Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/264 K.2023/906

Mahkememizde görülmekte olan Çek İstirdadı davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ciro yolu ile intikal eden ...bank ... Şubesine ait, keşidecesinin ... olduğu, ... çek numaralı , 20/02/2013 ibraz tarihli, 10.000 TL'lik çekin zayi olduğunu, müvekkilinin yetkili son hamili olduğunu, taraflarınca Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesine ...

Esas sayılı dosya ile yukarıda bilgileri yazılı çeklere ilişkin çek zayi davası açılmış olduğunu, söz konusu çeklerin müvekkilinin elinde iken kaybolmuş olduğunu, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyasında talebe konu çeklerin ... bankası nezdinde ibraz edilmiş olduğu, ibraz eden bilgilerinin ... ile ... olduğunu, akabinde ...bank'tan gelen yazı cevabı dikkate alınarak talep eden vekiline çekleri ibraz edenlere karşı istirdat davası açması için süre verildiğinin, anılan mahkeme kararı gereğince işbu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu, müvekkilinin anılan şahsa herhangi bir borcu bulunmadığını, çek de davalı tarafından bankaya ibraz edilmiş ve teminat bedeli de alınmış olduğunu, işbu sebeple yapılacak yargılama sonucunda dava konusu çeklerin müvekkiline iade edilmesini istediklerini,

dava konusu çek davalının elinde olduğunu belirterek davanın kabulü ile dava konusu edilen çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiş ve dava etmiştir.

Davalının cevap dilekçesinde özetle. Bankadan gelen yazı cevabına istinaden çekle ilgili tarafına bir ödeme yapıldığını, Bakırköy .... Noterliğinden 01/11/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı Av. ..., Av. ...

AVukatlık ortaklığı adı altında vekaletname tarafınca çıkarıldığını, elinde bulunan çekleri ve senetleri vekaletname çıkarmış olduğu avukata teslim ettiğini, icra takibi ve dava açması tahsilat yapılması için 02/11/2012 tarihinde avukata teslim ettiğini, tarafınca Av. ...ına vermiş olduğu çek ve senetlere ilişkin olarak tarafınca alacaklı olduğu icra takibi işlemleri açmış olduğunu,

dosyalarında tahsilatını yaptığını fakat yapılan icra takiplerinden ödenen paraları ise tek dosyadan tahsil ettiğini tarafına bildirdiğini sonrasında ise alacaklı olarak açtığı 4 adet icra takibininse borçlular tarafından gerek avukata gerekse icra dairesine yatırıldığını öğrendiğini, ödenen dosyalarla ilgili olarak tek bir dosya haricinde üç dosyanın parasının tarafına ödememiş olduğunu, Av. ....'a belirttiğinde tahsilat yapmadığını belirterek kendisini ve şirket avukatlarını 07/10/2022 tarihinde Üsküdar ...

Noterliğinden azilname gönderdiğini ayrıca bununla ilgili olarak baroya ve İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu, hakkında güvenlik soruşturması başlatıldığını, işbu dava dilekçesinde davacı vekili her ne kadar çekin tarafında olduğunu beyan etmiş ise de çekin tarafında olduğunu beyan etmiş ise de çekin tarafında mevcut olmadığını, vekaletname çıkarmış olduğu Av. .... da mevcut olduğunu belirterek yargılama sonucunda davacı tarafın açmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksu işbu davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Yapılan yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası Uyap aracılığıyla dosya arasına alınmış, Güneşli Vergi Dairesi Müdürlüğünden davacının ortağı olduğu şirkete ait Ba-Bs formları getirtilmiş, ...bank A.Ş.'den dava konusu çekin ibrazına ilişkin kayıtlar getirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, elden rıza dışı çıkan çekin istirdadı istemine ilişkindir.

Elden rıza dışı çıktığı iddiasına konu çekin yetkili son hamilinin davacı olup olmadığı, davacı ise çekin istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı taraf dava konusu çekin kaybedildiği iddiasıyla Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile iptal davası açtığı, banka kayıtlarına göre çekin davalı ... tarafından ibraz edildiği bilgisi üzerine Mahkemesince verilen süreye istinaden davacı tarafından eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, dava konusu çekin bankaya ibraz edildiğini ve teminat bedelinin alındığını, dava konusu çekin davalının elinde olduğunu iddia ederek iadesini istemektedir.

TTK'nin 790/1 maddesi uyarınca, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.

TTK'nin 792/1 maddesine göre, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Rıza dışı elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdadına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdadına karar verilmesini isteyen davacıya ait olup, aksinin kabulü kıymetli evrakın soyutluk ilkesini ortadan kaldırır.

... bank A.Ş. .... Şubesine ait ... çek nolu, 15/02/20213 düzenleme tarihli, 10.000,00-TL bedelli, ... hesabından hamiline düzenlenen çekin 20/02/2013 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi gördüğü, bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutarı davalının aldığı, hamiline olarak düzenlenen çekteki ilk cironun davacıya ait olduğu, ciro silsilesinde kopukluk olmadığı ve şeklen düzgün olduğu görülmektedir.

Dava konusu çekte ciro silsilesinin şeklen düzgün olduğu, kaldı ki davacının bu yönde aksi bir iddiasının veya buna ilişkin itirazının olmadığı, yine çekte cirosu bulunan davacının cironun kendisine ait olmadığı gibi bir iddiası da bulunmadığı, davacının davalının çeki ağır kusuruyla veya kötü niyetle ya da bile bile zararına hareket ile elde ettiği yönünde bir iddiasının da bulunmadığı gözetildiğinde çekin yetkili son hamilinin davalı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Davacının iddiasının ispatı yönünden dosyaya yansıyan başka bir kanıta da rastlanmamıştır.

Bu durumda davacının dava konusu çekin yetkili son hamili olduğunun kabulü olanaklı görülmemektedir.

Açıklanan nedenlerle davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ☪ e-imzalıdır. ☪ Hakim ... · ☪ e-imzalıdır. ☪