Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/427 K.2021/75

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı ile yapılacak ticari iş için avans çeki olarak teslim edilen A) 31.05.2019 tarihli 10.000 USD bedelli, B) 30.06.2019 tarihli 10.000 USD bedelli 2 adet çekin avans olarak verildiğine, ticari işin gerçekleşmemiş olması sebebi ile çeklerin bedelsiz kaldığı, müvekkilin iş bu çeklerden borçlu olmadığının tespitine, çeklerin müvekkile iade edilmesi gerekir iken haksız ve mesnetsiz şekilde tahsil edilerek sebepsiz zenginleşen davalıdan iş bu çek bedellerin tahsil tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte istirdadını-tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İİK.m.72 gereğince menfi tespit ve istirdat davasının 1 yıl içerisinde açılması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü süre olduğunu, hak düşürücü süre geçirildikten sonra açılan davanın reddi gerektiğini, itiraz ve zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının dava dilekçesinde "sebepsiz zenginleşmeye" dayandığını, BK.m.82 gereğince sebepsiz zenginleşmeye dayalı davanın 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılması gerektiğini, davacı taraf bu süreyi geçirdikten sonra dava açtığını, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, zamanaşımı nedeniyle davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. Taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, dava konusu çeklerin avans çeki olarak verilip verilmediği, bu çekler nedeniyle davalının sebepsiz zenginleşip zenginleşmediği, çeklerin iş yeri devri kapsamında verilip verilmediği, bu kapsamda davacının çekler nedeniyle borçlu olup olmadığı ve bedelin iadesinin gerekip gerekmeyeceği noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

Davalı taraf, bedelsizlik def'isini ileri sürerek çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiş, bu kapsamda çeklerin işyeri devri kapsamında avans olarak verildiğini belirtmiştir. Kambiyo senedi temel ilişkiden mücerret olarak düzenlenip teslim edilmiştir. Çek üzerinde çekin avans niteliğinde verildiğine ilişkin herhangi bir kanıt bulunmamaktadır. Çekin ciro yoluyla devir alan iyi niyetli 3. Kişinin sözleşme hükümleri konusunda bilgi sahibi olduğu kanıtlanmamıştır. Ticari defter ve belgelerin incelenmesi sonucu alınan bilirkişi raporunda da; dava konusu çeklerin davacın verilen sipariş avansları kapsamında davalı işletmeye verildiğinin ispatı ve tespiti mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Buna göre; kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğu, avans çeki olduğunu ispat külfetinin davacı tarafta olduğu, ticari defterler üzerinde yorum yapılarak avans olarak verildiğinin kabulünün mümkün olmadığı, raporda da avans olarak verildiğinin tespit edilemediğinin belirtildiği, davacının avans savunmasını yazılı delil ile ispat etmesi gerektiği, yemin deliline de dayanılmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.