Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1035 K.2024/838

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından ''nakliyat emtea blok sigorta poliçesi ile'' sigortalanan dava dışı sigortalı ... San. Tic.

A.ş 'ye ait 20 koli 1080 adet 230kg ağırlığındaki elektronik kart emtiasının Çin'den Türkiye'ye nakliyesinin davalı tarafından üstlenildiğini, davalı tarafından organize edilen emteaların uçakla İstanbul'a taşındığını, alıcısının teslimi sırasında hasarlı olduğunu, sürücünün de imzaladığı 07/08/2018 tarihli hasar tutanağı ile tespit edildiğini, uluslararası hava taşıma hukukunu düzenleyen Varşoava ve Montreal Konvansyonlarının ilgili hükümleri gereğince davalının sınırlı sorumluluğa tabi olmaksızın tüm zarardan sorumlu olduğunu, yapılan tespit sonucu 8.153,18Euro tazminatın ödenerek sigortalının haklarına halef olunduğunu,

SDR kuru esas alınarak şimdilik belirsiz alacak davası açıldığını ileri sürerek, 24.294,16TL'nin ödeme tarihi olan 22/02/2019 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle.

Taşımanın hava yolu ile Çin'den Türkiye'ye taşınması nedeniyle Montreal Sözleşmesi hükümleri gereğince kg başı 19SDR ile taşıyıcının sorumlu olması nedeniyle belirsiz alacak davası ikamesinde davacının hukuki yararının bulunmadığını, hasar gören ürünün 14 koli 756 adet ve 160,99kg olması karşılığı tazminatın 3.058,81SDR üzerinden belirlenebileceğini, ancak müvekkilinin hasardan sorumlu olmadığını, sözleşmenin 18.maddesi gereğince hasarın paketlemenin veya ambalajın fena yapılmasından kaynaklanması halinde taşıyıcının sorumlu olmadığının düzenlenmesi nedeniyle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını,

hasara uğrayan emtianın 3.100TL sovtaj bedelinin bulunması nedeniyle bu miktarın mahsubu gerektiği, sözleşme gereğince 14 gün içerisinde hasarın müvekkiline bildirilmemesi nedeniyle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, cevap dilekçeleri, hasar dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı...

Davacı ile dava dışı sigortalı arasında düzenlenen 31/12/2017 başlangıç tarihli nakliyat emtea blok sigorta poliçesi ile dava dışı sigortalı tarafından yurt dışında ithal edilecek emteanın taşıma rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alındığı, dava konusu olan elektronik kart emtiasının sigorta kapsamında taşıma rizikolarına karşı sigortalandığı anlaşılmıştır.

Taşınan emtiaya ilişkin hava senedinde 20 kap 235 kilogram emtianın hava yolu ile davalı tarafından taşındığı emtianın 164,50 kg kısmının hasarlı olduğu anlaşılmıştır. Meydana gelen hasar tespit sırasında görüntülenmiş ve hasarın oluştuğu taşımayı yapan sürücünün de katıldığı tutanakla belirlendiği dikkate alındığında süresinde ihbarın yapıldığı anlaşılmıştır. Hasara ilişkin 07/08/2018 tarihli tutanakta 14 kolinin hasarlı teslim alındığı tespit edilmiştir.

Taşıyıcının yetkilisi sıfatı ile 07/08/2018 tarihinde sürücünün katılımı ile hasar belirlendiğinden bildirim yükümlülüğü yerine getirilmiş olup ayrıcı 02/08/2018 tarihli ihtarname ile bu husus sigortalı tarafından davalıya bildirilmiştir.

Davacı tarafından yapılan ekspertiz incelemesi sonucu 8.153,18Euro tazminat sigortalıya ödenerek davacı sigortacının haklarına halef olmuştur.

İbraz edilen yük senedinde sigortalının alıcı olarak yer alması ve sigortalının zararının ödenmesi nedeni ile davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, hasara ilişkin düzenlenen tutanakta sürücünün imzasının bulunması nedeniyle ihbar koşulunun yerine getirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce hasar dosyası getirtilmiş, dosya kapsamındaki delil ve belgeler üzerinden konusunda uzman taşıma bilirkişisinden 09/08/2019 tarihli rapor alınmıştır. Bilirkişi tarafından ibraz edilen raporun incelenmesinde; taşımanın uluslararası taşıma olması nedeniyle Monteral Sözleşmesinin uygulanması gerektiğinin davalının teslim garantili hava yolu senedi düzenleyerek faturayı sigortalı adına düzenlemek suretiyle asıl-akdi taşıyıcı olduğu taşıma sonrası meydana gelen kısmi hasarın belirlendiği, sınırlı sorumluluk ilkesi gerektirdiğinden 164.51 kg bürüt ağırlığındaki hasarlı emtia için 3.125,50SDR tazminat talep edilebileceği belirlenmiştir. Davalı vekilinin itirazı üzerine mahkememizce bilirkişiden davalı itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla ek rapor alınmıştır.

05/12/2019 tarihli ek raporun incelenmesinde; yükün 20 koli 235 kg olduğu her kolinin 11,75 kg ağırlığında olması ve hasarlanan emtianın 14 koli olması nedeniyle hasarlı emtianını 164,50kg olduğu teslim şekli itibari ile emtianın satıcının deposundan teslim alındığı, taşıyıcı tarafından ambalaja ilişkin herhangi bir çekince konulmadığı, tüm taşımanın davalı tarafından organize edilmesi nedeniyle taşıyıcının sorumlu olduğu bildirilmiştir.

SDR kurunda meydana gelen gelecek değişiklikler nedeniyle dava belirsiz dava olarak açılmış ise de dava tarihine göre SDR kuru belirlenmesi ve mahkememizce karar tarihine en yakın SDR kurunun dikkate alınarak hüküm kurulacak olması nedeniyle davanın özünde belirsiz alacak davası olmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; "...Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında yapılan ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı tarafından nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altına alınan 20 kap 235 kilogram ağırlığındaki elektronik kart emtiasının Çin - İstanbul arasında taşıma işininin davalı tarafından üstlenildiği, teslim anında sürücünün katılımı ile düzenlenen tutanakla 14 kap emtianın hasara uğradığının tespit edildiği, yapılan ekspertiz çalışması sonucu gerçek zararıının davacı tarafından sigortalıya ödenerek haklarına halef olunduğu sabittir.

Yukarıda açıklandığı üzere ödeme ve yük senedinde sigortalının bulunması nedeni ile davacının aktif dava ehliyeti bulunmaktadır. Taşımanın Uluslararası niteliği gereği Varşova sözleşmesinin 22. Maddesi gereğince kural olarak taşıyıcının sınırlı sorumluluğu bulunmaktadır. Tutanak, ekspertiz raporu ve bilirkişi raporundan 14 kap ve 164,50 kg bürüt ağırlığındaki emtianın hasara uğradığı sabittir.

Emtianın ambalajının yetersizliğine ilişkin herhangi bir kanıt bulunmadığı gibi ek raporda da belirlendiği üzere taşımanın şekli itibari ile taşıyıcı tarafından herhangi bir çekincenin de ileri sürülmediği anlaşılmakla konvansyonun 18. Ve 22. Maddeleri gereğince davalının sorumluluğu 3.125,50 SDR ile sınırlıdır.

31/12/2019 tarihindeki SDR kuru 8.2343 TL olup sorumlu miktarın talepten fazla olarak 25.736,30 TL olduğundan davacının davasının kabulüne, ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak 24.094,16 TL'nin davalıdan tahsiline ilişikin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen işbu karar İBAM ... HD. ... Esas ve ... Karar sayılı ilamıyla; "...Dosya içerisindeki belgelere göre, davalının satıcının işyerinden emtiayı alarak alıcının adresine teslim yükümlülüğü bulunduğuna göre, davaya konu hasar taşıyıcının sorumluluğunda gerçekleşmiştir. Bu halde, davalı eşyaya gelen hasardan sorumludur. Ancak, öncelikle hasarın kapsamının belirlenmesi gerekir.

Eksper tarafından hazırlanan raporda, koli içerisindeki anakartlarda gözle görülebilen bir hasar olmadığı, ancak anakartlarda kılcal çatlakların meydana gelmiş olma riskinin bertaraf edilemediği belirtilmiştir. Ancak taşımaya konu emtianın bu haliyle kullanımının mümkün olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmamıştır.

Ayrıca davalı taraf, ambalaj yetersizliğini ileri sürmüştür. Montreal Sözleşmesi'nin 18/2.b maddesine göre, hasar kargonun paketlenmesinden taşıyıcı, bir çalışanı ya da acentesi dışında birisi tarafından kusurlu olarak yapılmasından meydana gelmiş ise taşıyıcı bu oranda hasardan sorumlu değildir. Ambalaj yetersizliğine ilişkin taşıma bilirkişisince değerlendirmede bulunulmuş ise de, bu bilirkişi emtianın cinsine göre uzman olmayıp, değerlendirmesinin hükme esas alınması mümkün değildir.

Yukarıda anılan sebeplerle bilirkişi raporu hüküm vermeye elverişli değildir. Bu nedenle mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması doğru görülmemiştir.

Mahkemece alanında uzman bir taşıma uzmanı ve bir elektronik mühendisi bilirkişiden oluşan heyetten, tarafların iddia ve savunmaları kapsamında değerlendirme yapılarak, hasara konu anakartların kullanımının mümkün olup olmadığı, emtianın niteliği ve kullanım alanı itibariyle tam zayi kabul edilmesinin gerekip gerekmediği, ambalaj kusuru bulunup bulunmadığı, sovtaj ve ürünlerin imha edilip edilmediği de değerlendirilerek davalının sorumlu olacağı miktarın tespiti yönünde rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir..." gerekçesiyle kaldırılmıştır.

Dava, havayolu taşıması nedeniyle taşımaya konu emtianın hasarlanması nedeniyle uğranılan zararı sigortalısına ödeyen sigorta şirketinin açtığı rücuen tazmin davasıdır.

Uyuşmazlık, hasarın taşımanın hangi evresinde meydana geldiği, iç taşımanın davalının sorumluluğunda olup olmadığı, hasar ihbarının yapılıp yapılmadığı, ürünlerin hasarlı olup olmadığı, davanın belirsiz alacak olarak açılıp açılamayacağı noktasındadır.

Dava dışı sigortalı ... Aletleri San. Ve Tic. A.Ş.'nin ÇİN'de yerleşik ..., Ltd. firmasından satın aldığı, Elektrik Kontrol Kartı olan emtia, 04.08.2018 tarihinde ... Havayolları ... seferi ile, ... Kargo Taşımacılığı A.Ş. tarafından düzenlenen ... HAW/B-Hava Yük Senedi tahtında Shanghai/İstanbul uluslararası havayolu kargosu olarak taşınmıştır.

Taşımaya konu ithalata ilişkin satıcı tarafından kesilen faturalara ... teslim kaydı işlenmiştir.

Bu taşımaya ilişkin olarak davalı ... tarafından dava dışı sigortalı firma adına 06.08.2018 tarih ve ... no.lu 7.468,93 TL bedelli IMPORT F/C NAVLUN açıklamalı e-Fatura düzenlenmiştir.

Taşımaya konu emtianın alıcının adresine teslimi sırasında 07/08/2018 tarihli hasar tutanağı düzenlenmiştir.

Tespit edilen hasarla ilgili olarak davacı ... şirketine hasar ihbarında bulunulması üzerine, ekspertiz raporu alınmış ve tespit edilen hasar 8.153,18 € olarak 22/02/2019 tarihinde davacının sigortalısına ödenmiştir.

Davacı tarafça, hasarın taşıma sırasında meydana geldiği ileri sürülerek sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tazmini istemiyle bu dava açılmıştır. Türkiye bakımından 26/03/2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 28/05/1999 tarihli Havayolu İle Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Belirli Kuralları Birleştirilmesine Dair Montreal Sözleşmesi'nin 1. Maddesine göre, sözleşmeye taraf devletler arasındaki taşımalarda Montreal Sözleşmesi uygulanır. Davaya konu taşımanın yapıldığı ülkeler anılan sözleşmeye taraf olup, mahkemenin ve tarafların kabulünde olduğu üzere uyuşmazlığa 1999 tarihli Montreal Sözleşmesi uygulanacaktır.

Montreal Sözleşmesi'nin 18/1. maddesine göre, kargo taşımacılığında, taşıyıcı, kargonun tahrip olması, kaybolması, kargoya zarar gelmesi durumlarında uğranmış hasara karşı sadece olayın hava yoluyla taşıma esnasında meydana gelmiş olması durumunda sorumludur. Sözleşmenin 22/3.

Maddesine göre ise, kargo taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave ... ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde her kilogram için sorumluğu 17 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır.

Diğer durumda, ödenecek toplamın, gönderenin varıştaki teslimatta sağlayacağı gerçek faydadan fazla olduğunu ispatlamadığı müddetçe, taşıyıcı beyan edilen toplamı aşmayan bir miktar ödemekle sorumlu olacaktır.

Montreal Sözleşmesi'nin 31/1. Maddesinde, kontrol edilmiş bagaj ya da kargoyu teslim almaya yetkili şahıs tarafından şikayetsiz olarak alınmasının bagaj ve kargonun iyi koşullarda ve sırasıyla madde 3'ün 2. paragrafında ve madde 4'ün 2. paragrafın anılan taşıma dökümanına ya da farklı yöntemlerin içerdiği kayıtlara uygun olduklarına dair kesin olmayan karine teşkil edeceği; 31/2. maddesinde ise, hasar durumunda teslim almaya yetkili şahıs tarafından hasarın fark edilmesinden sonra derhal ve kargo halinde alınan tarihten itibaren 14 gün içinde taşıyıcıya şikayette bulunulması gerektiği, aksi halde Sözleşmenin 31/4. Maddesine göre taşıyıcının kötüniyetli olması dışında taşıyıcı aleyhine bir dava açılamayacağı düzenlenmiştir.

Sözleşmenin 31/3. Maddesi uyarınca da, şikayetin(ihbarın) yazılı ve sözü edilen süreler içinde yapılması gereklidir. Elbetteki burada düzenlenen yazılılık şartı bir geçerlilik şartı olmayıp ispat şartıdır.

Taşımaya konu emtianın alıcının adresine teslimi sırasında 07/08/2018 tarihli hasar tutanağı düzenlenmiş ve bu tutanakta taşıyıcı ... olarak gösterilmiş ve ... plakalı araç sürücüsü ... tarafından da imzalanmıştır.

Ancak davalı taraf, iç taşımanın kendileri tarafından yapılmadığını iddia etmiştir. Oysa davalı ... tarafından 04/08/2018 tarihli bilgilendirme yazısında, davaya konu yükün taşıma senedinde belirtilen alıcı adresine kadar ücretsiz taşınacağı ifade edilmiştir. Buna göre, iç taşımanın da davalının sorumluluğunda gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, teslimatı yapan araç sürücüsünün katılımı ile hasar tutanağı düzenlendiğine göre, hasar ihbarının davalıya süresinde yapıldığının kabulü gerekir.

Dosya içerisindeki belgelere göre, davalının satıcının işyerinden emtiayı alarak alıcının adresine teslim yükümlülüğü bulunduğuna göre, davaya konu hasar taşıyıcının sorumluluğunda gerçekleşmiştir. Bu halde, davalı eşyaya gelen hasardan sorumludur. Ancak, öncelikle hasarın kapsamının belirlenmesi gerekir. Buna göre istinaf ilamında da belirtildiği şekilde eksiklikler giderilerek yeniden bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Alınan bilirkişi raporuna göre; dava dosyasında taşımacılık açısından yapılan inceleme neticesinde emtia hasarının oluştuğu belirlenir ve bu hasardan ambalajlama nedeniyle gönderici kusurlu bulunmaz ise; davalı UPS Hızlı Kargo firmasının davacı ...'ne karşı hasardan sorumlu olacağı, davalı ...... firmasının davacı ...'ne karşı sorumluluğunun Montreal Konvansiyonu Madde 22 hükümlerince belirlenmesi gerektiği, hasar tespit edilmesi halinde sorumluluk üst sınırının 21.714,31 TL olması gerektiği kanaatine varılmıştır. Elektrik mühendisi bilirkişi, alınan raporda hurda edilen ürünlerin imha edildiğini ve hasar tespiti yapılamadığını belirtilmiştir.

Sonuç itibariyle ekspertiz raporunda 14 koli için hasar tutarı tespit edilmişse de hasarın kapsamının belirlenmediği, İBAM kararı doğrultusunda yapılan araştırmada da hasar kapsamı, emtiaların imhası nedeniyle tespit edilememiş olup ispat yükü davacıda olduğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır