Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/966 K.2023/1140

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirketin yeni adresi olan ... Mah. ... Cad. ... Apt. No:56 İç Kapı No: 19 Bakırköy/İstanbul adresine taşınması sürecinde Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'ndan gelen yazı üzerine müvekkil şirket'ten istenen koliler halindeki evrakları, depoyu tamamen boşaltarak depodaki demirbaşları tek tek dışarı çıkarıp kolileri birer birer açmak suretiyle aramaya koyulduğunu, ancak tüm aramalarına rağmen Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nın istediği belgelerin de içinde bulunduğu 2019 yılına ait hiçbir defter, evrak ve kayıt bulunamadığını, müvekkili şirketin 03.10.2023 tarihi itibarıyla evrakların taşınma esnasında kaybolarak zayi olduğunu öğrendiğini, evrak ve belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır.

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

"...Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda; davacı şirket yetkilisi davacı şirketin genel kurul toplantı ve müzakere defterinin kaybolarak zayi olduğunu ileri sürmüş ise de ,mücbir sebebin varlığı ileri sürülüp ispatlanamamıştır.

Korumada gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Tadilat sırasında kaybolma hali kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan mücbir sebeb olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Davacının hükme yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir..." T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar.

Dosya tüm deliler ile birlikte değerlendirildiğinde; TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen hakdüşürücü süre içinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda; ziya durumunun nedenini taşınma esnasında kaybolduğu, gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği, zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.