Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/745 K.2020/483

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 22/10/2020 havale tarihli dava dilekçesinde özetle ;davalı Borçlar Kanunu 58. maddesine aykırı bir şekilde müvekkilin kişilik haklarına zarar vermiş, haber yapma ve basın özgürlüğü sınırlarını aşar şekilde gerçeğe aykırı haber ile insansız hava araçlarını halkın gözünden düşürme kastı taşıyarak,

siyasi saiklerle müvekkilin kişilik haklarını haleldar ettiğini, Yargıtay yerleşmiş içtihatları gereği, basın özgürlüğü, Anayasanın 28 inci maddesiyle 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde (ek.10.7, 5187 sayılı Basın Yasası, 1. ve 3. maddeleri) düzenlendiğini, bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı, basına sağlanan güvencenin amacı;

toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmek olduğunu, bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olmasıyla olanaklı olduğunu, basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumlu olduğunu, basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmadığını, ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp,

yayınlarında Anayasanın temel hak ve özgürlükler bölümüyle Türk Medeni Kanununun 24. ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunlululuk olduğunu, gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de koruması gerektiğini, yine basın,

objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. açıklanan sebeplerle yapılan haberle kişilik hakları zedelenen müvekkile gerçeğe aykırı haber ile kişilik hakları zedelenen ve hakarete uğrayan müvekkili .... Makina A.Ş. için 40.000,00TL müvekkili ... için 40.000,00TL olmak üzere toplam 80.000,00-TL manevi tazminat ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Türk Borçlar Kanununun 58. maddesi hükmüne göre, kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de, karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Ayrıca, basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın temel hak ve özgürlükler bölümüyle Türk Medeni Kanununun 24. ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunlululuk olup gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de koruması gerektiğini, yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır.

Somut olayda; davanın manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, ticari ilişkiden kaynaklanan herhangi bir maddi zararın talep edilmediği, Borçlar Kanunun genel prensipler çerçevesinde hak ve nesafet ölçüleri değerlendirilmek suretiyle yukarıda belirtilen esaslara göre tazminat talebi hakkında karar verilmesi gerektiği ve TTK'nun 4. ve 5. Maddeleri kapsamında bir dava olmadığı dikkate alındığında mahkememizin görevsiz olduğu, görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu anlaşılmakla davanın usulden reddine karar verilmiştir ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.