Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/630 K.2024/411

Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 09/07/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalılar arasında Zeytinburnu ilçesi ...... mahallesinde kain ...... ada ...... nolu parsel üzerinde yapılacak inşaatla ilgili Beyoğlu ......

Noterliğinin 11/12/2013 tarih ..... yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Yapımı ve Yapılacak İnşaatta Yer Alacak Alışveriş Merkezi İnşaatının Ahara Satılmama Esaslarına Havi Sözleşme" düzenlediklerini, sözleşmeye göre müvekkilinin yüklenici, davalıların ise arsa sahibi olduğunu, sözleşmenin mahiyeti itibariyle adi ortaklık hükmünde olduğunu, sözleşmeye göre davalı taraf taşınmaz üzerinde bulunan kiracıları tahliye edip taşınmazı arsa olarak boş vaziyette müvekkiline teslim etmesi gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu bağlamda sözleşme kapsamında inşaata hiç başlanılmadığını,

sözleşme kurulurken davalı tarafa ödenen 500.000-USD ile 192.028-TL olarak ödenen emlak vergisinin faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...... yönünden dosyaya sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketin temsilcisi olduğunu, temsilci sıfatıyla sözleşmeyi imzaladığını, bu nedenlerle müvekkili ..... aleyhine açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .....

AŞ vekili dosyaya sunmuş olduğu cevap dilekçesi ve karşı dava dilekçesinde özetle; sözleşmeye göre davacı yüklenicinin inşaata ait projeyi hazırlayıp kendilerine sunmadığını, taşınmazda bulunan kiracıların tahliye edilebilmesi için TBK 350/2 maddesi gereğince en azından avan projeye ihtiyaç bulunduğunu, avan proje sunulmadığından kiracılar aleyhine tahliye davası açamadıklarını, uzun süre inşaata başlanılmaması nedeniyle sözleşmeyi haklı nedene dayalı olarak feshettiklerini, sözleşmenin feshedilmesinde kusurlu tarafın davacı yüklenici olduğunu, bu nedenlerle asıl davanın reddine;

karşı dava yönünden müvekkili şirketin haklı nedenle sözleşmeyi feshetmiş olması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla cezai şart ve tazminat olarak toplam 6.000-TL ile gecikme cezası olarak aylık 1.000-USD'nin davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen Beyoğlu ...... Noterliğinin 11/12/2013 tarih ....... yevmiye numaralı ....... 'nin içerik itibariyle adi ortaklık sözleşmesi olduğu, sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşmenin arsa sahibi olan davalı tarafından feshedildiği, davacı tarafın da yüklenici olarak sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle dava dilekçesinde belirtilen alacaklarını talep ettiği, bu bağlamda sözleşmeye konu inşaata hiç başlanılmamış olması nedeniyle sözleşmenin feshedildiği, bu hususta tarafların iradelerinin örtüşmüş olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu inşaatla ilgili kesin veya avan projenin onaylanıp onaylanmadığı hususu Zeytinburnu ve İBB'den sorulmuş; İBB İmar Şube Müdürlüğünün ....... tarihli cevabi yazısına göre dava konusu taşınmazla ilgili herhangi bir avan proje onayı yapılmadığı bildirilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 9.1 maddesine göre taşınmaza ait nihai onaylanmış (kesinleşmiş) projenin sözleşmenin imzalanması tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde yüklenici(davacı) tarafından arsa sahibine teslim edileceğinin ön görüldüğü, mahkememizce yapılan araştırma ve tarafların da kabulünde olduğu üzere taşınmazla ilgili onaylanmış avan veya kesinleşmiş projenin dava tarihi itibariyle hazırlanmamış olduğu, bu bağlamda davacı yüklenicinin sözleşmeden kaynaklı iş bu edimini yerine getirmemiş olduğu dosya kapsamı ile sabittir.

Sözleşmenin 9.1 maddesine göre inşaatın yapılacağı arsa üzerindeki kiracıların tahliye edilmesiyle ilgili hukuki sürecin arsa sahibi tarafından yürütüleceğinin belirtildiği, davalı arsa sahibinin TBK 350/2 maddesi gereğince kiracılar aleyhine tahliye davası açılabilmesi için en azından avan projeye ihtiyaç duyulduğunu, yüklenici tarafından avan proje sunulmadığından kiracılar aleyhine bu kapsamda tahliye davası açmadıklarını beyan ettikleri, oysaki TBK 350/2 maddesine göre inşa veya imar amacıyla tahliye davası açılabilmesi için avan projenin davanın açıldığı sırada verilmesinin şart olmadığı,

dava açıldıktan sonra da avan projenin ibrazının mümkün olduğu (Yargıtay 6.HD 2011/15043 esas 2012/3186 karar, Yargıtay 3.HD 2017/7846 - 17820 E.K sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere), bu bağlamda davalı arsa sahibi şirket kiracılar aleyhine TBK 350/2 maddesi gereğince tahliye davası açmamak suretiyle kendi edimini yerine getirmemiştir.

Yukarıda kısaca arz ve izah edildiği üzere, davacı yüklenici tarafından avan projenin arsa sahibine sunulmaması; arsa sahibinin de avan proje hazırlanmadan da TBK 350/2 maddesi kapsamında tahliye davası açabileceği halde kiracılar aleyhine dava açmadığı, bu kapsamda sözleşmenin 12.2 maddesi gereğince son kiracının fiilen tahliyesi ile inşaata başlanılmasının mümkün olmadığı, bu bağlamda dava konusu inşaatın yapımıyla ilgili kurulan adi ortaklığın amacına yönelik herhangi bir inşai faaliyetin başlatılamadığı ve bu nedenlerle sözleşmenin feshedilmesinin her iki tarafın da kendi edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklanmış olduğu mahkememizce değerlendirilmiştir.

Her ne kadar davacı taraf asıl dava yönünden sözleşme kurulurken ödemiş olduğu 500.000-USD ile 192.028-TL emlak vergisi ödemesini talep etmiş ise de; sözleşmenin 18.2 maddesi gereğince yüklenicinin fesih bildirim tarihine kadar yaptığı hiçbir masraf ve ödemeyi arsa sahibinden talep edemeyeceğinin düzenlendiği, bu kapsamda onaylı avan projeyi ve kesinleşmiş projeyi hazırlamayan ve kendi edimini yerine getirmeyen davacı yüklenicinin talebinin yasal dayanağı bulunmadığı mahkememizce kabul edilmiştir.

Her ne kadar tasfiye memurları tarafından belirlenen alacakla ilgili davalı şirket arttırım dilekçesi kapsamında sözleşmenin 12.maddesi kapsamında cezai şart ve tazminat talebinde bulunmuş ise de; sözleşmenin 9.1 maddesi gereğince kiracılar aleyhine tahliye davası açma yükümlülüğünün kendisine ait olduğu, söz konusu davaların açılmadığı, bu bağlamda arsanın boş olarak davacı yükleniciye teslim edilmediği, bu kapsamda kendi edimini yerine getirmeyen davalı arsa sahibinin de sözleşme kapsamında tazminat veya cezai şart talep edemeyeceği mahkememizce değerlendirilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen ve inkar edilmeyen Beyoğlu ......Noterliğinin 11/12/2013 tarih ...... yevmiye numaralı sözleşmenin konusu olan inşaata hiç başlanmamış olması nedeniyle sözleşmenin feshedildiği, inşaata başlanılmamasının nedenlerinin sözleşmede belirtilen edimlerin yerine getirilmemesinden kaynaklandığı, sözleşmeye göre davacı yüklenici ile davalı arsa sahibinin kendi edimlerini yerine getirmemeleri nedeniyle inşaat yapımı konusundaki ortak amacın gerçekleşmediği,

bu bağlamda kendi edimlerini yerine getirmeyen tarafların sözleşmeden kaynaklı alacak talebinde de bulunamayacağından asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine; davalı ...... aleyhine açılan davanın ise; ilgilinin şirket temsilcisi olarak sözleşmeyi imzaladığı, bu bağlamda tüzel kişiliği bulunan şirketi temsilen sözleşmeyi imzalayan ......'na husumet yöneltilemeyeceğinden iş bu davalı yönünden açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

1-Davacı ...... PETROL ÜRÜNLERİ TURİZM SANAYİ VE TİCARET AŞ tarafından davalı ..... aleyhine açmış olduğu davanın PASİF HUSUMET NEDENİYLE REDDİNE,

2-Davacı-karşı davalı ...... İNŞAAT PETROL ÜRÜNLERİ TURİZM SANAYİ VE TİCARET AŞ tarafından davalı-karşı davacı ..... GAYRİMENKUL AŞ aleyhine açılan davanın sübuta ermediğinden REDDİNE,

3-Peşin alınan 77.702,63-TL harçtan, 427,60- TL ilam harcının mahsubu ile, bakiye 77.275,03-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı-karşı davalı ...... İNŞAAT PETROL ÜRÜNLERİ TURİZM SANAYİ VE TİCARET AŞ'ye iadesine,

4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı ...... vekili için AAÜT'ne göre belirlenen 17.900-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine,

7-Davalı-karşı davacı ..... AŞ vekili için AAÜT'ne göre belirlenen 337.000-TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalı ..... PETROL ÜRÜNLERİ TURİZM SANAYİ VE TİCARET AŞ'den alınarak iş bu davalıya verilmesine,

8-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,

KARŞI DAVA YÖNÜNDEN

9-Davalı-karşı davacı ..... GAYRİMENKUL AŞ tarafından, davacı-karşı davalı ..... PETROL ÜRÜNLERİ TURİZM SANAYİ VE TİCARET AŞ aleyhine açılan davanın sübuta ermediğinden REDDİNE, 10- Peşin alınan 289,00-TL + 572.781,22-TL ıslah harcından, 427,60- TL ilam harcının mahsubu ile bakiye 572.642,62-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davalı-karşı davacı ..... GAYRİMENKUL AŞ'ye iadesine, 11-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00TL arabulucu davalı-karşı davacı ...... GAYRİMENKUL AŞ'den alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,

12-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 13-Davacı-karşı davalı ..... İNŞAAT PETROL ÜRÜNLERİ TURİZM SANAYİ VE TİCARET AŞ vekili için AAÜT'ne göre belirlenen 659.401-TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacı ...... GAYRİMENKUL AŞ alınarak iş bu davacıya verilmesine, 14-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, Dair tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/04/2024

Başkan ..... ¸e-imzalıdır Üye ..... ¸e-imzalıdır Üye .... ¸e-imzalıdır ........

¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.