Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/880 K.2019/230

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların müvekkiline olan borçlarına karşılık keşide yeri İstanbul olan 15/04/2015 tarihli 50.000,00 TL ve 15/05/2015 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli ....bank ....şubesine ait 2 adet çeki keşide edip müvekkiline verildiğini, söz konusu çeklerden 15/04/2015 tarih ve 50.000,00 TL bedelli olan dava konusu çekin vadesi geldiğinde davalı şirket yetkilisi ve aynı zamanda diğer davalı ... tarafından müvekkili aranarak kendisine süre verilmesini rica ettiğini, hesaplarının müsait olmadığını, çeklerinin yazılmasının istenmediğini belirterek çeklerin bankaya ibraz edilmemesini istediğini,

bunun üzerine müvekkilinin iyi niyetli olarak kendilerini beklettiğini, ancak müvekkilinin 10 günlük yasal süresini geçirdiğini, ancak davalıların bir daha müvekkili ile irtibata geçmediğini, davalıların kötü niyetli olduğunu anlayan müvekkilinin davalılar aleyhine Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptaline, takibin devamına, borçluların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Bilahare davacı vekiline duruşmada verilen süre üzerine verdiği dilekçede ve duruşmada alınan beyanında özetle; taleplerinin davalı tarafın keşide ettiği çek nedeniyle kambiyo senedinden kaynaklı sebepsiz zenginleştiği iddiasına dayalı olduğunu bildirmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerin kamu kurumları ve özel şirketlerin park ve bahe yapım ve imalat işleri ile havuz bakım işi ile iştigal ettiğini, davacı ile bu konuda sözlü anlaşma yaptıklarını, ancak davacının edimini yerine getirmediğinden dolayı çeki bankaya ibraz etmediğini, en kısa zamanda işe başlayacağını beyan ederek müvekkillere durumu izah ettiğini, müvekkillerin de çekin bankaya ibraz edilmemesi dolayısıyla karşı tarafın iyi niyetli olacağını düşünerek durumu kabul ettiğini, davacının ikinci çeki aldıktan sonra işi işi yapmadığını ve ilk çeki de tahsil etmek adına haksız taleple icra takibi gerçekleştirdiğini beyanla davanın reddi ile %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Büyükçekmece ....İcra Müdürlüğü'nün....Esas sayılı dosyasında; davacı tarafından 30/04/2015 tarihinde Ankara .... İcra Müdürlüğünde başlattığı takiple 15/04/2015 keşide tarihli çek needniyle 50.000,00TL lik çek bedeli olmak üzere 50.215,75TL'nin tahsili amacıyla ilamsız takip başlattığı, yetki itirazı üzerine dosyanın gönderildiği Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünde ödeme emrinin 01/07/2015 tarihinde tebliği üzerine süresinde itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu, itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Takip konusu çekin incelenmesinde, ... Bankası A.O. .... Şubesine ait, ... çek numaralı, 50.000,00TL bedelli, 15/04/2015 keşide tarihli çekin keşidecisinin davalı şirket olduğu, çekin diğer davalı emrine düzenlendiği, lehtar cirosuyla davacının eline geçtiği, bankaya ibraz edilmediği ve çek vasfında bulunmadığı anlaşılmıştır.

Büyükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizce ticari defter ve belgeler ile dosya kapsamında ki deliller üzerinde inceleme yapılması için dosya mali müşavir bilirkişiye verilmiş olup, bilirkişice düzenlenen 16/01/2019 tarihli raporun incelenmesinde, davalı defterlerinin usulüne uygun şekilde düzenlendiği, ticari defterlere göre davacı ile keşideci arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, keşidecinin davacıya herhangi bir ödeme yapmadığı, çek bedelinin ödendiğinden veya başka bir menfaat sağlandığına ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığının belirlendiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendiğinde, dava süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle çek vasfını kaybeden çeke dayalı olarak başlatılan takibe vaki itirazının istemine ilişkindir. Dava konusu çekin, davalı şirket tarafından diğer davalı emrine keşide edildiği ve ciro yoluyla davacıya geçtiği, çek nedeniyle davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı sabittir.

TTK'nın 732.maddesi gereğince zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasına, ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş olsa bile bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar, düzenlemesi bulunmaktadır.

Bu tür davalarda zamanaşımı süresi poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren 1 yıl olup; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir. Belirtilen yasal düzenlemeler ve cevap dilekçesinde ki ticari ilişkinin açıklanması şekline göre çekin ticari ilişki kapsamında davacıya verildiği sabittir.

Keşideci usulüne uygun şekilde çek borcunu itfa ettiğini veya çek nedeniyle iyi niyetli hamili alacaklı olmadığını usulüne uygun şekilde kanıtlayamadığından keşideci ödenmeyen çek bedelinden sorumludur. Lehtar yönünden sorumluluk ise, hamil ile olan temel ilişkiden kaynaklanmaktadır. Cevap dilekçesindeki anlatımlara göre, taraflar arasındaki park bahçe yapımı amacıyla çekin verildiği sabittir.

Davalı taraf soyut olarak edimini yerine getirmediğini savunmuş ise de, çek bir kredi vasıtası olmayıp, ödeme vasıtasıdır. Yani çek avans niteliğinde değil muaccel bir borcun tasfiyesi amacıyla verilir. Bu ilkeden ayrılmayı gerektirir herhangi bir kanıt sunulmadığından, hamil ile temel ilişkisi bulunan davalı lehtarında çek bedelinden sorumlu olduğu sonucuna varılarak davanın kabulüne, ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.