Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/163 K.2019/1413

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasındaki yazılı eser sözleşmesi uyarınca davalı tarafından imal edilen makinenin 15/12/2015 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin finansal kiralama yolu ile eseri satın aldığını, sözleşme konusu boyama makinesinin 15/12/2015 tarihinde teslimi gerekirken en son 17/04/2016 tarihinde teslim edildiğini, teslim sonrası eserde sorunlar çıkmaya başladığını, eserin muadilleri ile aynı standartları taşımadığını davalıya bildirerek ayıpların giderilmesi istendiğini, ancak eserdeki ayıpların giderilmediğini, makinenin fırınlanan ürünleri doğru şekilde kurutmadığını, fırındaki rezidansların sürekli koptuğunu,

ısının eşit şekilde yayılmadığını, eserin taahhüt edilen randımanın çok altında çalıştığını, taahhüt edilen malzemenini kullanılmadığını, eserde 2. El motor kullanıldığını tek parçadan oluşması gereken makinenin birçok uyumsuz parçaların bir araya getirilerek imal edildiğini bu hususun Bakırköy ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyası ile tespit edildiğini, ileri sürerek, ayıplı şekilde imal edilen boyama makinesinin iadesine, ödenen 151.500,00TL'nin davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, tespit masraflarının yargılama gideri olarak değerlendirilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, üretilen makinenin müvekkili şirketin garantisi altında olduğunu emtianın tamiri, olmazsa değiştirilmesi talep edilecekken doğrudan dava açılmasının hukuki yarar bulunmadığını, emtianını sahibinin finansal kiralama şirketi olduğunu, emtiada ayıp bulunmadığı gibi olsa dahi süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, süresinde eserin gözden geçirilerek ihbar yapılmadığını, makinenin elektrik ve tüm tesisatların eksiksiz kurularak teslim edildiğini, davacı tarafından yapılan eklemeler nedeni ile makinenin ayıplı hale geldiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesi gereğince davalının teslim ettiği eserdeki ayıp iadesi nedeni ile eserin iadesi ve ödenen bedelin tahsili istemine ilişkindir. Davalı tarafça yetki itirazında bulunulmuş ise de sözleşmenin ifa edildiği yerin Başakşehir ilçesi olması ve ifa yeri itibariyle mahkememizin HMK'nın 10.maddesi gereğince yetkili olması nedeniyle yetki itirazının reddine karar verilmiştir. Davalı taraf zaman aşımı ve husumet itirazında bulunmuş ise de bu hususların yargılamayı gerektirmesi nedeniyle de talepleri ara karar ile red edilmemiş, esas hükümle birlikte talepler red edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 15/10/2015 tarihli ''sözleşme başlıklı'' belgenin incelenmesinde; sözleşmenin konusunun davalı tarafından davacıya ''boyama makinesi ve çözgü makinesi'' imalatının yapılarak teslimi olduğu sözleşme ile eserin 150.000,00TL artı KDV'ye üretilerek teslim edilebileceği, 2 yıl süre ile garanti kapsamında bulunduğu, işin 15/12/2015 tarihinde teslim edileceği kararlaştırılmış, sözleşmenin 1.sayfasının son satırına göre özel şartlar da sözleşme hükmünde olup bu konuda taraflarca eserin niteliği belirtilen ek sözleşme düzenlenmiş ayrıca davacı ile dava dışı .....

Finansal Kiralama A.Ş arasında finansal kiralama sözleşmesi düzenlenmiştir. Sözleşme bedelinin davalıya ödendiği sabit olup 12/02/2016 tarihli fatura ile emtia teslim edilmiş, sözleşmenin bakiye tüm bedelin 27/04/2016 tarihinde ödenmiştir.

Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... D.iş sayılı dosaysının incelenmesinde; 30/10/2016 tarihinde davacı tarafından eserdeki ayıpların belirlenmesi amacıyla tespit yapıldığı elektrik mühendisi ve makine mühendisi tarafında yapılan tespit sonucu eserin gizli ayıplı olduğu, eserin gövdesi ve elektrik-mekanik sistemini standart dışı olması nedeniyle tümüyle ayıplı olduğu ve aybın giderilemeyeceği belirlenmiştir. Delil tespit raporu davalıya tebliğ edilmiş davalı tarafça tespit raporuna itiraz edilmiştir.

Öncelikle davacının, finansal kiralama yolu ile teslim aldığı emtia bedelinin alıcıya ödenmesi karşısında davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu kabul edilebilir.

Uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle mahkememizce bilirkişi kurulu oluşturularak yerinde inceleme yetkisi verilmiş olup, makine mühendisi ve elektrik mühendisi bilirkişi kurulunca yerinde inceleme yapılmak suretiyle ibraz edilen 10/04/2018 tarihli raporda, makinenin sözleşmeye aykırı şekilde ve gizli ayıplı olarak imal edildiği ve kullanılamayan makinenin davacı elinde kalmasında herhangi bir yarar bulunmadığı belirtilmiştir. İtiraz üzerine mahkememizce bilirkişi kurulundan alınan 26/12/2018 tarihli raporda davalı itirazları karşılanmış, önceki görüşler de muhafaza edilmiştir.

Davalının rapora itiraz etmesi üzerine mahkememizce bu kez mali müşavir bilirkişi de dahil olmak üzere görevlendirilen makine ve elektrik mühendisi bilirkişilerden 19/12/2018 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Raporun incelenmesinde; davalının sözleşmede belirtilen nitelikte eseri imal ederek davacıya teslim ettiği daha sonra davacı tarafından makine üzerinde özellikle kurutucu da bazı değişikler yapıldığı aybın bu değişiklerden kaynaklandığı bildirilmiştir.

Alınan raporlar arasında çelişki bulunması nedeniyle mahkememizce yerinde keşif yapılarak her iki rapor arasındaki çelişkilerin giderilmesi için makine mühendisi ve elektrik mühendisi bilirkişisinden kurul oluşturularak 21/10/2019 tarihli rapor alınmıştır.

Bilirkişi kurulu eser üzerinde yapmış olduğu inceleme sonucu ibraz ettiği raporunda, teslim edilen eserde ayıp bulunduğu, makinenin çalışır durumda olmadığı, paslanmaz gövde yapısına sahip olmadığı, rezisdansların büyük ölçüde çalışmadığı ısının fan yardımı ile homojen şekilde dağıtılmaması nedeniyle ayıplı imalat yapıldığı makine genelindeki tüm elektrik tesisatlarının ve kablomalarının yönetmeliğe uygun olmayan şekilde standart dışı yapıldığı, makine içinde kalan emniyet kemeri numunelerinde farklı renk tonları bulunduğu, elektrik tesisatlarının standartlara aykırı şekilde yapıldığı, makinede yağ ve boya kaçırma sorunu bulunduğu,

yalıtımının düzgün şekilde yapılmadığı, kurutma ünitesinin ayıplı olduğu, yapılan müdahalelere rağmen sorunun giderilmediği, yapılan eserde %70 oranında verim alınamadığı bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının taraflar arasındaki sözleşmeye göre imal ettiği eseri alıcıya teslim ettiği sabittir. Uyuşmazlık eserde ayıp bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise ödenen bedelinin istirdadının gerekip gerekmediği noktasındadır.

TBK'nın 471.maddesinde yüklenicinin borçları düzenlenmiş olup, yüklenici kural olarak eserin sözleşme ve eklerine uygun şekilde, iş sahibinin eserden beklediği niteliklere uygun şekilde imal edip teslim etmekle yükümlüdür. Eserin tesliminden sonra iş sahibi açık ayıplar yönünden olağan akışa göre fırsat bulur bulmaz eseri gözden geçirerek varsa ayıpları uygun süre içerisinde yükleniciye bildirmekle yükümlüdür.

Gizli ve sonradan ortaya çıkan ayıplar yönünden ise, aybın ortaya çıkması ile birlikte gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirilmesi gerekir.

Somut olayda tespit raporu ve mahkememizce alınan 1.ve 3. Raporda eserde zamanla ortaya çıkan gizli ayıpların bulunduğu, bu tür ayıpların süresi içerisinde yükleniciye bildirildiği, yüklenici tarafından bir kısım onarım ve servislerin verilmesin rağmen eserden beklenen faydanın sağlanmadığı özellikle hükme esas alınan son bilirkişi raporunda açıklandığı üzere eserin sözleşme ve fen kurallarına aykırı şekilde imal edildiği ve aybın giderilemeyeceği anlaşılmakla, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi kapsamında ödenen bedelin davalıdan tahsiline, birlikte ifa kuralı gereğince makinenin davalıya iadesine,

dava tarihinden itibaren faiz talep edilmiş ise de hüküm tarihine kadar eserin davacı elinde olması nedeniyle alacağa faiz uygulanmasın yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.