Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/224 K.2019/404

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin hamili bulunduğu ayrıntısı dava dilekçesinde belirtilen çekin hırsızlık sonucu çalındığını veya kaybolduğunu sürerek çek hakkında ödeme yasağı konulmasını ve iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava, kıymetli evrak iptali davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 729/s maddesinin yaptığı yoklama ile çek hakkında da uygulanması gereken Türk Ticaret Kanunun 757/1 maddesindeki “ İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir” hükmü dikkate alındığında, davacı tarafından mahkememize TTK 729/s maddesi delaletiyle 757.vd. maddelerine istinaden açılmış zayi nedeniyle çek iptali ve ödeme yasağı verilmesi istekli iş bu davanın ödeme yerindeki veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemede açılması gerekmektedir.

Bu düzenleme ve yerleşik uygulamaya göre ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemesinin yetkisi kesindir.

Türk Ticaret Kanunun 781/2 maddesinde “Çekte açıklık yoksa muhatabın ad ve soy adının yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır...” hükmü gözetildiğinde dava konusu çekte muhatap banka şubesinin bulunduğu yerlerin ödeme yeri sayılmasında yasal zorunluluk bulunduğu, ancak dava konusu yapılan çekin incelenmesinde muhatap banka şube adreslerinin Rize olup mahkememiz yargı alanı dışında bulunduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan davacının mernis adresinin ..../İSTANBUL adresi olup, yargı yetkisi bakımından İSTANBUL TİCARET mahkemeleri yetki alanında olduğu saptanmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114/ç maddesinde "Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olması" hükümü, aynı kanunun dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." ve 115/2. maddesindeki " Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri dikkate alındığında, iş bu davada HMK 114/ç maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı bulunduğu ve bu noksanlığın da giderilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115/2. ve 320. maddesine göre duruşma açılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden karar verilebileceği anlaşıldığından aşağıdaki usule ilişkin nihai karar oluşturulmuştur.

Katip ... Hakim ...