Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/504 K.2019/1420

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Nakliyat Emtia Poliçesinden Kaynaklanan Rücu) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından blok emtia sigorta poliçesi ile sigortalanan dava dışı sigortalı ...... Çelik Fabrikası A.Ş'ye ait emtiaların davalı ...sorumluluğunda .... ve .... plakalı araç ile gerçekleştirildiğini, emtianın antrepo hasarlı olarak teslim edildiğini, davalı ...nin araçların sahibi ve taşıma işini organize eden ....... olması nedeniyle husumetin yöneltildiğini, diğer davalı ..... 'ya....

A.Ş'ye ise CMR belgesine göre fiili nakliyeci olması nedeniyle dava açıldığını, nakliye sonrası 22 palet emtiadan 6 paletin hasarlı olarak teslim edildiğini sürcü ve antrepo görevlisi tarafından belirlendiğini, yapılan ekspertiz incelemesinde yükün ambalajının nakliyeye uygun olduğunun tespit edildiğini, hasarın davalıya ihbar edildiğini, ekspertiz çalışması sonucu 35.751,13 USD zararın ödenerek sigortalının haklarına halef olunduğunu, alacağın tahsili amacıyla Büyükçekmece ....

İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe vaki itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline takibin devamına, %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Nakliyat ve Tic.

A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; acente sıfatı ile izafetten açılan davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, müvekkilinin .... şirketinin temsilcisi veya acentesi olmadığını, bu şirketin taşıma ilişkisinde alt taşıyıcı olarak yer aldığını, taşımanın Çek Cumhuriyeti ile İtalya arasındaki kısmının bu şirket tarafından, İtalya'dan Ereğli'ye kadar olan kısmının ise müvekkili tarafından yerine getirildiğini, bu nedenle davanın alt taşıyıcıya ihbarı gerektiğini, CMR Konvansyon'una göre alacağın zaman aşımına uğradığını, ihbar üzerine yapılan ekspertiz incelemesinde herhangi bir hasarın bulunmadığının belirlendiğini,

bu nedenle davacı tarafından yapılan ödemenin lütuf ödemesi olması nedeniyle rücu edilemeyeceğini, hasara uğramayan emtianını kullanılmasının müvekkilinin sorumluluğunu gerektirmeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davacı tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle; CMR 34.maddesi gereğince alt ile üst taşıyıcının bulunduğunun belirtilmesi gerektiğinden her iki davalının müteselsil sorumlu olduğu belirtilmiştir. Davalı tarafından 2. Cevap dilekçesi dosyaya sunulmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin taşıyıcılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı ile dava dışı sigortalı arasında düzenlenen 01/10/2015 başlangıç tarihli 548 gün vadeli emtia blok abonman sigorta poliçesi ile dava dışı sigortalının yurt içi ve yurt dışında satın alarak taşıyacağı emtialar taşıma rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınmış olup primin ödenmesi ile sigorta sözleşmesi başlamıştır. Hasar sonucu davacı 34.761,12 USD'yi ödeyerek ibrarname almış ve sigortalının haklarına halef olunmuştur.

Dava konusu yük dava dışı sigortalı tarafından Çek Cumhuriyeti'nden satın alınmış olup taşımanın Çek Cumhuriyeti ile İtalya arasındaki kısmı fiili taşıyıcı olarak .... tarafından davalı ...nin organize ve nezaretinde taşınmış, İtalya'dan Ereğli'ye kadar olan kısmı ise davalı ...fiili taşıyıcı olarak üstlenmiştir. Yük 18/07/2016 tarihinde antrepoya teslim edilmiş 24 kap eşyanın 6 kabının hasarlı olduğu, sürücü ve antrepo sorumlusunun düzenlediği tutanakla tespit edilerek hasara ilişkin görüntüler alınmıştır.

Davacı tarafından yapılan ekspertiz incelemesi sonucu, emtianın sovtaj değerinin bulunmadığı, 34.761,12 USD hasar bulunduğu görülmüştür. Sigortalı tarafından 18/07/2016 tarihinde 6 kap emtianın hasarlı olduğu, davalı taşıyıcı ... A.Ş'ye bildirilmiştir. Davalı tarafından ibraz edilen ekspertiz raporun da ise hasarın istifin uygunsuzluğuna bağlı olarak meydana geldiği anlaşılmıştır.

Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının her iki davalı aleyhine faiz dahi 35.751,43 USD rücu alacağının tahsili amacıyla takip başlattığı ödeme emrinin tebliği üzerine davalıların takibe itiraz etmesi sonucu takibin durduğu itiraz dilekçesinde de husumet itirazının bulunduğu görülmüştür.

Davacı takibi her iki davalıya yöneltmiş takip ve davanın .....'ya izafeten takip ve dava başlatılmıştır. Dava dilekçesindeki açıklamalarda, davalı ...nin, .... 'nun acentesi olduğu belirtilmiştir. Ancak bilirkişi raporu, davalının cevabı ile 2.cevap dilekçesi ve taşıma senetleri değerlendirildiğinde taraflar arasında TTK'nın 102.maddesi kapsamında bir acentelik ilişkisi bulunmadığı, davalı ..... 'nun CMR'nin 34.maddesi kapsamında davalı ... tarafından taşınması üstlenilen emtianın Çek Cumhuriyeti'nden İtalya'ya kadar olan kısmını üstlenen fiili taşıyıcı olduğu bu kişiye karşı asaleten dava açılmadığı, davanın acente sıfatı ile izafetten açıldığı dikkate alınarak acente sıfatı ile izafetten açılan davanın pasif husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce hasar dosyası getirtilmiş, makine mühendisi ve taşıma bilirkişisinden oluşturulan kurulundan 03/01/2019 tarihli rapor alınmıştır. Raporun incelenmesinde; davacının poliçe ve ödeme dikkate alınarak aktif dava ehliyetinin bulunduğu, davalılar arasında acentelik ilişkisi bulunmadığı, süresinde tutulan tutanak ile hasar ihbarının yapıldığı, meydana gelen hasarın taşıma süreci aktarma ve yükü niteliğine uygun taşınmamasından kaynaklandığı ve kısmi zayi olduğu dikkate alınarak sigortalı ile taşıyanın eşit müterafik kusurlu oldukları, bu nedenle 17.380,56 USD tazminatın rücu edilebileceği bildirilmiştir.

Tarafları itirazı üzerine bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişi ek raporunda, her bir tarafın asıl rapora karşı yapılan itirazlar ayrı ayrı gerekçeli ve denetime el verişli şekilde karşılanması nedeniyle asıl ve ek rapor hükme esas alınmıştır.

Davalı tarafından davanın ihbarı istenilen .... Sigorta'ya ihbar yapılmış, ....'ya ise belgelerin tercüme edilmemesi nedeniyle ihbar yapılmamıştır.

Tüm dosya kapsamındaki deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı sigortalı tarafında Çek Cumhuriyeti'nden ithal edilen emtianın davacı tarafında nakliye rizikolarına karşı emtia blok abonman sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığı, yükte meydana gelen hasarın süresinde taşıyıcının vekili olan sürücünün de katılımı ile belirlendiği, bu nedenle hasarın süresinde ihbar edildiği, yapılan ekspertiz incelemesi sonucu 35.751,43 USD hasar bedelinin ödenerek, TTK'nın 1472 ve TBK'nın 183.maddeleri gereğince sigortalının haklarına halef olunduğu ve davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu sabittir.

Yukarıda açıklandığı gibi, davalılar arasında acente ilişkisinin bulunmadığı, izafetten dava açılan .... 'nun taşımanın bir kısmının üstlendiği sabit olup, bu davalıya yönelik asaleten açılmış bir dava bulunmadığından acente sıfatıyla ..... A.Ş'ye açılan davanın pasif husumet yönünden REDDİNE karar verilmiştir.

Diğer davalı yönünden yapılan değerlendirme de ise CMR'nin 34.maddesi gereğince tek bir mukavele ile düzenlenen taşıma, karayolu taşımacıları tarafından ortaklaşa yapıldığından tüm taşımanın yapılmasında her biri sorumludur hükmü karşısında, tüm taşımanın davalı ...nin akdi taşıyıcı sıfatı ile davalının sorumluluğunda yapıldığı ayrıca yükün İtalya'dan Türkiye'ye taşınması işinin de fiilen bu davalı tarafından yapılması nedeniyle davalı ...nin tüm taşıma sırasında meydana geldiği zarardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Hasar tutanağı ve taraflarca sunulan ekspertiz raporunda 6 palet emitada hasar bulunduğu sabittir. Davalı tarafça ibraz edilen ekspertiz raporunda hasarın istif uygunsuzluğuna bağlı olarak meydana geldiği, alt sıralardaki sandıkların üst sıralardaki sandıkların ağırlığı nedeniyle zarar gördüğü belirlenmiştir.

Bilirkişi kurulu raporu ve ek raporunda emtianın çelik üretiminde kullanılması nedeniyle hasarlanan emtianın kullanılamayacağı ve 09/11/2016 tarihli imha tutanağı ile imha edilmesi nedeniyle davacının yaptığı ödemenin gerçek bir zarar ödemesi olduğu, lütuf ödemesi olmadığı anlaşılmıştır.

Taşınan yükün niteliği dikkate alındığında bilirkişi kurulu rapor ve özellikle ek raporun 4. Sayfasındaki yapılan açıklamalar mahkememizce kabul edilmiş yüke uygun açıklamanın sigortalı tarafnıdan yapılamaması nedeniyle CMR'nin 17/2 maddesi gereğince hasarın kısmen sigortalının kusurundan kaynaklanımş olması nedeniyle sigortalınnı %50 oranında müterafik kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Bu durumda yükün ağırlığı ve sınırlı sorumluluk dikkate alındığında zayi olan yüke ilişkin sınırlı sorumluluğu bu miktarın altında kalması nedeniyle davacının, davalı ...ye yönelik davasının 17.380,56 USD üzerinden KABULÜ ile itirazın iptaline, sigorta sözleşmesinden kaynakı rücu alacağının likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.