Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/106 K.2023/554

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin ... Günü saat ... sıralarında ... Plakalı aracıyla ... mah. ... Sok. ...

İş hanı No:... ..../ İstanbul adresinde aracını park ederek ürün almak için iş hanına girdiği sırada, araçta bulunan mont ve montun içinde bulunan, müvekkilin lehtarı olduğu 4 adet çekin çalındığını, müvekkilin gerçekleşen hırsızlık olayı ile ilgili şikayetçi olduğunu, bunlardan ikisinin hırsızlık olayından önce bankaya ibraz edildiği ve akıbetinin bilinebilir durumda olduğu, akıbeti bilinmeyen 2 adet çek için İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde çek iptali ve ödeme yasağı talebi ile dava açıldığı, hırsızlık olayının İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... numaralı soruşturma dosyası nezdinde soruşturulduğu, bu sırada davalının çeki bankaya ibraz ederek tahsil gayretine giriştiğini, dava konusu çek çalındıktan sonra birbirleri ile tamamen alakasız, hiçbir ticari ilişkisi bulunmayan şirketlerce ciro edilerek haksız kazanç sağlanmaya çalışıldığını belirterek; davalının kötü niyetle iktisap ettiği,...

Bankası tarafından düzenlenen 30.09.2021 Tarihli, 20.000,00 TL bedelli çekin istirdadı ile müvekkile iadesinin sağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin alacağından kaynaklanan. Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret A.ş. Olan , ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait , ... seri numaralı , 30.09.2021 tarihli , 20.000,00-TL bedelli çekin karşılıksız kalması üzerine Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı ihtiyati haciz kararı ile Bursa ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından keşideci, avalist ve cirantalar hakkında, çeke dayalı her üç çek için de kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, dosya borcu dava dışı ... firması tarafından ödendiğini, çekler incelendiğinde; keşidecisinin ... Sanayi ve Ticaret A.ş. olduğunu daha sonra gerçekleştirilen ciro silsilesiyle takip alacaklısı müvekkil ... San. Tic. Ltd.

Şti.’ye geçtiği ve alacaklı müvekkilin yetkili son hamil olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, dava konusu çekin istirdatı istemine ilişkindir.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; ''Davacıya ait cari hesap muavinleri kontrol edildiğinde takibe konu olan çeki ... San.ve Tic.A.Ş. firmasından cari hesaba mahsuben yapılan tahsilata istinaden alındığı,“... Tarih ... nolu tahsilat makbuzu” açıklaması ile ve ...

Yevmiye Nosu ile tahsilat kayıtın yapıldığı, Davalı şirketin defterlerinin incelemesi sonucunda takibe konu olan çekin; ...

Tekstil’den alınan davaya konu olan çekin ise 04.08.2021 tarihli çek bodrosu ile 3 adet çekten sadece birinin takibe konu çek olduğu, Davalı ve Davacı şirketlerin ticari defterlerinin, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, Davalı ve Davacının ticari bir ilişkisinin bulunmadığı...' şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... esas, .... karar sayılı içtihadında da belirtildiği üzere çeklerin davacının elinden rızası hilafına çıktığı benimsense bile, TTK'nın 792. maddesi gereğince davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiğini veya ağır kusurunun bulunduğunu, davacının ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamında, davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiği veya ağır kusurunun bulunduğuna dair delil sunulamadığından davalının iyiniyetli olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay içtihatları da aynı doğrultudadır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Esas No:2014/10768- Karar No:2014/20288 Karar Tarihi. 23.12.2014 )

Çek üzerindeki ciro silsilesi şeklen tam olup, davalı ... Şti.'nin yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rızası dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Çekte ciranta cirosu sahte olsa bile, davalı, kendisinden önceki ciroların sıhhatini araştırma yükümlülüğü altında değildir. Davalının bu sahteliği bilerek ya da ağır kusuruyla çeki iktisap ettiğinin kanıtlanması gerekir. (Aynı yönde İBAM 44. HD 2021/1303 Esas, 2021/1323 Karar sayılı ilamı) Dava, istirdat talebine ilişkin olup, davacı tarafça bildirilen tüm deliller celbedilmiş olup, dosya kapsamı itibariyle davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğu davacı tarafça ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.