Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/634 K.2020/508

Davacı vekili tarafından açılan Tazminat davasının Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile. Müvekkili şirket ile davalı ... Tanm Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd. Şti. arasında sözleşme imzalandığım, söz konusu sözleşme ile ... Tarım Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd. Şti. sözleşmede belirlenmiş olan soğuk hava deposunun.

Panel, panel montajı, nemlendirme sistemi ve soğutma sisteminin temini ve montajının yapılması, atmosfer kontrol ekipmanlarının ithalatı ve montajını yapacağım, müvekkili şirketin de bu hizmetler karşılığında 296.009,00 EURO ücret ödeyeceğini, müvekkili şirketin bir kısım ödemeleri davalı .... hesabına ödediğini, söz konusu ödemeler karşılığında davalı .... tarafından fatura düzenlendiğini, her ne kadar davaya konu sözleşmenin müvekkili şirket ile davalı ...

Tarım Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd.

Şti. arasında imzalanmış olsa da iki şirket arasında organik bağ bulunduğunu, üstelik ... yetkilisi ...’in aynı zamanda ...’ın ortaklarından olduğunu, bu nedenle huzurdaki davanın her iki şirket aleyhine açılmış olduğunu, müvekkili şirketin edimlerini yerine getirmiş olmasına rağmen davalılar tarafından sözleşmeden doğan edimlerin eksik veya ayıplı bir şekilde yerine getirildiğini, %100 ... kapı ve pencereleri sağlamaları gerekirken bu edimlerini ayıplı ifa ettiklerini, müvekkili şirket tarafından söz konusu ayıbın giderilmesi talep edildiğinde ise bunun için kapı başına 1.500,00 EURO ödenmesini talep ettiklerini,

taraflarca imzalanmış olan sözleşmede “Etilen Dönüştürücü” kapasitesinin istisnasız tüm meyveler için 1200 Ton olacağı kabul edildiğim, ancak daha düşük kapasitede olduğunun tespit edildiğini, davalı ile yapılan görüşmelerde Etilen dönüştürücünün kapasitesinin Kiviler veya Narlar için 400 Ton diğer meyveler için daha fazla olacağı konusunda anlaşma yapılmadığını, davalıya ait Etilen dönüştürücünün düşük kapasiteli olması nedeniyle 3 adet ek Etilen dönüştürücü tedarik edilmek zorunda kalındığını ve bu nedenle başka bir firmaya 38.000 EURO ek ücret ödendiğini,

davalı tarafından sözleşmede belirtilen sürede proje tamamlanmadığından müvekkili şirketin 35.000 ABD Dolar depolama kirası vermek zorunda kaldığım, ayrıca, elmaların 4 aylık depolama süresinin kısalmasından dolayı 50.000 ABD Dolan olmak üzere toplam 85.000,00 ABD Doları zaranmn oluştuğunu beyan ederek.

Fazlaya ilişkin haklanmn saklı kalması koşuluyla 10.000,00 TL tazminatın davalılardan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile, Yetki yönünden yerel mahkemece açılan bu davanın reddini talep ettiklerini, müvekkili ... şirketinin Türkiye’de bağlantılı olduğu herhangi bir temsilciliği bulunmadığını, müvekkili ... şirketinin sözleşmeye taraf olmadığını, sözleşmenin davacı taraf ile davalı müvekkili ... arasında imzalanmış olduğunu, bu nedenle davanın müvekkili .... açısından husumet yokluğundan reddine karar verilmesini talep ettiklerini, sözleşmeden doğan edimlerin eksik ve ayıplı şekilde yerine getirildiği iddialann da yersiz olduğunu, sözleşmede ...

Pencereden bahsedilmediğini, davalı müvekkilinin ... pencere yaptırmak gibi bir edim borcu olmadığı m, ancak işin özü gereği gaz sızdırmaz özellikli ... kapılar takıldığını, davacı şirketin yerli malı ve konut tipi pencereler taktırmasının müvekkilinin bilgisi dışında olduğunu ve bundan doğan zararların kendisine ait olduğunu, sözleşmede Etilen dönüştürücünün kapasitesinin 1200 Ton meyveler olarak yazıldığım, davacı tarafından hiçbir zaman hangi meyvelerin ve ne kadar meyve depolanacağı konusunda açıkça sözleşmede belirtmediğini, 1200 ton meyve kapasiteli Etilen dönüştürücü makinesi istediği ve bu taleplerini sözleşme altına aldıklanm,

bu sebeple Etilen dönüştürücü kapasitesinin düşük olduğunu iddia etmesi ve 3 3k Etilen dönüştürücü tedarik etmek suretiyle İtalyan bir şirkete 38.000 Euro ek ücret ödeyerek zarar gördüğü iddialarını reddettiklerini, davacı şirketin artacak kapasitelerin hassas ve doğru etilen ölçümü ile sağlanacağını bildiğini, sözleşmede belirtilen sürede projenin tamamlanmadığı hususunu reddettiklerini zira, davacı şirkete ait depolarda havuç meyveleri bulunduğundan odaların gaz sızdırmazlığı testinin yapılamadığım,

davacı şirkete bu havuç meyvelerinin odalardan çıkarılması gerektiğini ve montaj yapamadıklarını defalarca iletmelerine rağmen davacı şirketin odalarda havuç depolamaya devam ettiğini, ayrıca, yapılan testlerde davacı şirketin proje öncesi kendileri tarafından monte edilen soğutma evaporatörlerinin CA ('CONTROLLED OF A TMOSPHERE- Kontrollü Atmosfer) protokolüne uymadığının da testler sonucu görüldüğünü, deliklerin kapatılması gerektiğinin kendilerine defalarca iletilmesine rağmen hiçbir çaba sarf etmediğini, davacı şirketin havuç meyvelerini odalardan çıkarması,

soğutma evaporatörlerinin CA protokolüne uygun hale getirilmesi ve odalardaki deliklerin kapatılması ile ancak 8 Eylül 2015 tarihinde teslimat yapıldığını, projenin süresinde teslimine davacı şirketin eksikliklerinin sebep olduğunu, kayıt altındaki CA odalarının uzaktan takip sistemine bağlı olduğunu, bu kayıtlardan da anlaşılacağı üzere sistemin sorunsuz çalışmakta olduğunu, , davacı şirketin odaları kullanıp kullanmamasının sorumluluğunun davacı şirkete ait olduğunu beyan ederek.

Davanın Büyükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerekeceğinden yetki yönünden reddine, Davalı ....’nin Türkiye’de bağlantılı hiçbir temsilciliği veya acentesi bulunmadığından ve genel yetki kuralı gereğince davalı şirketlerin dava tarihindeki ikametgahının bulunduğu yer mahkemelerinin yetkili olduğundan, yetki yönünden yerel mahkemece açılan bu davanın reddine, Davalı ....’nin sözleşmeye taraf olmadığından ve herhangi bir yetki sözleşmesi de bulunmadığından hukuken yönlendirilebilecek herhangi bir husumet bulunmadığından,

husumet yokluğundan reddine, Davalı müvekkili şirket ...’e karşı açılmış bu davanın esastan reddi ile mahkeme masraflarının ve avukatlık ücretinin davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Yapılan yargılama sonucu dosya Mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle tazminat davası olup, dosyada deliller toplandıktan sonra makina mühendisi bilirkişi ile keşif yapılmış, bilirkişinin 19/06/2018 havale tarihli raporunda; ..........Davacı ... Limited Şirketi ile davalı ... Tarım Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd. Şti. arasında tanzim olunan sözleşme gereği ... Mahallesi ... Sokak No: ... ... / .... adresinde kurulan Atmosfer Kontrollü Soğuk Hava deposunda yapılan inceleme ve tespitler ile ... Esas sayılı dava dosyasındaki tüm bilgi ve belgelerin incelenerek değerlendirilmeleri sonucunda, taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının 3 başlık altında değerlendirilmeleri uygun olacaktır. Bunlar;

1-TESLİM SÜRESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME;

Taraflar arasında bila tarihli olarak düzenlenmiş bulunan sözleşme konusu Atmosfer Kontrollü Soğuk Hava Deposunun teslim tarihi 2015 yılının Mart avının 3. Haftası olarak belirlenmiştir. Ancak, davalı vekilinin 10.04.2017 tarihli cevap dilekçesinde de belirttiği üzere tesisin teslim tarihi 08 Eylül 2015 dir. Buna göre sözleşme konusu tesisin teslim edilmesinde yaklaşık 5,5 aylık bir gecikmenin söz konusu olduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında internet ortamında yapılan yazışmalardan.

Davalı tarafın meydana gelen gecikmenin odalarda havuç meyvesinin bulunması sebebiyle soğuk odaların kendilerine geç teslim edilmesi ve davacı tarafından odalara montajları yapılan soğutucuların odalardaki sızdırmazlığı bozması nedeniyle yeniden sızdırmazlık sağlamak için yapılan işlemler nedeniyle gecikmenin meydana geldiği iddiasına karşın, davacı tarafın meydana gelen gecikmenin 3 haftalık kısmının kendilerinden kaynaklandığını kabul ettiği anlaşılmaktadır.

Sebep ne olursa olsun, sözleşme konusu Atmosfer Kontrollü Soğuk Hava Deposunun tesliminde; sözleşmede belirlenen tarihe göre 5,5 aylık bir gecikmenin meydana gelmiş olduğu sabittir. Davalı yüklenici firma ... Tarım Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd.

ŞtL’nin, sistemin tesliminde sözleşmede belirlenen tarihe göre gecikme meydana gelmesine davacı firmanın sebebiyet verdiği ve gecikmeden kendisinin sorumlu olmadığına dair yazılı bir ihtarda bulunması veya davacı firma ile birlikte bu hususta bir TUTANAK düzenleyerek gecikmenin müsebbibinin kendilerinin olmadığına dair tespit yapması gerektiği halde bunları yapmayarak 5,5 aylık gecikmenin sorumlusu durumunda kaldığı tartışmasızdır.

2-SIZDIRMAZLIK YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME;

“Teknik Bilgi” başlıklı bölümde arz ve izah olunduğu gibi Atmosfer Kontrollü Soğuk Hava Odalarında gaz sızdırmazlığı son derece hayati önem arz etmektedir. Çünkü, oda içerisindeki Oksijen oranımn düşürülmesi, oda dışındaki havanın, odanın içerisine sızma mücadelesine sebep olmakta ve bu nedenle en küçük bir boşluktan ve hatta beton içerisindeki gözeneklerden dahi dış ortamdaki hava, Soğuk hava odası içine sızmaya çalışmaktadır.

İşte bu nedenle AKSHD (Atmosfer Kontrollü Soğuk Hava Deposu) İzolasyon Panelleri ve Kapılan ile Ömek alma-îzleme Pencerelerinin, gerek yapıları ve gerekse montajlan yönünden TAM (%100) sızdırmazlığın sağlanması önem arz etmektedir. Tam sızdırmazlığın sağlanabilmesi için sızdırmazlık panellerinin yapılanmn sisteme uygun olmasının yanı sıra, montaj lannda panellerin birbirlerine kenetlenme bölümlerinin özel izolasyon bantlan ile bantlanması gerekmektedir.

Keşif icrası esnasında soğuk oda sızdırmazlık panellerinin montajlarının tamamen yapılmış olduğu, fakat, kenetlenme bölgelerinin sızdırmazlık bantlan ile bantlanmamış olduğu tespit edilmiştir. Sızdırmazlık ile ilgili ikinci önemli husus ise, oda kapılanmn ve ömek alma-izleme pencerelerinin tam sızdırmaz olmalannın sağlanması hususudur.

Bunun gerçekleştirilebilmesi, piyasada bu konuda uzmanlaşmış ve isim yapmış güvenilir firmalann kapı ve pencerelerinin kullanılması ile sağlanabilmektedir. Taraflar arasında tanzim olunan sözleşmede, piyasada bir numara olarak kabul gören ... Markalı kapıların kullanılacağı belirlenmiştir.

Fakat sözleşmede, ömek alma-izleme pencereleri ile ilgili herhangi bir kayıt yer almamıştır. ... firması Atmosfer kontrollü soğuk oda kapılannı pencereli ve penceresiz olarak iki şekilde de üretmektedir. Söz konusu sözleşmede kapılann pencereli mi yoksa penceresiz mi olacağı belirtilmemiştir.

Ancak, Atmosfer Kontrollü Soğuk hava odalarında kullanılan sızdırmaz kapılar genel olarak pencereli tercih edilmekte olup, oda içerisinde muhafaza edilen meyve veya sebzelerin durumlanm izlemek için oda kapısının açılmasına gerek kalmamadan izlemenin yapılabilmesini yanı sıra, meyve ve sebzelerin durumlanm kontrol etmek amacıyla ömek almak gerektiğinde bu işlemin de pencereden gerçekleştirilebilmesi sayesinde kapının açılmasına gerek kalmadığı için oda içerisinde rejim halinde bulunan Oksijen/Karbondioksit ve Nitrojen değerlerinin olumsuz yönde ani değişimlerinin önüne geçilmektedir.

Görüldüğü gibi çok önemli fonksiyonu bulunan Ömek alma-İzleme pencerelerinin kullanılmayacağı hususunun, başka bir ifade ile sistemde kullanılacak ... marka sızdırmaz kapılann penceresiz olacağı hususunun anlaşılır bir şekilde sözleşmede yer alması gerekmektedir. Sözleşmede bu konu ile ilgili herhangi bir bilgi bulunmaması durumunda, sızdırmaz kapılann pencereli tip olarak takılacağı anlaşılmalıdır.

Davalı ... Tanm Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd. Şti.’nin ... markalı kapılann pencereli olması istendiği takdirde kapı başına 1.500,00 Euro ilave maliyet geleceği ve bunun davacı firma tarafından karşılanması gerektiği talebi göz önüne alındığında 11 adet kapı için toplam 16.500,00 Euro maliyetin söz konusu olacağı, davalı ... Tarım Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd. Şti.’nin AKSHD sızdırmaz kapılarının penceresiz olacağını sözleşme ve ekinde belirtmediği için, söz konusu pencerelerin ... markalı yapılabilmeleri için ortaya çıkacak olan toplam 16.500 Euro maliyetin davalı yüklenici ... firması tarafından karşılanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

3- MAKİNE VE EKİPMAN YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME;

Mahallinde icra olunan keşif esnasında sistemin çalışır vaziyette olduğu tespit edilmiştir. Davacı ...

Tanm Ürünleri Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde; taraflarca imzalanmış olan sözleşmede “Etilen Dönüştürücü” kapasitesinin istisnasız tüm meyveler için 1200 Ton olacağı kabul edildiğini, ancak daha düşük kapasitede olduğunun tespit edildiğini, davalı ile yapılan görüşmelerde Etilen dönüştürücünün kapasitesinin Kiviler veya Narlar için 400 Ton diğer meyveler için daha fazla olacağı konusunda anlaşma yapılmadığını, davalıya ait Etilen dönüştürücünün düşük kapasiteli olması nedeniyle 3 adet ek Etilen dönüştürücü tedarik edilmek zorunda kalındığım ve bu nedenle başka bir firmaya 38.000 EURO ek ücret ödendiğim iddia etmiştir.

Taraflar arasında tanzim ve imza olunan sözleşmenin 4. Sayfasındaki “Atmosfer Kontrol Ekipmanlan” başlıklı çizelgede Etilen Ünitesinin 1.200 (Binikiyüz) Ton meyve kapasiteli olacağı belirtilmiştir. Sözleşme ekinde dosyada yer alan “Proje Hakkında Genel Bilgiler” başlıklı belgede Karbondioksit hesabının 1600 (Binaltuyüz) Ton meyve depolanacağı varsayımı ile yapıldığı görülmektedir.

Ancak, taraflar arasındaki yazışmalarda davalı yüklenici firma 400 ton Kivi meyvesinin üreteceği Etileni söz konusu ünitenin karşılayabileceğini belirtmiştir.

Gerek sözleşmede ve gerekse “proje hakkında genel bilgiler” bölümünde sızdırmaz Paneller, sızdırmaz Kapılar, CO2 Tutucu Ünitesi, Nitrojen Ünitesi, Soğutma Grubu ve Nemlendirme Cihazlarının teknik özelliklerinin tek tek belirtilmelerine karşı, Etilen Ünitesinin tipi ve teknik özellikleri hususunda herhangi bir bilgi yer almamıştır.

Bu nedenle aşağıdaki resimde (Resim-14) görülen Etilen Ünitesi etiketinde yazılı (... marka ST 600 tip 5,2 KW) bilgilerin sözleşmeye uygun olup olmadığı hususunda herhangi bir değerlendirme yapılaması mümkün olmamakla birlikte, gerek davacı firma tarafından İtalyan bir firmadan satın alınarak sisteme dahil edildiği iddia olunan 3 adet yeni Etilen dönüştürücünün üst kat odalarında yer aldığı ve faal durumda olduğunun görülerek tespit edilmesi ve gerekse,

sözleşme gereği 1200 Ton meyvenin üreteceği Etileni karşılaması gerektiği halde 400 Ton Kivi meyvesinin üreteceği Etilen miktarım karşılayacak kapasitede seçilmiş olmasının davalı yüklenici firma yetkililerince kabul edilmesi, söz konusu Etilen Ünitesinin, tesis olunan Atmosfer Kontrollü Soğuk Hava Deposunun maksimum kapasitesine uygun kapasitede olmadığı ( küçük kapasitede seçilmiş olduğu) kanaatine varılmıştır.

Davacı tarafın itiraz konularından birisi de Atmosfer Kontrollü Soğuk Hava odaları içindeki Etilen değerlerinin olçülememesi hususudur. Depolarda muhafaza edilen meyvelerin maksimum bekletme sürelerinden daha önce aşın olgunlaşması, başka bir ifade ile meyvelerin muhafaza sürelerinin kısalması, depolama ortamındaki Etilen miktanyla direkt ilgilidir. Ortamdaki Etilen miktan, olması gereken değerlerin üzerine çıktığında meyveler hızlı bir şekilde olgunlaşarak bozulmaktadır. İşte bu nedenle Soğuk hava odasındaki Etilen değerlerinin sık sık ölçülerek gerekli tedbirlerin alınması çok önemlidir.

Dava konusu tesiste yapılan incelemelerde Etilen ölçüm cihazının sistemde yer almadığı tespit edilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede belirtilmiş olmasa dahi, davalı yüklenici firmanın sisteme Etilen Ölçüm cihazı koymamasının önemli ve kabul edilemez bir eksiklik olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı tarafın şikayet konularından birisi de Nitrojen Jeneratörünün kapasitesinin küçük seçilmiş olmasıdır. Yukarıdaki 7 numaralı resimde görüldüğü gibi sistemde bulunan Nitrojen (Azot) Jeneratörü ... marka TYPE 40 jeneratör olup sözleşmede belirtilen tip jeneratördür.

SONUÇ

Gerek yerinde yapılan inceleme ve tespitler ile ve gerekse dava dosyasında bulunan tüm belge ve bilgilerin incelenerek değerlendirilmeleri sonucunda;

Davacı ... Ltd. Şti. ile davalılardan ... Tarım Ürünleri İthalat ve İhracat Tic. Ltd. Şti. arasında tanzim olunarak imza edilen bila tarihli sözleşme gereği yapımı tamamlanan Atmosfer Kontrollü Soğuk Hava deposunun;

1-Tesisin tamamlanması ve çalışır vaziyette teslim edilmesinde sözleşmede belirtilen tarihe göre yaklaşık 5,5 ay gecikme olduğu,

2-Sızdırmazlık panellerinin montajlarının yapılmış olduğu,

3-CO2 Tutucu Ünitesi, Nitrojen Ünitesi, Soğutma Grubu ve Nemlendirme Cihazlarının sözleşmede belirtilen tip ve teknik özelliklerine uygun olduğu,

4-Oda kapılarının komple ... markalı kapı olmadığı, Örnek alma ve İzleme pencerelerinin yerli marka ve ev tipi olduğu, Atmosfer kontrollü soğuk odalara uygun olmadığı, toplam 11 oda kapısının komple ... marka olarak tadil edilmesi işinin maliyetinin KDV dahil toplam 16.500 Euro olduğu ve davalı yüklenici ... Tarım Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd. Şti. tarafından karşılanması gerektiği,

5-Tesiste kullanılan Etilen Ünitesi kapasitesinin 1200 Ton meyve depolama kapasitesine uygun seçilmemiş olduğu (küçük seçilmiş,)

6-Sistemde Etilen ölçüm cihazının bulunmasının çok önemli olmasına rağmen Etilen ölçüm cihazının sistemde yer almadığı, Etilen ölçüm cihaz fiyatlarının marka ve özelliklerine göre KDV dahil 5.000 ila 10.000 TL mertebesinde olduğu ve davalı yüklenici ... Tarım Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd. Şti. tarafından karşılanması gerektiği, açıklanmış, davalılardan ....

Ltd Şti nin rapora karşı itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişinin 27/02/2019 havale tarihli ek raporunda; ..........davalı ...

Tarım Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd Şti vekilinin kök rapora yapmış olduğu itirazlar çerçevesinde dava dosyasında bulunan tüm belge ve bilgilerin yeniden incelenerek değerlendirilmeleri sonucunda, kök rapor sonuç ve kanaatlerinin aynen devam ettiği, değiştirilecek herhangi bir husus bulunmadığı açıklanmış, bilirkişi raporunda açıklandığı üzere davacı ile davalı ... ....

Ltd Şti arasında imzalanan eser sözleşmesinde davacının ödemeleri davalı .... şirketine yaptığı, montaj, nakliyat ve diğer edimlerin davalı ...tarafından kontrol edildiği, her iki davalı firmanın da faaliyet alanlarının aynı olduğu, işin tesliminin 2015 yılı Mart ayı 3.haftası olduğu, ancak 08/09/2015 tarihinde teslim edildiği, davacının davalılara işi teslim etmeleri için 21/07/2015 tarihinden itibaren 1 aylık ek süre verdiği, davacının bu gecikmeden dolayı kiralamış olduğu depoya kira bedeli ödediği, davalıların yapmış olduğu depodaki kapıların sözleşmeye uygun olarak imal edilmediği, etilen ünitesi kapasitesinin küçük olduğu,

bunların bedellerinin bilirkişi tarafından yapılan keşifte tespit edildiği, dolayısıyla davalı ... firması ile davacı arasında imzalanan sözleşmeye göre davalıların teslim süresinden 5,5 ay sonra depolama odasını teslim ettikleri ve bu gecikmeden dolayı davalıların sorumlu olduğu, davalıların birlikte hareket ettikleri, davacının davalılardan 104.153,30 TL eksik ve ayıplı ifa nedeniyle tazminat talep etme hakkının olduğu sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. Davacı Yargılama Giderleri · 204,28.-TL İlk masraf · 1.607,91.-TL Islah Harcı · 1.500,00.-TL Bilirkişi ücreti · + 304,75.-TL Yargılama gideri · 3.616,94.-TL