Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/251 K.2024/736

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı taraf ile dernek bünyesinde haberdar olduğu ......

Uluslararası Ev Tekstili Fuarı'na katılım için Fuar Katılım Sözleşmesi"ni imzaladığını, müvekkili şirket tarafından, 21-24 Eylül 2021 yılında gerçekleşecek fuar için, sınırlı olarak sayılmamak kaydıyla; yüksek bütçeli koleksiyonlar ve fuar standları, bir çok sunum kataloglarının hazırlandığını, fuarda kullanılacak alanların ücretinin ödendiğini, fuarın yapılması belirlenen tarihten 10 gün öncesinde davalı şirket tarafından ertelenmesi nedeniyle, müvekkili şirket nezdinde büyük bir maddi zarar ve kar kaybı meydana geldiğini, taraflarınca, Beyoğlu .......

Noterliği'nin 27.12.2022 tarih ve ..... yevmiye nolu ihtarnamesi ile; fuarın davalı tarafın sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle belirlenen tarihte yapılmaması dolayısıyla, sözleşmeden döndüklerini ve sözleşme gereğince ödenen 94.423,77-TL bedelin iadesini talep ettiklerini, davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine müvekkili tarafından İstanbul ...... İcra Müdürlüğü'nün .....

E. Sayılı dosyası üzerinden, sözleşme bedeli olan ve müvekkili şirket tarafından davalıya ödenen 94.423,77-TL asıl alacağın ve noter masrafının tahsili için icra takibi başlattığını, davalı tarafın icra takibine konu borca, faize ve ferilerine haksız ve kötü niyetli yapılan itiraz sebebi ile alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında, ..... 2020 tarihleri arasında düzenlenecek .....

Ev Tekstili Fuarı (......) için "Fuar Katılım Sözleşmesi" akdedildiğini, ancak bu sözleşmeye konu fuar organizasyonunun kamu kurumların da mecbur kılması kapsamında Covid-19 virüs salgını nedeniyle, haklı sebeplerle ve sözleşme hükümleri kapsamında ileri bir tarihe ertelendiğini, yapılan sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkili şirketin fuarı erteleme hakkına sahip olduğunu, yapılan erteleme ile,

katılımcıların haklarının aynen korunduğunu ve fuarın gerçekleştirilmiş olmakla fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususunun da sözleşme ile hüküm altına alındığını, ayrıca davacı tarafın ödemelerin yapıldığına ilişkin iddiasına itiraz ettiklerini, davacı yanın ilgili bedeli ödediğini somut yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini,

taraflar arasında imzalı yetki sözleşmesi gereğince tarafların tacir olduğu da dikkate alındığında sözleşmenin 32. maddesi gereğince Yetkili Mahkeme Ve İcra Dairelerinin Bakırköy Mahkemeleri ve İcra Daireleri olduğunu ,davacı şirketin davayı yetkisiz mahkemede ikame etmiş olduğunu belirterek mahkememizin yetkisine itiraz ederek, haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas, ...... Karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine mahkememize tevzi olan iş bu dava, fuar katılım sözleşmesi kapsamında fuarın düzenlenememesi nedeniyle sözleşmeden dönme sonucu ödendiği iddia edilen tutarın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafın, davalı aleyhine Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı icra takip dosyası ile 94.432,77-TL asıl alacak, 305,24-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 94.729,01-TL üzerinden takip başlattığı, davalının borcu olmadığı savı ile süresinde takibe itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davasının 1 yıllık süre içerisinde ve dava değeri 94.729,01-TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla ; uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen fuar katılım organizasyonunun sözleşmede belirtilen tarihlerde yerine getirilmemesi nedeniyle davacının sözleşmeden dönerek davalıya ödediği tutarın tarafına geri verilmesini isteyip isteyemeyeceğine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan 21-25 Nisan 2020 tarihleri arasında düzenlenecek ..... Uluslararası Ev Tekstili Fuarı katılımcı sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme uyarınca davacının dosyaya sunduğu belgelerden bir kısmı çek tahsilatı bir kısmı banka havalesi yolu ile (dekontlardan anlaşılan) davalı tarafından düzenlenecek fuar için davacıyla toplamda 94.423,77 TL ödediği anlaşılmaktadır.

Mahkememizin benzer nitelikte olan seri olarak da addedilebilecek olan aynı davalıya karşı açılmış ve aynı tarihlerde gerçekleşmesi gereken 21-25 nisan 2020 evteks fuarının birkaç kere ertelenmesi ve neticesinde de gerçekleştirilmemesi sebebiyle farklı davacılar tarafından açılmış ve yine aynı şekilde fuara katılım için ödenmiş olan bedelin iadesini temel alın davalarda davalının aynı savunmayı ileri sürdüğü ve bu davalarda yapılan araştırmaların aynı türdeki ve eldeki dava için de geçerli olduğu ve davayı aydınlatmak için usul ekonomisi ve yargıda hedef süre de dikkate alınarak aynı müzekkerelerin yeniden yazılması yoluna gidilmeksizin bu

dosyalardaki yazışma örnekleri dosyamıza kazandırılarak değerlendirme yapılmış olup, bu çerçevede;

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin 19/06/2023 tarihli yazısıyla;(mahkememizin ..... esasında bulunan) dava konusu fuar için davalı şirketin ilk olarak ...... 2020 tarihlerinde düzenlenmesi başvurusunun İstanbul Ticaret Odasının 23/08/2019 tarihli ..... sayılı yazısı ile Birliğe ulaştırıldığı ve başvurunun onaylanarak fuarın 2020 yılı fuar takvimine alındığı, Kovid-19 salgını nedeniyle T.C.

Ticaret Bakanlığının Birliğe gönderdiği yazılarıyla 2020 yılında düzenlenmek üzere takvimde yer alan tüm fuarların ilk olarak 01/05/2020 sonrası döneme, sonra 01/07/2020 sonrası döneme, son olarak ise 01/07/2020 tarihinden itibaren açık alanlarda fuarların düzenlenebilmesine izin verilmekle birlikte, kapalı alanlarda düzenlenecek fuarların 01/09/2020 sonrası dönemlere ertelendiğinin bildirildiği, bu kapsamda dava konusu fuara ilişkin İstanbul Ticaret Odasının 24/03/2020 tarihli ..... sayılı yazısıyla Birliğe iletilen tarih değişikliği isteminin değerlendirilerek uygun bulunduğu ve fuarın ......

Ağustos 2020 tarihlerinde düzenlenmek üzere 2020 yılı fuar takvimine işlendiği, davalı firmanın dava konusu fuarı 2020 yılında düzenleyemeyeceğine ilişkin beyanıyla birlikte İstanbul Ticaret Odası aracılığıyla 2021 yılı fuar takvimine alınması isteminde bulunduğu, söz konusu başvuru uygun bulunarak dava konusu fuarın ..... Mayıs 2021 tarihlerinde düzenlenmek üzere 2021 yılı fuar takvimine alındığı, davalı şirketin bu defa dava konusu fuarın .....

Mayıs 2021 olan tarihlerini ..... Eylül 2021 olarak değiştirmek üzere İstanbul Ticaret Odasına başvurduğu, İstanbul Ticaret Odasının 04/05/2021 tarihli ..... sayılı yazısı ile başvurunun Birliğe ulaştığı, başvuru uygun bulunarak dava konusu fuarın ..... Eylül 2021 tarihlerinde düzenlenmek üzere fuar takvimine işlendiği, ancak daha sonra davalı şirketin dava konusu fuarı ......

Mayıs 2022 tarihleri arasına ertelemek üzere İstanbul Ticaret Odasına başvurduğu, başvurunun 14/09/2021 tarihli .....sayılı yazıyla Birliğe iletildiği, başvurunun incelendiğinde Fuarlar Komitesince alınmış kararlar doğrultusunda değişiklik başvurusuna ilişkin gerekli koşulları sağlamadığının tespit edildiği ve bu nedenle dava konusu fuarın 2022 yılına ertelenmesinin uygun bulunmadığı, davalı şirketin son başvurusunda salgın koşullarının devam etmesi nedeniyle dava konusu fuarı 2021 yılında düzenleyemeyeceğini beyan ettiği, ayrıca iptal başvurusunda bulunmadığı,

söz konusu başvurunun salgın dönemine ilişkin alınmış Fuarlar Komitesi Kararları çerçevesinde iptal başvurusu şeklinde değerlendirildiği ve dava konusu fuarın 2021 yılı fuar takviminden çıkarıldığı, kurallara uygun olarak iptal başvurusu yapılmaması durumunda Usul ve Esaslar'a göre normal koşullarda uygulanması gereken yaptırımların Fuarlar Komitesi Kararları gereği ve salgın koşulları nedeniyle uygulanmadığı, davalı şirketin 2022 yılı Fuar Takvimi'nde farklı fuarlarının bulunduğu bildirilmiştir.

Aynı fuar organizasyonuna ilişkin benzer dosyalarda da bulunan, T.C. Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 15/11/2021 tarihli, ..... sayılı, ......

Fuarı ile 2020-2021 yıllarındaki fuarcılık faaliyetlerinin 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi konulu raporunun değerlendirme ve sonuç kısmında özetle; dava konusu fuarın 2022 yılına ertelenmesi isteminin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından eksik başvuru belgesi gerekçesi ile reddedildiği ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından yayımlanan listede dava konusu fuarın iptal edildiği bilgisinin yer aldığı,

ancak 2022 yılında fuar takvimine ekleme başvurusu yapılarak dava konusu fuarın düzenlenme olasılığının bulunduğu bilgisine yer verildiği, davalı şirketin katılımcı firmalar ile sözleşme düzenlediği bazı fuarların iptal edildiği ve iptal edilen fuarlara ilişkin davalı şirketin sözleşme düzenlediği firmalara ödeme yapmadığı,

mevzuatta katılımcıları bu konuda koruyucu hükümler bulunmaması nedeni ile katılımcı firmaların Borçlar Kanunu hükümlerine göre firmadan alacaklarını isteyebilecekleri, katılımcının katılım sözleşmesindeki fuarın iptal edilmesine ilişkin 2. maddesi hükmü uyarınca düzenleyici şirketten Borçlar Kanunu'nun temerrüde ilişkin hükümleri çerçevesinde katılım ücretini isteyebileceği gibi, isterse .....

A.Ş.'nin 2022 yılı fuar ekleme takvimine başvuru yapması durumunda, başvuru Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından kabul edilirse fuara katılabileceği yönünde saptamalarda bulunulmuştur.

Davacı şirket tarafından, davalıya karşı düzenlenen Beyoğlu ...... Noterliğinin 27/12/2021 tarihli ...... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle birden fazla kez ertelendiği belirtilen ancak son ertelenme tarihine yakın dönemde başkaca gerçekleşen fuarların bulunmasının ertelenme gerekçesini dayanaktan yoksun bıraktığını, davalının sözleşmeye aykırı davranış sebebiyle fuarın düzenlenmemesi, sözleşme ile yüklenen edimin yerine getirimemesi nedeniyle sözleşmeden dönüldüğü bildirilerek, fuar katılım ücreti olarak ödenen tutarın tebliğden itibaren 3 iş günü içerisinde iadesini istemiştir.

Davalı taraf, fuar tarihini değiştirme hakkı olduğunu, fuar tarihinin değiştirilmesinin katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkı vermediğini, iradesi dışında doğan mücbir sebep olan salgın süreci nedeniyle fuarın ertelendiğini, salgın nedeniyle Devlet tarafından alınan kararlar ve yayımlanan genelgeler nedeni ile fuarı ertelemek zorunda kaldığını, belirlenen tarihte yurtdışından misafirlerin salgın nedeniyle katılamayacak olmaları nedeniyle fuar katılımcıları tarafından ertelenmesinin istenildiğini savunmaktadır.

Geçerli olarak kurulmuş olan bir borç ilişkisinin borçlu bakımından yarattığı en önemli sonuç, borcun zamanında, yerinde ve konusuna uygun olarak ifa edilmesidir. Borçlu, borcu hiç ifa etmemişse ya da borcu ifa ettiği halde, ifa, zamanında, yerinde veya konusuna uygun değilse, borçlunun bu davranışları birer borca aykırılık hali oluşturur.

Dava konusu fuarın belirlenen tarihlerde yapılmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin yazı yanıtında dava konusu fuarın davacının sözleşmeden döndüğü iradesini açıkladığı ihtarname tarihine kadar, birden çok kere kere ertelendiği ve davacının dönme iradesinden sonra son olarak davalının erteleme isteminde bulunduğu ..... Mayıs 2022 tarihleri arasında da dava konusu fuarın yapılamadığı anlaşılmaktadır.

Ancak son erteleme istemi usul ve esaslara uygun bulunmayarak ve davalı şirketin iptal istemi de bulunmadığı gözetilerek Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından reddedilmiş, istem iptal olarak değerlendirilmiş, bu nedenle dava konusu fuar 2022 yılı fuar takvimine alınmamıştır. Bu husus hem Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin yazı yanıtında hem de T.C. Ticaret Bakanlığının Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının inceleme raporunda yer almaktadır.

Birçok kez ertelenen ve dönme iradesinden sonra bile iptal edilen fuar nedeniyle davacının içinde bulunulan belirsizliğe katlanması, hakkaniyete uygun olmayacaktır.

Bu kapsamda, fuar tarihinin değişikliği yönünde taraflarca mutabık kalındığı da dosyadan anlaşılamadığından, davacının ve davalının içinde bulundukları durumlar, o dönemde yaşanan olağanüstü süreç de gözetilerek davacının her defasında bu belirsizliğe katlanması beklenemeyeceğinden sözleşmeden dönerek ödediği bedelin tarafına geri verilmesini isteyebileceği sonucuna varılmış, davalının savunmalarına itibar edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, yaşanan olağanüstü süreç nedeniyle fuar tarihinin sürekli ertelenmesinden dolayı davalının bir kusuru bulunmadığı değerlendirilerek davacının fuar katılım ücreti olarak davalıya ödediği bedeli, ve icra takibine konu ettiği davalının sözleşmeye aykırı davranışlarıyla çekilmesine sebebiyet verdiği ihtarname masrafını da davalıdan isteyebileceği kanaatiyle, ve bu alacak tutarı davalı açısından belirlenebilir/likit nitelikte bulunduğundan davacı lehine davalı aleyhine asıl alacak tutarının %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilerek, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile ;

- Davalının İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 94.423,77-TL asıl alacak, 305,24-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 94.729,01-TL alacak üzerinden takipteki koşullardan devamına,

- Asıl alacağın %20'sine tekabül eden 18.945,80-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.470,94-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 1.162,79-TL peşin harcın indirilmesi ile eksik kalan bakiye 5.308,15-TL karar harcının davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından Mahkememiz dosyasına yatırılan 1.162,79-TL peşin harç ve 179,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.342,69-TL harcın davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 218,50-TL yargılama giderinin (tebligat, müzekkere) davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,

6-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 1.560,00-TL' nin davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına,

7-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin (e-duruşma) yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/10/2024

Katip ...... e-imzalıdır Hakim ..... e-imzalıdır