Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/208 K.2024/46

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı alacaklı vekili aracılığıyla Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .....

Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra yoluyla takip başlatıldığını, başlatılan takibin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının böyle bir borcunun bulunmadığını, icra dosyasındaki ödeme emrinin kanuna aykırı düzenlendiğini bu nedenle geçersiz olduğunu, davacının karşı tarafa bir borcu bulunmadığını, davalıyı tanımadığını, davacının Mart 2021 tarihinde paraya ihtiyacı olması nedeniyle daha önceden tanıdığı ve arkadaşı olan ...'a durumundan bahsettiğini, .... 'nin kendisine parasının olmadığını ancak borç verebilecek kişiler tanıdığını söylediğini,

31/03/2021 tarihinde .... 'nin davacıyı arayarak bir arkadaşının ona borç verebileceğini söyleyerek Tekirdağ/Çerkezköy'e davet ettiğini, davacının Çerkezköy'e gittiğini, burada ...... ve ilk kez tanıştığı ......'nin arkadaşı ...... ile buluştuğunu, davacının 275.000,00-TL borç para karşılığında tapuda üzerine kayıtlı bulunan Küçükköy/İstanbuldaki dükkanı tapuda .......'ya devretmeye, 3 ay sonra borcunu ödediğinde ise tapuyu geri alma şeklinde anlaştıklarını, davacının Kapaklı Noterliğinin .... tarih ve ..... yevmiye nolu vekaletnamesi ile dükkanın satışı için vekalet verdiğini,

ancak noter vekaleti sonrası verileceği söylenen 275.000,00-TL nin davacıya verilmediğini, davacının ertesi gün 01.04.2021 tarihinde aynı notere giderek satış vekaletini iptal ettiğini, ....... isimli kişinin davacıya "senin işini halledelim, başka kişiler var" diyerek 02.04.2021 tarihinde ..... isimli (....... nolu telefonu kullanan) bir kişi ile emlak ofisinde tanıştığını, davacı ile ..... 'ın 200.000,00-TL karşılığında paranın hemen ödenmesi sonrasında dükkanın tapuda devri konusunda anlaştıklarını, anlaşmaya göre 05.04.2021tarihinde para ödenerek aynı gün tapuda devir işleminin gerçekleşeceğini,

3 ay sonra ise davacının parayı geri iade edince dükkanını geri alacağı şeklinde anlaştıklarını, sonrasında davacı, ......, ..... 'ın bir arkadaşı saat 13:00 civarında Kumburgaz'da bulunan bir restauranta gittiklerini, burada yemek yenip içki içilmeye başlandıktan 1 saat sonra 4-5 kişilik ..... 'ın arkadaş grubunun geldiğini, davacının bu ortamda sarhoş edildiğini, .... isimli kişinin davacıya "bugün sana 10.000TL vereceğiz, bu senedi imzala" dediğini, davacının "senet nereden çıktı, anlaşmamızda bu yoktu" dediğini, davacının ısrar ve baskı üzerine alkolün de etkisiyle hatırlayabildiği kadarıyla 2 senet ve boş bir kağıt imzaladığını,

imzadan sonra .... 'ın davacının cebine 2.000,00-TL koyduğunu, davacının ertesi gün ayılınca yapılanların farkına varıp ......'yi aradığını, ......'nin de .... ile görüşerek .....'ın "2.000TL akşam verilen para, 3.000TL de yemek parası için toplam 5.000TL geri verirsen senetlerini geri vereceklermiş" dediğini, davacının 5.000,00-TL bulup veremediği için senetlerden birinin icraya konulduğunu, davacının ilk senedi alacaklı kısmı hariç olmak üzere kendi el yazısı ile doldurduğunu ve imzaladığını,

ikinci senedi ise karşı tarafça doldurulup imzalatıldığını beyan ederek MK. md. 13 uyarınca ayırt etme gücünü ortadan kaldıran hallerden biri olan sarhoşluk durumunda iken hiç bir borcu olmamasına rağmen senetleri imzalamak zorunda bırakıldığından Bakırköy .... İcra Dairesi ....

Esas sayılı icra takibinin iptali ile bu yönde borçlu olunmadığının tespitine, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere, davalının kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;. Davacı tarafından Bakırköy ..... İcra Hukuk Mahkemesi'nde ödeme emri ekinde takip dayanağı olan senedin gelmediğine dair memur işlemini şikayet yoluyla dava açtığını, Bakırköy ..... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve .....

Karar ve 16/09/2021 tarihli kararı ile davanın reddedildiğini, davacının iddia etmiş olduğu üzere takip dayanağı senet fotokopisinin ödeme emri ile davacıya gönderildiğine dair karar verildiğini, davalı müvekkilinin davacının dava dışı 3. Kişi lehine çıkarttığı ve sonradan azlettiği vekaletnamenin işbu dava ile bir alakası olmadığını, davacının senetleri alkol tesiri altında imzaladığını iddia ettiğini ancak bunun gerçeği yansıtmadığını, davalı ile davacı arasında adi satış sözleşmesi ikame edildiğini, bu sözleşmeye karşı güven ilişkisine dayalı olarak davalı tarafından ödeme yapıldığını,

ödeme yapılmasına rağmen dükkan devrinin gerçekleşmemesi üzerine davacının davalı müvekkiline senet teslim edeceğini bildirdiğini, dava konusu senedin davalı müvekkiline teslim edildiğini, davacının davalı ... ile iletişime geçtiğini ve bu kapsamda kendisinin Gaziosmanapaşa-Küçükköy'de dükkanının olduğunu bu dükkanı satmak istediğini beyan ettiğini, para teslimi ve senet düzenlenmesi aşamalarında davacının alkol etkisinde bulunmadığını, davacının fiil ehliyetinin bulunmadığı iddialarının asılsız olduğunu beyan ederek davanın reddine, davacı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Dava, 2004 sayılı İİK72 madde hükmü uyarınca icra takibinden sonra açılan menfî tespit istemine ilişkindir.

Bakırköy .... İcra Dairesinin .... Esas sayılı takip dosyasının bir sureti uyap ortamı ile istenmiştir Takip alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu 1.000.000,00 TL miktarlı 02/04/2021 tanzim 02/05/2021 vade tarihli senet nedeniyle borçlu hakkında kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiği anlaşılmıştır

Kapaklı noterliğine yazılan müzekkereye cevap verilmediği davacı asil tarafından 06/06/2023 tarihli dilekçesi ile dosyaya Kapaklı Noterliğinin ... tarihli azilname suretinin dosyaya sunuduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından 03.03.2022 tarihli tensip tutanağının 7. Maddesi uyarınca verilen 2 haftalık kesin süre içerisinde 17.03.2022 tarihinde takip konusu alacak miktarı üzerinden eksik olan 16.906,72-TL tamamlama harcının yatırılmış olduğu anlaşılmıştır.

Kapaklı Noterliğine yazılan müzekkereye cevap verilmediği davacı asil tarafından Kapaklı Noterliğinin 31.03.2021 tarih .... yevmiye numaralı vekaletname fotokopisinin sunulduğu görülmüştür.

Davacı vekilinin 04.03.2022 tarihli delil listesi ile tanığı ... olduğunu belirttiği görülmüştür.

Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesinin 16.09.2021 tarih ... Esas .... Karar sayılı ilamı ile davacı ...' nın davalı ... aleyhine açmış olduğu Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyasından başlattığı icra takibe ve borca itiraz davasının reddine karar verildiği, karardan bir suretin mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından 27.05.2022 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu ve aslı mahkemenin yazı işleri müdürlüğü kasasına alınan " gayrimenkul satış sözleşmesi" başlıklı 02.04.2021 tarihinde düzenlendiği görülen satıcı ... alıcı ..., .... isimlerinin yazılı olduğu sözleşme içeriğinde "İstanbul Gaziosmanpaşa Küçükköy de bulunan Ada:... parsel .... dükkan- 380 m2, İstanbul Eyüpsultan topçularda bulunan ada:.... Parsel 15 Dükkan hissemi yukarıda bilgileri bulunan gayrimenkullerimi bina dükkan ve tamamını ve hisselerimi 2.000.000,00-TL' ye sattım elden nakit olarak teslim aldım" şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Davacı vekilinin dava dilekçesiyle istemiş olduğu tedbir talebinin 24.03.2022 tarihli tensip zaptının 4. maddesi uyarınca İİK 72/3 gereğince dava konusu senet bedeli olan 1.000.000-TL üzerinden %15(150.000-TL) teminat karşılığında kabul edildiği ve İcra müdürlüğüne müzekkere yazılarak icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesinin istendiği anlaşılmıştır.

Mahkemenin 26.04.2023 tarihli celsesinde davacı tanığı ..... dinlenmiştir, davacı tanığı beyanında; ....'ı 15-20 senedir tanıdığını diğer davalıları tanımadığını kendisini ve davacıyı Kapaklıdan Kumburgaz' a .... ' ın götürdüğünü birlikte yemek yediklerini, dükkan karşılığında ilk olarak 10.000-TL verilmesi gerekinken, 2.000-TL verdildiğini, toplamda 200.000-TL veya 300.000-TL verilmesi gerektiğini, dükkanın .... dükkanı olduğunu, ... paraya ihtiyacı olduğunu, .... iade ettiğinde dükkanı tekrar geri alacağını konuşulduğunu, yemek yediklerini ve alkol aldıklarını, .... formalite bir senet gösterdiğini ve .... ' a bunu imzala dediğini,

senede sadece ....' ın imza attığını isim de yazdığını, rakam yazmadığını, pazartesi olduğunda ise paranın verilmediğini ....' ın da dükkanı devretmediğini, ..... konuştuklarında boşa imza attığını söylediğini, gidip senedi alalım ancak gitmediklerini, 3 ay sonra .... ' ın kendisini aradığını İcraya verildiğini söylediğini, zorla bir senet imzalama durumu olmadığını para alacakları için senedi davacının imzaladığını kendisinin senette imzasının olmadığını, zorla imza alınmadığını, fazla içtiklerini, .... tanıdığını daha sonra gelen 6 kişiyi tanımadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

Tanığın 22.11.2023 tarihli duruşmada yeniden çağırılarak dinlendiği, Davacı tanığının daha önceki beyanına ek olarak fazla içtiklerini ..... orada silah olduğunu söylese de kendisi silah görmediğini sadece o gün sarhoş olduklarını .....' a 300.000-TL para verileceğini ancak verilmediğini beyan ettiği görülmüştür.

Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı .... Soruşturma sayılı dosyasından verilen takipsizlik kararının kesinleşme şerhli bir suretinin dosyaya gönderilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı senedin iptali talepli dava dilekçesinden bir sureti 16/01/2024 tarihli dilekçe ekinde dosyaya sunduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçesinde, Davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü icra yoluyla takip başlatıldığını, davacıya ödeme emrinin kanuna aykırı düzenlendiği ödeme emri ekinde senedin tasdikli örneğinin gönderilmediği bu nedenle ödeme emrinin usulsüz olduğu davacının davalı tarafı tanımadığı davacının baskı ve sarhoşluk nedeni ile borcu olmadığı halde senedi imzalamak zorunda kaldığını temyiz kudretinden yoksun halde işlemi gerçekleştirdiği beyan edilerek davacının davalıya borcunun olmadığının tesbiti talep edilmiştir.

Dava dilekçesinde ödeme emrinin kanuna aykırı düzenlendiği ödeme emri ekinde senedin tasdikli örneğinin gönderilmediği bu nedenle ödeme emrinin usulsüz olduğu beyan edilmiş ise de 30/11/2022 tarihli duruşma tutanağı 1 nolu ara kararı ile Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesinin 16.09.2021 tarih .... Esas .... Karar sayılı ilamı ile karar verildiği anlaşıldığı ve icra mahkemesince incelenmesi gerektiği anlaşıldığından değerlendirme yapılmamıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur. (TMK 6. madde) İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir.

Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir. Diğer bir değişle, alacaklı olduğunu iddia eden kişi borcunun dayandığı hukuki sebebi ve onun geçerli olduğunu ispat etmek zorundadır.

Ancak alacaklı senede dayalı alacağını talep ettiğinde ispat soyutluğu karinesi nedeniyle sebep göstermek zorunda değildir. Alacağını bonoyu sunarak iddiasını ispatlamış kabul edilmektedir. Artık borcunun olmadığını ispatlamak zorunda olan borçludur. İspat yükü borçluya geçmiştir.

Somut olayda davacı borçlu, takibe konu senedin hükümsüz olduğunu, kambiyo taahhüdünün geçerli olarak doğmadığını ileri sürmekte baskı ve sarhoş olması beklenerek temyiz kudretinden yoksun olduğu durumdayken imzalatıldığı vakıalarına dayanmış bulunmakta olup yukarıda açıklandığı üzere ispat yükü davacı tarafın üzerinde üzerindedir.

Hukuki işlemlerdeki irade bozukluğu iddiaları, 6100 sayılı HMK m. 203(1)-ç hükmünde senede karşı senetle ispat zorunluluğunun istisnaları arasında sayılmıştır. Sözleşme resmî senetle yapılmış olsa dahi 4721 sayılı TMK'nın “Resmî belgelerle ispat” kenar başlıklı 7. maddesi “Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir” hükmünü taşıdığından, kandırılma zorla baskı altında v.s gibi irade bozukluklarında tanık dâhil her türlü delille ispatı mümkündür (Yargıtay HGK'nın 11/02/2021, E. 2017/1-1216, K. 2021/60 tarih ve sayılı kararı).

Somut olayda tarafların dosyaya sundukları yazılı beyanları ,duruşmadaki beyanları süresinde verilen delil dilekçesi ile dinlenen davacı tanık anlatımları değerlendirmesi bakımından;, Davacı vekilinin dosyaya sunduğu 13/12/2022 tarihli dilekçesi ile davacının alkol bağımlılığı olmadığı ve davacının belli zamanlarda alkol aldığı belirtilmekle ve dinlenen davacı tanığının beyanı ile davacıya baskı uygulanmadığı formalite olarak senede imza attığı ve adını yazdığı belirtilmekle ve Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı .....

Soruşturma sayılı dosyasından verilen takipsizlik kararı ile davacının temyiz kudretini etkileyen bir durumda senedi imzalamadığı paraya ihtiyacı olduğu alacağı para karşılığında dükkanını devredeceği ödeme yaptığında da geri alacağı için senedi imzaladığı Mahkeme Yazı İşleri kasasına alınan 02/04/2021 tarihli adi belge incelendiğinde davacı iddiası yani bedelsizlik iddiasını ispata elverişli delil sunamadığı davacı davasını kesin, net ve inandırıcı delillerle kanıtlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar karar vermek gerekmiştir

İİK'nın 72/3 maddesi uyarınca verilmiş bir tedbir kararı olmakla Bakırköy .... İcra müdürlüğünün ..... Esas sayılı takip dosyasında istenen asıl alacak üzerinden %20 tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine ve tedbirin İİK 72/4 maddesi uyarınca ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki karar verilmiştir.