Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/551 K.2024/740

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin marketçilik sektöründe iş yapmakta olan bir firma olduğunu, müvekkilinin işletmesinde sattığı et ürünlerini hayvancılık sektöründe olan ve kesimhanesi olan üreticilerden satın aldığını, müvekkili firma ile davalı yanlar arasında müvekkilinin marketlerinde satılmak üzere kesimhanede kesilmiş karkas et alım satımına ilişkin sözlü anlaşmaya vardıklarını, bahsi geçen anlaşmaya göre davalı ... ve .... tarafından müvekkili firmaya kesimhanede kesilmiş karkas et teslimi yapılacak ve müvekkili firma tarafından da bedelinin ödeneceğini, müvekkili firma tarafından davalı ... (....) ....

Bankası .... Şubesine ait 08.07.2022 keşide tarihli, ... seri nolu, 150.000,00TL bedelli çek, ... emrine ... Bankası ....

Şubesine ait 03.08.2022 keşide tarihli, ... seri nolu, 160.000,00TL bedelli çek ve davalı ...’un ...bank hesabına toplamda 100.000,00TL bedelinde havale gerçekleştiğini, müvekkili tarafından aralarındaki sözlü anlaşmaya yönelik olarak toplamda 310.000,00TL bedelli iki çek ve 100.000,00TL havale yolu ile bedeli müvekkili tarafından ödenen karkas et niteliğindeki etler müvekkilliğe teslim edilmediğini, müvekkili davalı yanlar ile iletişime geçmeye çalışmış ancak davalılara hiçbir şekilde ulaşamadığını, davalı ... tarafından sanki et satışı gerçekleştirilmiş gibi gösterilmek amacıyla ... belge numaralı fatura kesildiğini, müvekkili firma,

çekler karşılığında mal alınmadığından davalı ...’un kestiği faturayı kabul etmediğini ve 08.06.2022 tarihli ... nolu iade faturası kestiğini, müvekkili firma tarafından davalı ... isimli şahsa yönelik Bakırköy ..... Noterliğinin 10.06.2022 tarih, ...

Yevmiye No’ lu ihtarnamesi ile “Ticari münasebetlerimizden dolayı tarafımıza kesmiş olduğunuz 05.06.2022 tarih, .... nolu 252.893,90TL KDV dahil tutarındaki e-faturanızı, karşılığını almadığımız ürünlerden dolayı kabul etmediğimizi tarafınıza ihtaren bildiririz.” Şeklinde ihtarda bulunulduğunu, müvekkili firma ayrıca dolandırıldığını anlamış mali işler sorumlusu .... ile firma müdürü olan .... tarafından ....

Jandarma Karakol Komutanlığına gidip davalılardan şikayetçi olunduğunu, müvekkili firmanın ileride zor durumda kalmaması amacıyla seri numaraları verilmiş bulunan çek yaprakları ile ilgili olarak ödeme yasağı kararı verilmesine ve bankaca ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, ayrıca müvekkili firma hesabından davalı ... hesabına gönderilen 100.00,00TL’nın yasal faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak iadesini talep ettiğini, belirterek, davanın kabulüne kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle. İzmir ili ... İlçesi ...

Mahallesinde toptan et ticareti yaptığını, 05.06.2022 tarihinde daha önce kendisi ile et ticareti yaptığı ..., davacı şirketin yetkilileri ..., ... isimli şahısların kendisinin çiftliğine geldiğini, ... bu şirket yetkililerinin toptan et almak istediklerini söyleyince, kendileri ile konuştuğunu, karkas etin kilogramını 98,00TL’den anlaştıklarını, kooperatif mezbahasında hayvanları kestirip tarttırdığını 2.555Kg geldiğini, tutarı ise 250.390,00TL tuttuğunu, eti ... plakalı araca yüklettiğini, etleri yüklerken yanında ... ve ...’un da bulunduğunu,

etler yüklendikten sonra ... şirket yetkililerine telefon açtığını ve şirket tarafından benim hesabıma parça parça olarak toplam 100.000,00TL para gönderdiklerini, kalan 150.000,00TL’yi ise ...’in, davacı şirkete ait ... Bankası ...

Şubesine ait 08.07.2022 keşide tarihli, ... seri nolu, 150.000,00TL bedelli ve benim adıma yazılı çeki verdiğini, daha sonra da etleri alıp gittiğini, daha sonra vermiş olduğun etlerin faturasını e-Arşiv Fatura olarak düzenlediğini, daha sonra şirket yetkilileri etleri almadığından bahisle beni ... ilçesi ...

Jandarma Karakoluna gidip şikayette bulunduklarını, jandarmaya ifade verdiğini, jandarma komutanı diğer davalı ...’e telefon açtığını, ... telefonda etleri teslim aldığını, ancak etleri davacı firmaya değil başka şirkete sattığını davacıların etlerini bir hafta sonra vereceğini söylediğini, bu konuşmayı komutan telefonun megafonunu açtığından dolayı davacı şirket yetkililerinin de dinlediğini, aradan bir süre geçtikten sonra davacı şirket bana ... tarafından vermiş olduğum ete karşılık verdiği şirketin 150.000,00TL meblağlı çeki iade etmem için Bakırköy ....

Noterliğinin 10.06.2022 tarih ve ... Yevmiye Sayılı İhtarnameyi gönderdiğini, ayrıca tarafıma ödemiş olduğu 100.000,00TL için de Turgutlu İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı İcra Dosyası ile ödeme emri geldiğini, ihtarnameye karşı Turgutlu ... Noterliğinin 17.06.2022 Tarih ve ...

Yevmiye sayılı ihtarnamesi ile cevap verdiğini, ayrıca Turgutlu İcra Müdürlüğünde açılmış olan takibe de itirazda bulunduğunu, bu durumda asıl kendisinin mağdur olduğunu eğer bir aksaklık varsa bu işi yapan kendilerinin birlikte getirdiği ve almış oldukları ete karşılık olarak 100.000,00TL parayı ödettiği ve kendilerine ait 150.000,00TL bedelli çeki tarafıma veren diğer davalı ... olduğunu, mahkeme tarafından verilmiş olan 150.000,00TL bedelli çekin üzerine tedbir konulmasına ilişkin karar da kendisini mağdur ettiğini, bu nedenle de bu tedbirin kaldırılmasını talep ettiğini, Beyan ederek.

Davanın reddine, Davacı şirket tarafından tarafıma verilen 150.000,00TL bedelli çek hakkında verilen İhtiyati Tedbirin kaldırılmasını, Yargılama giderlerinin davacıya tahmiline, Karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır. Müteveffa davalı ...’in varisleri reddi mirasta bulunduklarını beyan etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇEl: Dava, sözleşme nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle;'' Davacının ticari defterlerine göre Menfi tespit talebine konu ... Bankası ... Şubesine ait 03.08.2022 keşide tarihli, .... seri nolu, 160.000,00TL tutarlı çekin bedelsiz kaldığı, Davacının ticari defterlerine göre Menfi tespit talebine konu ... Bankası ...

Şubesine ait 08.07.2022 keşide tarihli, .... seri nolu, 150.000,00TL tutarlı çekin bedelsiz kaldığı, Dosyaya mübrez bilgi ve belgeler, davacının ticari defter kayıtlı ve dosyaya sunulu ödeme dekontlarına göre davacının 01.10.2022 tarihinde her biri 5.000,00TL olan 20 adet havale toplamı 100.000,00TL davalı ...’a ödeme yapmış olduğu, Davalı ...’un davacı adına 05/06/2022 tarihli ... nolu 252.893,90TL tutarlı faturayı tanzim etmiş ise söz konusu fatura içeriği emtianın davacıya teslimine ilişkin dosyaya sunulu herhangi bir bilgi ve belge olmadığı,

ayrıca davacı tarafından söz konusu faturaya TTK’217’ bağlamında 8 günlük yasal sürede itiraz edildiği ve davacı tarafından 05/06/2022 ... nolu 252.893,90TL tutarlı iade faturasının düzenlendiği dolayısı ile davalı ...’un faturasının davacı aleyhine borç doğurmadığı...'' şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür.

Ek raporda özetle; '' Davacının ibraz olunan ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin tam olduğu, davacının ticari defterlerinin de sahibi lehine delil vasfında olduğu, davalıların ticari defter ibrazında bulunmadığı, Davacının ticari defterlerine göre Menfi tespit talebine konu ... Bankası ... Şubesine ait 03.08.2022 keşide tarihli, ... seri nolu, 160.000,00TL tutarlı çekin bedelsiz kaldığı, Davacının ticari defterlerine göre Menfi tespit talebine konu ...

Bankası ...

Şubesine ait 08.07.2022 keşide tarihli, ... seri nolu, 150.000,00TL tutarlı çekin bedelsiz kaldığı, Dosyaya mübrez bilgi ve belgeler, davacının ticari defter kayıtlı ve dosyaya sunulu ödeme dekontlarına göre davacının 01.10.2022 tarihinde her biri 5.000,00TL olan 20 adet havale toplamı 100.000,00TL davalı ...’a ödeme yapmış olduğu, davalı ...’un davacı adına 05/06/2022 tarihli .... nolu 252.893,90TL tutarlı faturayı tanzim etmiş ise söz konusu fatura içeriği emtianın davacıya teslimine ilişkin dosyaya sunulu herhangi bir bilgi ve belge olmadığı,

ayrıca davacı tarafından söz konusu faturaya TTK’217’ bağlamında 8 günlük yasal sürede itiraz edildiği ve davacı tarafından 05/06/2022 ... nolu 252.893,90TL tutarlı iade faturasının düzenlendiği dolayısı ile davalı ...’un faturasının davacı aleyhine borç doğurmadığı...''şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre. Mahkememizce alınan ek ve kök bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere anlaşılmıştır. Menfi tespit talebine konu ... Bankası ... Şubesine ait 03.08.2022 keşide tarihli, ... seri nolu, 160.000,00TL tutarlı çekin bedelsiz kaldığı, Davacının ticari defterlerine göre Menfi tespit talebine konu ... Bankası ...

Şubesine ait 08.07.2022 keşide tarihli, ... seri nolu, 150.000,00TL tutarlı çekin bedelsiz kaldığı, Dosyada mübrez bilgi ve belgeler, davacının ticari defter kayıtlı ve dosyaya sunulu ödeme dekontlarına göre davacının 01.10.2022 tarihinde her biri 5.000,00TL olan 20 adet havale toplamı 100.000,00TL davalı ...’a ödeme yapmış olduğu, Davalı ...’un davacı adına 05/06/2022 tarihli .... nolu 252.893,90TL tutarlı faturayı tanzim etmiş ise söz konusu fatura içeriği emtianın davacıya teslimine ilişkin dosyaya sunulu herhangi bir bilgi ve belge olmadığı,

ayrıca davacı tarafından söz konusu faturaya TTK’217’ bağlamında 8 günlük yasal sürede itiraz edildiği ve davacı tarafından 05/06/2022 ... nolu 252.893,90TL tutarlı iade faturasının düzenlendiği dolayısı ile davalı ...’un faturasının davacı aleyhine borç doğurmadığı anlaşılmıştır. Davaya konu iki adet çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığına ve sözleşme nedeniyle davalı ... hesabın gönderilen bedelin davacıya iadesinin gerektiği yönünde kanaate varılmıştır.

Bu nedenlerle davanın kabulüne karar veilmiştir. Davacının çeklerin iptali talebinin TTK'nun 818/1-c madde ve bendi yollamasıyla aynı kanunun 680. madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için 757. vd. maddeleri uyarınca, iptalini isteme hakkı sadece hamiline aittir.

Böyle bir iddiaya sahip keşideci, elinden rızası hilafına çıkan, bir başka anlatımla imzasını içeren ve fakat kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açma olanağına sahiptir. Görüldüğü gibi keşideci yetkili hamil olmadığından, keşidecisinin zayi nedeni ile çekin iptalini isteme hakkı bulunmamaktadır. Keşideci tarafından ancak keşide edilen çek nedeni ile menfi tespit isteminde bulunulabilir.

Belirtilen gerekçe ile davacının keşideci olması, çekin hamili olmaması nedeni ile TTK'nun 818/1-s madde ve bendi yollaması ile TTK 757 maddesi gereğince kıymetli evrakın iptalini talep hakkı hamile ait olduğundan keşidecinin ödemeden men isteği ile çek iptali davası açma hakkı bulunmadığından ve çek iptali talebinin hasımsız olarak açılacak olan dava ile talep edilebileceğinden reddine dair karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.