Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/654 K.2025/205

Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı taraf arasında 12/02/2024 tarihinde imzalanan satım sözleşmesi/ proforma sözleşme uyarınca 162 adet cephe panelinin, 173 adet cephe paneli 5 hadvenin, 86 adet çatı mahyaları, çatı mahya sacları, çatı ve cephe aksesuarları, işçilik ve nakliye dahil teslimi karşılığında, 63.952,56 USD karşılığında anlaşıldığını, dolar kurunun 30,75 olarak dikkate alındığını, toplam tutarın TL cinsinden 2.900.000 TL olarak karar kılındığını, 350.000 TL nakit ödendiğini, kalan bedel için, 250.000 TL için 30/04/2024 tarihli, 300.000 TL bedelli 30/05/2024 tarihli , 500.000 TL bedelli 30/07/2024 tarihli, 500.000 TL bedelli 30/09/2024 tarihli,

500.000 TL bedelli 30/11/2024 tarihli, 500.000 TL bedelli 30/01/2025 tarihli çekler davalıya verildiğini, ödemelerin bu sıraya göre müvekkili tarafından düzenli olarak yapıldığını, müvekkillinin en son 30/05/2024 tarihli 300.000 TL bedelli çekin ödemesini yaptığını, davalının ise müvekkilini aradığını, ürünleri teslim edemeyeceğini, ekonomisinin ve anlaşmış olduğu firmaların malların teslimi için imkanı olmadığını, anlaşmadan vazgeçtiğini beyan ettiğini, müvekkillinin ödediği paraları iade konusunda davalı ile görüşmeler yaparken, vermiş olduğu,

ibraz tarihi gelmeyen çeklerin kendisine iadesini talep ettiğini, davalının son iki çeki yani 500.000 TL bedelli 30/11/2024 tarihli, 500.000 TL bedelli 30/01/2025 tarihli çekleri müvekkile iade ettiğini, 500.000 TL bedelli 30/07/2024 tarihli, 500.000 TL bedelli 30/09/2024 tarihli dava konusu olan çekleri ise üzerine iptal yazdığını gösterir şekilde müvekkiline fotoğrafını atmış, iptal ettiğini belirten mesajlar attığını, müvekkillinin ise üzerine iptal yazıldığı iddia edilen 500.000 TL bedelli 30/07/2024 tarihli, 500.000 TL bedelli 30/09/2024 tarihli çeklerin kendisine teslimini rica ettiğini, davalının ise oyaladığını,

davalının tavırlarının güven vermediğini, önceden tahsil ettiği, karşılığı olan ürünleri göndermediğini, bedelin iadesi konusunda da tahsilatı sürüncemede bırakacak davranış içerisine girdiğini, dava konusu yaptığımız çeklerin: 500.000 TL bedelli ... çek numaralı 30/07/2024 tarihli, 500.000 TL bedelli .... çek numaralı 30/09/2024 tarihli çekler olduğunu, bu çeklerin şuan davalının elinde ve bedelsiz, karşılığı olmayan çekler olduğunu, davalının sözleşmeden dönmüş olduğunu, malları göndermediğini, müvekkillinin iki adet çekini de iade etmediğini, Çekleri iptal ettiğini belirterek müvekkilline çeklerin karalandığı fotoğraf attığını,

müvekkillinin ürünleri temin edemediği için aynı ürünleri enflasyon farkı nedeniyle daha pahalıya satın almak zorunda kaldığını, böyle bir zarara katlandığını, şimdi ise her ne kadar davalı çekleri iptal etmiş gibi fotoğraf atsa da, müvekkiline teslim etmemesi ve borcunu da ötelemesi kötüniyetli olacağı kanaati oluşturduğunu belirterek öncelikle ... Bankasına ait, .... çek numaralı, 30/07/2024 tarihli 500.000 TL bedelli bir adet çek, ....

Bankasına ait, .... çek numaralı, 30/09/2024 tarihli 500.000 TL bedelli bir adet çekin, toplam iki adet çekin sunulan deliller ışığında öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatte ise uygun bir teminat karşılığında ödemesinin durdurulması için ve icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, kararın ivedi olarak ilgili ziraat bankasına bildirilmesini, davalı tarafa elden teslim etmiş olunan dava konusu ...

Bankasına ait, .... çek numaralı, 30/07/2024 tarihli 500.000 TL bedelli bir adet çek, ... Bankasına ait, .... çek numaralı, 30/09/2024 tarihli 500.000 TL bedelli bir adet çekin, toplan iki adet çekin , bedelsiz kaldıklarının tespiti ile müvekkilin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitini ve ilgili çeklerin iptalini avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla dosya bilirkişi .... 'a tevdii edilmiş, bilirkişi düzenlemiş olduğu 28/05/2022 tarihli raporunda özetle. "Davacı ... 2024 dönemi yasal defterlerinin Noter tasdiklerinin zamanında, defterlerin sahibi lehine veya aleyhine delil teşkil ettiği tespit edilmiştir. Davalı şirket tarafında inceleme gününde defter ve belge ibraz edilmemiştir.

Dosyaya yerinde inceleme hususunda dilekçe sunmadığı tespit edilmiş olup, defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılamamıştır. Davacı ... Tarafından Aşagıda tespit edilen çek ve Havale yoluyla ödemeler yapıldığı Davalı şirketin 500.000 TL bedelli 30/07/2024 tarihli, 500.000 TL bedelli 30/09/2024 tarihli dava konusu olan çeklerimizi ise üzerine iptal yazdığını gösterir şekilde müvekkile fotoğrafını attığı, ancak çekleri iade etmeyerek tahı tiği. ...

Bankası tarafından gönderilen 09/01/2025 tarihli yazıda: Dava konusu, 30/07/2024 tarihli .... nolu 500.000 TL bedelli ve 30/09/2024 tarihli ... nolu 500.000 TL bedelli çeklerin Takas aracılığıyla ... BANK A.Ş. tarafından sorularak ödeni .... nolu 500.000,00 TL ve ... nolu 500.000,00 TL çekin davalı şirket tarafından iade edilmeyerek tahsil edildiği," teknik kanaati olarak belirtmiştir.

Dava, kambiyo senedi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

Dava konusunun davacı tarafça çek bedellerinin ödenip taraflar arasındaki anlaşmaya konu ürünlerin davalı tarafından davacıya teslim edilip edilmediği iddiasına karşılık, 30.07.2024 tarih 500.000,00-TL bedelli, ... seri nolu, 30.09.2024 tarih 500.000,00-TL bedelli .... seri nolu çekler nedeniyle davacının davalıya borcu olup olmadığ noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edildi.

İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Yargıtay ... Hukuk Dairesi; menfi tespit davasını, bir hukuki ilişkinin ya da ondan doğan bir hak veya yetkinin mevcut olmadığının, bir belgenin sahteliğinin ya da herhangi bir nedenle hükümsüzlüğünün tespiti için hukuki yarar bulunması koşuluna bağlı olarak açılan ve sonucunda herhangi bir mahkumiyet istemini içermeyip, konusunu teşkil eden hususun bir kararla tespitini amaçlayan dava olarak tanımlamıştır.

Mevcut olayımızda davacı taraf davalıya davaya konu çeki avans olarak verdiğini karşılığında mal almadığını bu sebeple borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir. Tarafların ticari defterleri incelenmiş, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; davaya konu çek bedelini davacının banka kanalıyla ödediği, tarafların BA BS bildiriminde bulunmadığı ve taraflar arasında faturalaşmaların olmadığı tespit edilmiştir.

İBAM .... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamında;" 6098 sayılı TBK'nın 207. maddesi, “Satış sözleşmesi, ... sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler." hükmünü haizdir. Hükümden anlaşılacağı üzere, aksi kararlaştırılmadıkça satış sözleşmelerinde alıcı ile satıcının edimlerini aynı anda eda etmeleri esastır.

O halde, alım satım akdine konu malı teslim almadan satıcıya avans ödemesi yaptığını iddia eden davacı, bu iddiasını ispat yükü altındadır. Satış sözleşmesinde aksine bir anlaşma olmadığı takdirde, tarafların edimlerini aynı anda ifa etmeleri kural olduğundan, peşin satış karinesi uyarınca davacının davalıya avans niteliğinde ödeme yaptığını ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delillerle kanıtlaması gerekir.

Alım satım akdine konu malı teslim almadan satıcıya çeki verdiğini iddia eden davacı, aslın hilafını iddia ettiğinden bu iddiasını ispat yükü altındadır.

Bilindiği gibi, kural olarak çek bir ödeme aracı olup, mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verilmektedir. Çekin ödeme dışında başka bir amaçla (örneğin avans olarak) verildiğini iddiasının davacı tarafça (HMK’nın 200. maddesi gözetilerek) ispatlanması gerekmektedir. " denmektedir.

İlgili İstinaf ilamı dikkate alınarak ispat yükünün avans olarak çek verdiğini ve karşılığında mal teslim almadığını ileri süren davacıda olduğu, davacının çek bedelini ödediğini ispat ettiği ancak ticari defter ve dosya kapsamına göre mal teslim almadığını ispat edemediği, mahkememizce davacı tarafa yemin delilinin hatırlatıldığı, 20/02/2025 tarihli celsede davacı vekili tarafından yemin deliline başvurmayacaklarının beyan edildiği hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Mahkememizce tedbir uygulanmadığı anlaşıldığından davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmemiştir.

HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 615,40 TL ilam harcından peşin alınan 17.077,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 16.462,10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/02/2025

Katip ... · e imzalıdır Hakim ... · e imzalıdır