Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/4 K.2022/138

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhinde Büyükçekmece ........ İcra Müdürlüğünün ......... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senedine özgü icra takibi başlatıldığını, icra dosyasından müvekkili şirkete ödeme emri tebliğ edilmediğini, icra takbiine konu alacağın hukuki dayanağının olmadığını, müvekkilinin borcu bulunmadığını, çekin kargo evrakları ile birlikte çalındıktan sonra müvekkilinin cirosunu üzerinin karalandığını ve rızası hilafına ciro yolu ile sahtecilik yolu ile davalıya ciro yoluyla çekin verildiğini belirterek, müvekkilinin Büyükçekmece ........ İcra Müdürlüğünün ....... Esas sayılı dosyası alacaklısına takibe konu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili icra dosyasına konu çeki ticaret ürünü olarak yaptığı işlere karşılık iktisap ettiğini, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğunu, çek cirantasından alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan .......... Kargo vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacı taraf kargo içerisindeki ürünün ne olduğunu ispat edemediğini, müvekkilin çek taşıma sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dava, davacının meşru hamili olduğunu ileri sürülen çekin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Çek aslının mahkememizce yapılan incelemesinde; keşidecisinin ........ Sağlık.. Şirketi olduğu lehtarının .......... Kimya.. Şirketi olduğu, ilk cirantanın .......... Kimya.. Şirketi olduğu, sonraki cirantanın ......... tarafından ciro edildiği ve ......... Ends. Mak. Ödeyiniz şeklinde cirolandığı, sonraki cirantanın ......... San... Şirketinin olduğu, işbu cirodan sonra yazı ile çek üzerine yazılar yazıldığı ve üzerinin karalandığı, sonraki cirantanın ......... Şirketi olduğu, sonraki cirantanın ......... Şirketi olduğu, sonraki cirantanın ......... Şirketi olduğu, sonraki cirantanın .......... Şirketi olduğu, işbu cirantadan sonra bankanın kaşesinin bulunduğu görülmüştür.

Somut olayda; davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.

Davaya konu senette davacının ciranta olduğu, davalının da ciranta olduğu, davacının imza inkarının bulunmadığı, davacı vekilinin mahkememizce alınan beyanına göre davaya konu hırsızlık olayı ile ilgili herhangi bir ceza dosyasının bulunmadığını belirttiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.

Mahkememizce yapılan değerlendirmeye göre davaya konu senette ciro silsilesinin kopuk olmadığı, davalı tarafın davaya konu senedi kötü niyetli iktisap ettiği yada iktisabında ağır kusurunun olduğu ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.