaktadır. Kazanlar hâlihazırda onarım yapılmış olduğu için aktif olarak çalışmaktadır.

Kazanlarda ön ayna ve alev duman boruları değişimi yapıldığından o dönemde ayıp olduğu anlaşılmıştır. Adı geçen ayıplar gözle görülemeyeceğinden ve belli bir kullanım sonucu ortaya çıktığından üretim hatası olarak değerlendirilmiş ve gizli ayıp niteliğindedir. Davacı tarafından yapılan tamirat bedelleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2019 yılı İnşaat ve Tesisat Birim fiyatları ile karşılaştırıldığında piyasa koşullarına uygun olduğu anlaşılmıştır.

Çeliğin içerisindeki krom, çeliğin oksijenle temas ettiğinde krom-oksit adında ince bir film tabakası oluşturmasını sağlar. Bu ince film, çeliği paslanmaya karşı korur, yüksek sıcaklık dayanımını artırır ve belli bir miktardan fazla krom içerikli çelik paslanmaz çelik adını alır. 304 paslanmaz çelikler, 418 krom, 48 nikelden oluşmaktadır. Halk dilinde krom olarak kullanılmaktadır.

Sadece krom üretimi kazanların olmaması, dosya muhteviyatında taraflar arasında da herhangi bir sözleşme bulunmaması, onarımda 304 ve 316 sarf malzeme kullanılması nedeniyle kazan fiyat farkı hesaplanmamıştır." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Erzincan ...... Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla alınan bilirkişi ...... tarafından düzenlenen bilirkişi ek raporunda. "Davacı; ...... Yapı Ustası İnş. Tur.Tic. ve San. Ltd. Şti. ile Davalı, ..... Isı Cih. Paz. Ve Serv. A.Ş. arasında Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen ...... Esas numaralı davada 03.11.2023 tarihli raporuma ek rapor istenilmektedir. Öncelikle tarafımdan yapılan tespit onarım sonrası tespittir.

Dolayısıyla su kaçaklarının yeri ve nedeni hakkında yorum yapma imkanı bulunmamaktadır. O dönemde ayıp olduğuna ilişkin, gerek yapılan imalatların fabrikasyon olmaması ve gerekse yerinde inceleme esnasında kurum çalışanları ile yapılan görüşmede ayıp olduğu anlaşılmıştır. Kazanlardaki ayıp, açıkça görülemeyen ve belirli bir kullanım sonucu ortaya çıkan bir durum olduğundan gizli ayıp olarak değerlendirilmiştir.

Ayrıca çelik kazanlar özellikle doğalgaz kullanımında asitli yoğuşma sıvısına dayanımı artırmak için kullanılır. Bu kadar kısa sürede sıvı kaçırması üretim hatalarından kaynaklanabilir.

Çıkarılan malzemelerin saklanması tarafların uhdesindedir. tamirat bedelleri incelendiğinde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Analiz Birim Fiyatları 2019 yılı verileri kapsamında ...... poz numarası ile Çelik Borularda montajlı birim fiyat 42,31 TL ve Boru Montaj malzemesi 25 olarak belirlenmiştir. Gerçekleşmede fiyat 32,00 TL olarak görülmektedir. Dolayısıyla piyasa koşullarına uygun olduğu görülmektedir.

Çeliğin içerisindeki krom, çeliğin oksijenle temas ettiğinde krom-oksit adında ince bir film tabakası oluşturmasını sağlar. Bu ince film, çeliği paslanmaya karşı korur, yüksek sıcaklık dayanımını artırır ve belli bir miktardan fazla krom içerikli çelik paslanmaz çelik adını alır.” İfadesi ile kimyasal etkileşime değinilmeye çalışılmamış, çelik kazanların korozyon direncinden bahsedilmiştir.

Yani kazanlarda oluşabilecek tortu veya kullanılacak su kazanın kısa sürede delinmesine neden olmayacaktır. Bu sebeple sıvı teması olan özellikle mutfak gereçleri ve gida endüstrisinde krom olarak adlandırılan ....... alaşımları tercih edilir. Davacı tarafın krom itirazları ile ilgili, 304 paslanmaz çelikler, 618 krom, 948 nikelden oluşmaktadır. Halk dilinde krom olarak kullanılmaktadır.

Sadece krom üretimi kazanların olmaması, dosya muhteviyatında taraflar arasında da herhangi bir sözleşme bulunmaması, onarımda 304 ve 316 sarf malzeme kullanılması nedeniyle 304 ile 316 çelik — arasında değerlendirme yapılmamıştır. " hususları tespit edilmiştir.

Huzurda görülen dava, 6098 sayılı TBK'nın 227. maddesine dayalı satış sözleşmesine dayalı alıcının ayıba karşı seçimlik haklarının kulanılması talebine ilişkindir. Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesine göre; "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."

TBK'nın 223. maddesine göre;

"Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır."

TBK'nın 227. maddesine göre;

"Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."

TBK'nın 231. maddesine göre;

"Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.

Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.

"

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında 2 adet yoğuşmalı sıcak su kazanı satılması konusunda ticari ilişki kurulduğu; söz konusu su kazanlarının davacıya teslim edildiği ve davacı tarafından söz konusu kazanların Erzincan ilinde yapılan yurtta kullanıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından söz konusu kazanların krom yerine 304 çelikten üretilmiş kazanların satıldığı; söz konusu kazanların ayıplı çıktığı iddia edilerek huzurda görülen dava açılmıştır. Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesinde alıcıya tanınan hakların yenilik doğurucu yani tüketilen haklardan olduğu; alıcının bunlardan ancak birini kullanabileceği anlaşıldığından (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin E. 2016/25258, K. 2019/10215 ve T.

17.10.2019 sayılı kararıı) davacı vekiline Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesinde düzenlenen seçimlik haklardan hangisini talep ettiği konusunda beyanda bulunmak üzere süre verilmiş olup davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 03/10/2023 tarihli dilekçe ile ayıbın giderilmesi için ödenen tutar ile çelik ve krom kazan arasındaki fiyat farkının tazmini talep edilmiştir.

Mahkememizce dava konusu kazanların ayıplı olup olmadığının tespiti için kazanlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 03/11/2023 tarihli raporda; kazanlarda onarımın yapılmış olması nedeni ile kazanların çalışır durumda olduğu; kazanlarda ön ayna ve alev duman borularının değişiminin yapıldığı; söz konusu ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğu; davacı tarafından yaptırılan tamirat bedelinin piyasa koşullarına uygun olduğu.

304 paslanmaz çeliğin %18 krom, %8 nikelden oluştuğu ve halk arasında 308 paslanmaz çeliğe krom denildiği; bu nedenle fiyat farkının hesaplanmadığı tespit edilmiştir. Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi tarafından düzenlenen 26/01/2024 tarihli ek raporda davacı vekilinin itirazları değerlendirilerek kök rapordaki görüş ve kanaatin korunduğu belirtilmiştir.

Tekniğine uygun ve denetime elverişli olarak düzenlendiği kabul edilen bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda davalı tarafından davacıya satılan iki adet kazanın gizli ayıplı olarak üretildiği; davalının TBK'nın 227. ve devamı maddeleri kapsamında söz konusu ayıptan sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiş olup davacı tarafından söz konusu ayıpların giderilmesi için yapılan ve bilirkişi tarafından piyasa koşullarına uygun olduğu tespit edilen 33.114,34 TL tamirat bedelinin davalıdan alınmasına karar verilmiştir.

Her ne kadar davacı vekili tarafından sipariş verilenden faklı ham madde kullanılarak dava konusu kazanların üretildiği iddia edilerek iki kazan arasındaki fiyat farkı da talep edilmiş ise de bilirkişi tarafından sipariş edilen kazan ile satılan kazanın aynı ham maddeden üretildiğinin tespit edilmesi karşısında davacının bu yöndeki talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ..... e-imzalı Hakim ......