Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/549 K.2025/289

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle;...bank .... şubesine ait, 24/11/2018 keşide tarihli, .... çek nolu, keşide yeri İstanbul olan 80.000,00 TL bedelli çek ile ... Bankası A.Ş.'ye ait, 30/04/2019 keşide tarihli, ... çek nolu 200.000,00 TL bedelli çeklerin kaybolduğu veya çalındığından bahisle, muhatabın ödemeden tedbiren men edilmesine ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava konusu çekler ile ilgili banka şube müdürlüklerine yazılan müzekkerelere verilen cevapta, söz konusu çeklerin üçüncü kişi tarafından ibraz edildiğinin bildirilmesi üzerine, davacı tarafa çek hamillerine karşı istirdat davası açmak üzere süre verilmiş, verilen süreye rağmen davacı tarafın istirdat davası açmadığı anlaşılmıştır.

Dava; 6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi delaletiyle 757 ve devamı maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.

Bu nitelikteki davanın mutlak olarak çek hamili tarafından açılması gerektiği gerek yasadaki düzenlemeler ve gerekse de Yargıtay kararları ile sabittir.

TTK'nun 818/1-c madde ve bendi yollamasıyla aynı kanunun 680. madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için 757. vd. maddeleri uyarınca, iptalini isteme hakkı sadece hamiline aittir.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.

Yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Nitekim TTK sistematiği ve Yargıtay içtihatları da bu yöndedir.

İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut olmayıp, ancak anılan usul gereğince hareket etme olanağı bulunmaktadır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

...bank ... şubesine ait, 24/11/2018 keşide tarihli, ... çek nolu, keşide yeri İstanbul olan 80.000,00 TL bedelli çekin ... Karton Kağıt San Tic ve A.Ş tarafından ibraz edilmiş olup davacı tarafa istirdat davası açmak için süre verilmiş olup dava açılmadığı gibi çekin davacıya iade edildiğine dair de bir delil bulunmamaktadır.

... Bankası A.Ş.'ye ait, 30/04/2019 keşide tarihli, ... çek nolu 200.000,00 TL bedelli çek yönünden de davacıya ibraz edene karşı istirdat davası açmak için süre verilmiş olup davacı taraf çekin kendisine iade edildiğini belirttiği için ... A.Ş'ne müzekkere yazılmış ancak müzekkere cevabında çekin müşterisi ...A.Ş'ye iade edildiği belirtilmiştir. Buna göre davacı hamil olduğunu ispatlayamadığından ve ibraz edene karşı istirdat davası açmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır