Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/485 K.2024/32

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, eser sözleşmesinden dönme nedeniyle sözleşme bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptalidir.

Davacı, dava dilekçesi ile özetle; .... Kurumları A.Ş.’yi devraldığını, devralınan şirketin kiraladığı taşınmazın özel okula dönüştürülmesi amacıyla davalı ile anahtar teslim inşaat sözleşmesi imzaladığını, fatura bedeli olan 1.145.000,00-TL’nin davalıya ödendiğini, inşaatta kaza meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalının sorumlu olduğunun Ankara Batı .... Ağır Ceza Mahkemesince tespit edildiğini, sözleşmeden döndüklerini, sözleşme kapsamında davalıya ödenen bedelin iade edilmediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine haksız şekilde itiraz edildiğini iddia ederek, itirazın 10.000-TL üzerinden iptalini talep etmiştir.

Davalı, cevap dilekçesi ile özetle; itirazın iptali davasının kısmi dava olarak açılamayacağını, alacağın zamanaşımına uğradığını, inşaat işinin yüzde yetmişbeşinin bitirildiğini, davacıdan kaza sonrası inşaat üzerine konulan mührün kaldırılması halinde işe devam edilip iş tesliminin yapılacağının bildirildiğini, mührün kaldırılmadığını, davacının üzerine düşen edimi yerine getirmemesi nedeniyle işi teslim edemediklerini, işin yüzde yetmiş beşi tamamlanmış iken sözleşmeden dönmenin kötüniyetli olduğunu ve TBK.nın 475.maddesi kapsamında sözleşmeden dönme hakkının kullanılamayacağını,

inşaat kazasının meydana gelmesinin asıl sorumlusunun davacı olduğunu zira projenin ve proje konusu imalat malzemelerin temininden davacının sorumlu olduğunu, davacının kaza sonucu doğacak tüm zararların karşılanacağı yönünde garanti verildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalının, davanın kısmi dava olarak açılamayacağı yönündeki itirazın incelenmesinde; dava sözleşmeden dönme kapsamında ödenen sözleşme bedelinin iadesine ilişkin olup; niteliği itibariyle bölünebilen işbu talep yönünden davacının kısmi dava açmasında hukuki yararının bulunduğu anlaşılmakla, itirazın iptali davasının da takibe konu edilen miktarın tamamı için açılması yönünde bir zorunluluk bulunmadığından, davalının bu yöndeki dava şartı itirazının reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının inşaat sözleşmesinden dönmesi ile sözleşme kapsamında ödediği bedellerin iadesini talep edip edemeyeceği, eser sözleşmesine konu inşaatın hangi tarafın kusuru ile ifa edilmediği, bu bedelin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Davalının zamanaşımı definin incelenmesinde; davacının, 10.04.2019 tarihli ihtarname ile sözleşmeden döndüğünü davalıya bildirdiği, bu tarih itibariyle dönme nedeniyle iadesi talep edilen alacağın muaccel hale geldiği, TBK.nın 147. Maddesi uyarınca eser sözleşmelerinden kaynaklı davaların beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, davanın 24.05.2022 tarihinde açıldığı bu halde zamanaşımı süresinin dolmadığı, ayrıca davalının ağır kusuru nedeniyle sözleşmeyi ifa etmediği iddiasının mevcut olduğu görülmekle, yerinde görülmeyen zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.

Delilerin incelenmesinde; ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde, .... Kurumları A.Ş. şirketinin, davacı ... Eğitim Kurumları A.Ş. tarafından 31.07.2019 tarihinde devralındığı, aktif husumet ehliyetinin bulunduğu görülmüştür.

Davacı tarafça devralınan .... Kurumları A.Ş. ile davalı arasında “ Çelik Ara Kat ve İnce İnşaat Kalemleri” konusunda, 22.05.2018 tarihli anahtar teslim götürü bedel eser sözleşmesi imzalanmış, sözleşme bedeli ise 1.300.000,00-TL + KDV olarak belirlenmiştir.

Dava konusu taşınmaz, 15.04.2018 tarihinden itibaren ... Kurumları A.Ş. tarafından, dava dışı ... ve .... ’tan 10 yıl süre ile kiralanmıştır.

Davacı tarafından taşınmaz maliki dava dışı .... ve ..... ’a gönderilen Bakırköy .... Noterliğinin 30.05.2019 tarihli ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile daha önce muhataplara gönderilen ihtarname ile taşınmaz üzerindeki mührün kaldırılması için gerekli işlemlerin yapılmasının talep edildiği, mührün kaldırılmasının sağlanmadığı, bu halde taşınmazı kira sözleşmesindeki amaca uygun olarak kullanmalarının mümkün olmadığını, dolayısıyla kira sözleşmesinin yok hükmünde olduğu ile kiralanan taşınmazın anahtarlarının belirlenen günde teslim alınmasının ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı kiraya veren ..... ve .... tarafından ... Şirketine çekilen 30.05.2019 tarihli ihtarname ile taşınmaz üzerine konulan mühürün kaldırılması istenmiş, .... Şirketi ise cevabi ihtarname ile kira sözleşmesinin yok hükmünde olduğunu bildirerek, taşınmazın anahtarının 14.06.2019 tarihinde teslim alınmasını talep etmiştir.

Davacının, davalıya 10.04.2019 tarihli ve Bakırköy .... Noterliğinin .... yevmiye numarası ile çektiği ihtarname ile inşaat sözleşmesi kapsamında fatura edilen 1.145.000-TL bedelin ödendiği, inşaat alanında meydana gelen kazada davalının kusurlu olduğunun Ankara Batı .... Ağır Ceza Mahkemesince tespit edildiği, inşaat alanının mühürlendiği ve mührün kaldırılmadığı, yeni öğretim yılında açılmayacak okul nedeniyle çok ağır zararın doğduğu bu nedenle inşaat sözleşmesinden döndüklerini ve ödenen 1.145.000-TL bedelin ihtarname tebliğinden itibaren 15 gün içinde ödemelerinin ihtar edildiği görülmüştür.

Ankara Batı .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... E. ve ... K. sayılı dosyasının gerekçeli kararı ile davalı .... Şirketinin yüklenicisi olduğu inşaat işi sırasında, asma kat oluşturmak ve sınıf yapmak için binanın taşıyıcı silindirik kolonlarına çelik kirişlerin ankraj yapılarak monte edilip üzerine ıslak beton döküm işi yapıldığı sırada çelik kirişlerin monteli kolonlardan kesilerek kopması sonucunda asma katın çökmesi neticesinde üç işçinin hayatını kaybettiği olayda, ...

Şirketi çalışanı inşaat mühendisi sanığın çelik kiriş-silindirik beton kolon bağlantılarının uygunluğunu ve yeterliliğini kontrol etmemesi, uygun olmayan malzeme kullanımına engel olmaması, beton kalıbın olası çökmesine karşı uygun destekler yapmadan betonun dökülmesine izin vermesi nedeniyle taksirli hareket ettiği kabul edilmiştir.

Bilirkişi raporu ile özetle; davalıya yapılan toplam ödeme miktarının 1.226.000,00-TL olduğu tespit edilmekle, taşınmazın boş olduğu, inşaat artığı molozların kaldırılmadığı, işin anahtar teslim götürü bedel olduğu, katlara asma kat ilavesi yapıldığı sırada çökme nedeniyle ilavelerin söküldüğü, davalının kaldırması gereken duvarları yıktığı, çatı imalatını yaptığı, ince iş kalemlerini yapmadığı, işin fiziki olarak yarısını tamamladığı, bu haliyle işin tamamlanan kısmının bedelinin 650.000,00-TL olduğu, ceza mahkemesi dosyası kapsamında kusurun davalıya ait olduğu,

ceza dosyasındaki şüpheliler davalı çalışanlarının betonarme kalıpların yeterliliğini kontrol etmemesi ve güvenlik planları yapılmadan çalışanların çalıştırılması nedeniyle kusurlu olduklarını, şüphelilerin kasti bir hareketinin söz konusu olmaması nedeniyle davalının inşaatın çökmesinde ağır kusurunun olmadığını belirtmiştir.

Somut olayda; davacı, dava dışı kişilerden kiraladığı taşınmazın okula dönüştürülmesi yönünde davalı yüklenici ile eser sözleşmesi imzalamış olup, inşaatta meydana gelen kaza sonucunda taşınmaz mühürlenmiş ve mühür taşınmaz malikleri olan dava dışı kişilerce kaldırılmamış ve iş tamamlanmamıştır.

TBK.nın 475. Maddesi kapsamında teslim alınan eserin iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olması halinde iş sahibinin sözleşmeden dönmesi mümkündür.

Davalının kusuru neticesinde inşaatta meydana gelen 07.07.2018 tarihli ölümlü kaza neticesinde inşaat alanı mühürlenmiş olup, davacının ihtarlarına rağmen taşınmaz üzerindeki mührün dava dışı taşınmaz maliklerince kaldırılmaması nedeniyle okul inşaatına devam edilemediği, halihazırda inşaatın %50 oranında tamamlanmış olduğu, taşınmaz kira sözleşmesinin feshedildiği dikkate alındığında, eser tesliminin 01.09.2018 tarihinde yapılmasının kararlaştırılmasına rağmen dava tarihi itibariyle inşaat alanındaki mührün halen kaldırılmamış olması sebebiyle inşaata devam edilemediği,

okul olarak kullanılması planlanan taşınmazın davacı tarafça bu süreç içerisinde kullanılamadığı dolayısıyla dava tarihinde eserin artık iş sahibinin kullanamayacağı nitelikte olduğu kabul edilerek, davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanmasının yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Davalı, projenin kusurlu olması sebebiyle kazanın meydana geldiğini iddia etmişse de, kazanın kolonlara yapılan ankraj bağlantılarının sıyrılmasını önler şekilde imalatın yapılmaması neticesinde beton yükünü taşımayan kalıbın çökmesi nedeniyle meydana geldiği yönündeki ceza mahkemesi kabulü mahkememizi bağlayacağından işbu rapor kapsamında bu savunması yerinde görülmemiştir.

Davalı ayrıca işin tamamlanması için gerekli izinlerin alınması halinde işi teslim edeceklerini bildirdiklerini davacının edimini yerine getirmediğini savunmuştur. Eserin sözleşme süresinde tamamlanmaması hususunda kusur tamamen davalıya ait olup, eserin yok olduğu, taşınmazın mühürlenmesi ve dava dışı taşınmaz malikleri tarafından da mührün kaldırılmaması sebebiyle eserin tamamlanarak teslim edilmesi ihtimalinin ortadan kalktığı açıktır.

Bu haliyle eserin sözleşmede belirtilen tarihte teslim edilmemesi, eserin yok olması ve tamamlanması imkanının ortadan kalkması nedeniyle, davacı tarafça da taşınmaz maliklerine mührün kaldırılması hususunun ihtar edildiği ve makul bir süre mührün kaldırılmasının beklendiği dikkate alınarak davacının kusurundan söz etmenin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda, davacının esere ilişkin 1.145,00-TL ödeme yaptığı hususu sabit olup, davacının sözleşmeden dönme talebinin yerinde olduğu değerlendirilmekle, kısmi olarak açılan bu davanın kabulüne karar verilmiş, sözleşme bedelinin likit olması ve davalının itirazında haksız çıkması kapsamında icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır