Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/639 K.2023/333

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmeye göre bardakların doldurularak kapatılmasını sağlayıp satışa hazır hale getirecek makine ve ekipmanların anahtar teslim olarak sözleşmede belirtilen şart ve hükümlere göre yapılması hususunda anlaştıklarını, buna ilişki olarak bardak makinasının 2016 yılının Eylül ayında teslim edildiğini, sözleşme konusu makinaların randumanlı çalışmaması üzerine sürekli olarak servis çağrılmak zorunda kalındığını, eksiklikler ve ayıpların giderilmesi için Beyoğlu ...

Noterliğinin 27/07/2017 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile karşı tarafa bu durumun bildirildiğini, ancak müspet bir netice alınamadığını, Sapanca Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş ve ...

Karar sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunulmuş ve yapılan keşif neticesinde bahse konu makinanın tam kapasiteli çalışmadığını, maliyet artırımına ve müşteri şikayetlerine neden olacağı açık bir şekilde ifade olunduğunu,maddi zarar ile ilgili olarak dava hak ve taleplerimiz saklı kalmak kaydı ile davanın kabulünü, makinanın aynı marka ve modelde yeni bir makina değiştirilmesini, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde müvekkilinin ayıplı mal için ödemiş olduğu 105.000 Euro'nun şimdilik 1.000 TL' ye tekabül eden kısmının sözleşmenin kurulduğu 29/07/2016 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsilini,makinanın davalıya iadesini,

ukarıdaki taleplerimizin kabul görmemesi durumunda ayıplı satıştan dolayı aracın fiyatında indirip yapılıp aradaki 29/07/2016 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte farkın müvekkilime ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının da belirttiği üzere makina davacıya 2016 Eylül ayında teslim edildiğini, sözleşmeye göre makinanın garanti süresi 2018 Eylül’de sona erdiğini, bu süre sonrasında makinede gizli ayıp olması halinde müvekkilinin hukuki ayıptan dolayı sorumlu tutulabileceğini, aksi halde davacı makinanın aynı marka ve modelde yeni bir makine ile değiştirilmesini, bedel iadesini ve ayıplı iddia olunan satıştan bir indirim yapılarak bedel iadesi talebinde bulunamayacağını,

davanın açılma tarihinin 19/11/2018 tarihi olduğu dikkate alındığında davacının garanti süresi geçmiş bir ürüne yönelik talepte bulunduğunu, her 2 tarafın tacir olduğu bu sözleşmede tüketici değil, Ticaret kanununun uygulama alanı bulacağını, delil tespiti bilirkişi raporunda da açıkça makinede gizli ayıbın olmadığının belirtildiğini ve müvekkilinin de kötü niyetli olmaması nedeniyle garanti süresi geçmiş bir ürüne yönelik davacının talepte bulunma haklarını dava açma tarihi itibariyle tamamen kaybetmiş olacağını,

garanti süresi geçmiş bir ürüne yönelik olarak davacının süre aşımı yönünden dava konusu taleplerde bulunmasının mümkün olmayacağını, davacı tarafın garanti süresi içinde hiçbir şekilde makinanın iadesine ve yeni ve aynı modelde farklı bir makina talebinde bulunmadığını, tüm servis formları incelendiğinde davacının taleplerinin gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin gerektiğinde hızlı bir şekilde davacıya teknik servis imkanı sağladığını ve gerekli tadilatları sağladığını, eksik kalan tüm işlemleri tamamladığını ve davacıya teslim ettiğinı, izah olunan nedenlerden dolayı davanın reddini talep etmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 07/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; yapılan tespitler çerçevesinde, dava konusu otomatik su doldurma ve paketleme makinasının 29.07.2016 tarihinde satışının yapıldığı ancak 12.10.2016 tarihinde montajının yapılarak ilk deneme üretiminin gerçekleştirildiği, 31.05.2018 tarihinde bilirkişi tarafından yapılan tespitler sonrasında 30.06.2018 tarihinde 10’lu bardak ve robot üzerinde yapıştırma kalıbının değiştirildiği, yapıştırma asansörü plakasının değiştirildiği, yapıştırma alt kalıbının değiştirildiği, konveyör zinicirinin revize edildiği,

makine istasyon ayarlarının yapıldığı ve çalıştırıldığı ve bu şekilde teslim edildiği, servis formlarında belirtilen değişim ve arıza tespit açıklamalarından makinanın 01.02.2017, 18.08.2017, 22.09.2017, 21.02.2018, 14.03.2018 ve 30.06.2018 tarihlerinde yapılan işlemlerin bardak üstüne yapıştırılan foylonun düzgün yapıştırılması için yapılan işlemler olduğu, makinanın paketieme-kutulama ünitesinde meydana gelen arızaların ayıp niteliğinde olmadığı,

mevcut çalışma sırasında meydana gelebilecek sıradan arızalar olduğu ve giderilebileceği, 30.06.2018 tarihinde yapılan yapıştırma kalıbının, yapıştırma asansörünün, plakasının, yapıştırma alt kalıbının değiştirilmesine, konveyöründe revize edilmesine rağmen yapılan 22.04.2019 tarihinde yapılan keşif sırasında benzer hatalı üretimlerin devam ettiği, ayıbın giderilemediği, yapılan değişim işlemleri ve öncesinde yapılan tamirat, değişim ve tadilat işlemlerine rağmen folyonun bardakların üzerinde tam olarak yerleştirememesi nedeniyle hatalı bardak üretimin devam ettiği, makinadan beklenen faydanın tam olarak sağlanamadığı,

makinanın tam kapasite ile çalıştırılamadığı, üretim sırasında hatalı ürün meydana geldiği, makine birim ürün maliyetinin artmasına neden olduğu, bu nedenle makinanın açık ayıplı olduğu, makinanın 12.10.2016 tarihinde ilk üretime başladığı göz önüne alınırsa, 2 yıl içinde 5 defa aynı bölgede (folyonun bardaklara yapıştılması işlemini yapan elemanlarda) arızaların meydana geldiği veya onarımların yapıldığı, Makinanın garanti süresi 2 yıl olduğuna göre ayıbın garanti süresi içerisinde tespit edildiği, makinanın pet şişirme bölümü ve dolum ünitelerinde herhangi bir problem olmadığı,

folyonun bardak üstüne yapıştırılması bölümünde ayıbın meydana geldiği, makinadaki ayıbın %40 oranında olduğu, makina arıza yaptığı zamanlarda ne kadar üretimin satılamayacak şekilde bozuk olduğu ne kadar ham madde ve malzeme kullanıldığı hususlarında dava dosyasında her hangi bir veri bulunmaması sebebiyle sonuca ulaşılamadığı, makinanın akibeti hususunda da sonuç belli olmadığından davacı tarafın talep etmiş olduğu 1.000,00 TL ye tekabül eden Euro kısmının ticari faiz hesaplaması yapılmadığı, erekli olan verilerin tam olması durumunda bu hesaplamaların yapılabileceği sonucuna varıldığını beyan ederek raporunu ibraz etmiştir.

Mahkememizden verilen 13/01/2020 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 16/06/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, dava mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememize sunulan 01/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Dava konusu makinanın 10’lu bardak ve robot üzerinde yapıştırma kalıbının değiştirildiği, yapıştırma asansörü plakasının değiştirildiği, yapıştırma alt kalıbının değiştirildiği, konveyör zinicirinin revize edildiği, makine istasyon ayarlarının yapıldığı ve çalıştırıldığı ve bu şekilde teslim edildiği, Servis formlarında belirtilen değişim ve arıza tespit açıklamalarından makinanın 01.02.2017, 18.08.2017, 22.09.2017, 21.02.2018, 14.03.2018 ve 30.06.2018 tarihlerinde yapılan işlemlerin bardak üstüne yapıştırılan foylonun düzgün yapıştırılması için yapılan işlemler olduğu,

30.06.2018 tarihinde yapılan yapıştırma kalıbının, yapıştırma asansörünün, plakasının, yapıştırma alt kalıbının değiştirilmesine, konveyöründe revize edilmesine rağmen yapılan 22.04.2019 tarihinde yapılan keşif sırasında benzer hatalı üretimlerin devam ettiği, ayıbın giderilemediği, makinanın çalışma yapısında hem yatay doğrultuda hemde dikey doğrultuda hareketli sistemlere sahip olduğu, bardakların kalıplar içinde dolumu yapıldıktan sonra üzerlerine ikinci bir yatay yönde hareketle folyonun çekildiği,

folyonun üzerinde yapıştırma yapılması için ısı üreten ve aynı zamanda bardak kenarlarındaki folyonun fazla kısımlarının kesilmesi işleminin yapıldığı, bu işlemlerin hem dikey hem de yatay yönde yapıldığı, ayrıca bardak miktarları ve boyutlarına göre bunların elektronik olarak ayarlandığı,

bu sistemde hem mekanik hem de elektirik/elektronik sistemlerin tam bir uyum içinde çalışması gerektiği, eğer elektrik/elektronik sistemlerin ayarlamaları düzgün değilse, veya mekanik sistemlerin çalışması düzgün değilse sistemde her zaman hatalı üretim meydana geleceği, bu tür sistemlerin sürekli imalat aşamalarında çok küçük mekanik arıza giderek daha büyük arızalara neden olabileceği, sistemde kullanılan mekanik elemanların birbirleriyle uyumlu olmaları gerektiği, aynı zamanda mekanik sistemin elemanları sürekli imalat çalışma hızına uygun olarak seçilmesi gerektiği,

makine üzerinde yapılan inceleme sırasında yapıştırma asansörü yardımıyla dolu bardaklar üzerinde sürülen folyonun bardak yüzeyine yerleştirildiği, ve folyonun yapışması için bir süre ısıtıldığı ve sonrasında folyoların bardak kenarlarında bulunana fazlalarının kesilmesi için ikinci bir mekanik işlemin gerektiği ve sonrasında bardakların yatay yönde hareket ettirildiğinin görüldüğü,

servis tarafından yapılan değişim işlemleri ve öncesinde yapılan tamirat, değişim ve tadilat işlemlerine rağmen folyonun bardakların üzerinde tam olarak yerleştirimemesi nedeniyle hatalı bardak üretimin devam ettiği, makinadan beklenen faydanın tam olarak sağlanamadığı, makinanın tam kapasite ile çalıştırılamadığı, üretim sırasında yaklaşık %30 oranında hatalı ürün meydana geldiği, makine birim ürün maliyetinin artmasına neden olduğu,

makinanın 12.10.2016 tarihinde ilk üretime başladığı göz önüne alınırsa, 2 yıl içinde 5 defa aynı bölgede folyonun bardaklara yapıştılması işlemini yapan elemanlarda arızaların meydana geldiği veya onarımların yapıldığı, makinanın garanti süresi 2 yıl olduğuna göre ayıbın garanti süresi içerisinde tespit edildiği, yapılan mekanik sistemin ve elektrik/elektronik sistemle birlikte çalışmasında uyumsuzluklar meydana geldiği bu nedenle mekanik sistemlerin sık sık deformasyona uğradığı, yapıştırma çenesinde çarpılma olduğu,

revize edilmesi gerektiği, kesme istasyonu hareketli plaka yatakları yağlama ünitesinde yağ olmadığından boşluk oluştuğu ve kolon millerinin çizildiği, yine servis kayıtlarından ısı plakalarının gönyesinin bozuk olduğu, 10’lu bardak ve robot üzerinde yapıştırma kalıbının değiştirildiği, yapıştırma asansörü plakasının değiştirildiği, yapıştırma alt kalıbının değiştirildiği, konveyör zinicirinin revize edildiği, makine istasyon ayarlarının yapıldığı, yeni üst folyoya göre hatve ayarının yapıldığı, kesme değişimi, basma swich kablosu değişiminin yapıldığı, kesme istasyonu redüktör değişimi yapıldığı, kesme bıçağının zarar gördüğü,

robot üzerinde fire sarma merdanesi, fire kesme hareketli bıçağı, fire sarma yan alüminyum plakası değişiminin yapıldığı, yapıştırma körük mili değişimi, şekil verme oring değişiminin yapıldığı, yapıştırma çenesi, ön ısı plakaları, pnömatik valf, pot çemberinin değişiminin yapıldığı, robot üzerinde kesme istasyonu kalibrasyonu, bardak indirme borusu, bardak indirme pedinin değişiminin yapıldığı, ısı plakalarının gönyesinin bozuk olduğu, robot üzerinde yapıştırma kalıbı rezistansları, termokopulu, yapıştırma alt kalıbı, kesme pistonlarının değişiminin yapıldığı, silikon merdanelerin değişiminin ve makine ayarlarının yapıldığı,

fire sarma kauçuk kaplı merdane, alüminyum merdane, şekil verme üfleme rekoru, fire sarma rulmanının, pistonunun değiştirildiği, koli açma makinasına ait koli kılavuzlama ayarlarının yapıldığı, makinanın ayarlarının yapıldığı, şekil verme yatak değişimi, yapıştırma yatak değişiminin yapıldığı, fire sarma silikon merdanesi değiştirildiği, üst folyo gerdirmesinin ayarının yapıldığı, kesme yağ hortumları düzenlendiği, Koli üst bantlama makinası bant kasetine bilgi dışında kaynak yapıldığı, deforme olduğu, yenisi ile değiştirildiği, Separatör, tutuculari piston ve kılavuz milinin değiştirildiği, makinenin hatve ayarının yapıldığı,

robot servo paremetrelerinin düzenlendiği, konveyör hızının ayarlandığı, program güncellemesinin yapıldığı, yükleme konveyörü inventör ayarlarının yapıldığı, makinanın hız ayarlamasının yapıldığı, koli ve robot ayarlarının yapıldığı, yapıştırma çenesi taşlanıp montajı, kesme asansör plakası burçları, kesme kolon millerinin değişiminin yapıldığı, makinanın ayarları yapılarak çalıştırıldığı ve üretime teslim edildiği, yapıştırma alt silikon kalıbı değişiminin yapıldığı, yapıştırma çenensinde çarpılma olduğu, hareketli plaka yatakları yağlama ünitesinde yağ olmadığından boşluk oluştuğu ve kolon millerinin çizildiği,

hareketli plaka burçlarının değişiminin gerektiği, Revizyon yapılmış olan yapıştırma çenesi ve kesme kalıbının takıldığı, makinanın ayarlarının yapıldığı, fire sarma kauçuk ve alüminyum merdaneler değiştirildiği, üst folyo ölçülerine göre hatve ayarının yapıldığı, robot üzerinde düşmüş olan kesme bardak vantuzlarının yerine yenisi ile değiştirildiği gibi meydana gelen arızaların sebebinin elektriksel kontrol sistemi ile makinanın mekanik elemanlarının çalışmasında meydana gelen uyumsuzluklar nedeniyle nedeniyle sisteminin düzgün çalışmadığı,

bardak üst folyolarının bir süre düzgün yapıştırma işlemi yaptığı ancak 4-5 sıra bardak yapıştırma işlemi sonrasında sistemin uyumsuzluğunun meydana geldiği ve düzgün yapıştırma yapamadığı, su dolu bardakların kenarlarında boşluklar, folyonun su kalıpları üzerinde sağa veya sola kaymalar meydana geldiği, bardakların tam olarak folyo ile kapatılamadığı, bu nedenle sistemin ayıplı olduğu, ayıbın açık ayıp niteliğinde olduğu belirtilmiştir.

Deliller; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ayıplı mal satışı nedeniyle misli ile değişimi, bunun mümkün olmaması nedeniyle satış bedelinin iadesi, bunun da mümkün olmaması halinde satış bedelinde indirim istemlerine ilişkindir.

Mahkememizce tarihinde davanın kabulüne dair verilen kararın istinafı üzerine ilgili istinaf dairesi tarafından "....

Taraflar arasında 29/07/2016 tarihinde bardakların doldurularak kapatılmasını sağlayıp satışa hazır hale getirecek makine ve ekipmanların yapımı konulu yazılı bir sözleşme akdedildiği tarafların kabulünde ise de, dosya kapsamında bu sözleşmeye rastlanılmadığı gibi, davacının satış bedelini hangi tarihte ne şekilde ödediğine dair bilgi veya belgeye de rastlanılmamıştır.

Mahkemece, sözleşmenin niteliği, bedeli, ödeme koşulları, garanti süresi ve diğer koşullarının tespiti için dava konusu sözleşmenin taraflardan istenerek incelenmesi, yine ödemenin hangi para birimi üzerinden hangi tarihlerde yapıldığının tespiti için ödeme belgelerinin celbi ve buna göre davacı talebinin değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Öte yandan mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, makinenin açık ayıplı olduğu belirtilmiş ise de, söz konusu ayıbın nedenini teşkil imalat hatalarının neler olduğu açıkça belirtilmediği gibi, ayıbının "açık" ayıp niteliğinde olduğu sonucuna ne şekilde varıldığı da rapor içeriğinden anlaşılamamaktadır. Bu anlamda rapor denetime açık olmadığı gibi hüküm kurmaya elverişli nitelikte de görülmemiş olup, mahkemece söz konusu hususların açıklığa kavuşturulması için bilirkişi heyetinden ek rapor alınması veya gerekli görülürse konusunda uzman yeni bir heyetten rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir....." gerekçeleri ile kararın kaldırılarak dosyanın mahkememiz esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Taraflara istinaf ilamında belirtilen belgeleri sunmak üzere süre verilmiş ve taraflarca belgeler sunulmuştur.

İstinaf ilamı uyarınca dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ; davacı tarafça davalıdan satın alınan 180 200 ve 250 ml bardakların doldurularak kapatılmasını sağlayıp satışa hazır hale getirecek makine ve ekipmanların ayıplı olarak ifa edilip edilmediği, ifa ayıplı ise ayıbın niteliği, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, ayıbın garanti kapsamında olup olmadığı ve ayıp nedeniyle satış bedelinden indirim yapılmasının mümkün olup olmadığı noktalarına ilişkindir.

Taraflar arasında makine ve ekipmanların teslimi ile bedelin ödendiği hususunda uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 29/07/2016 tarihli bardakların doldurularak kapatılmasını sağlayıp satışa hazır hale getirecek makine ve ekipmanların yapımı sözleşmesine göre çözümlenmesi gerektiği,sözleşmenin 11. Maddesinde Kabul Şartları ve İmalatçının Taahhütleri başlığı altında,

sistemin kabul edilmesinin sözleşmenin önceki maddelerinde belirtilen tüm özelliklerin tamamının sağlanmasına ağlı olduğu,işçilik ve montaj hassasiyetinin en üst seviyede olacağı,kapanmamış paket geçmeyeceği,sistemin çalışır vaziyette kabulünan işveren tarafından yapılacağı,imalatçı ile muhatap işveren proje sorumlusu 1 kişi olacağı ve onun telkinleri doğrultusunda işin yürüyeceği,bu kişinin proje başlangıcında işveren tarafından imalatçıya bildirileceği,imalatçının ancak bu kişinin yönlendirmelerini kabul edeceği,son kabulün bu kişinin imzasıyla olacağı,sözleşme dışı teknik değişimin her iki tarafın karşılıklı imzası ile olacağı,

işverenin görevlendireceğiyetkilinin gerekli gördüğü zamanlarda işin durumunu kontrol edeceği,bu ziyaret görüşmelerinin yazılı hale getirilip imza altına alınacağı,sözleşme konusu tüm makine ve ekipman tamamlanıp imalatçı tarafından hazır olduğu beyan edildiğinde ,işveren yetkililerince yapılacak ölçüm,kontrol ve doğrulama sonucunda yazılı onayı ile teslim alınacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Dava dilekçesinde davaya konu makine ve ekipmanın 2016 yılı Eylül ayında teslim aldığı belirtilmiş olup bilirkişi raporunda ayıp açık ayıp olarak nitelendirilmiş,ayıbın elektriksel sistem ile mekanik elemanların çalışmasında uyumsuzluktan kaynaklandığı,4-5 bardak yapıştırma işlemi sonrasında üst folyoların düzgün yapıştırma yapmadığı,

su dolu bardakların kenarlarında boşluklar , folyonun kalıpları üzerinde sağa sola kaymalar meydana geldiği ve sonuç olarak bardakların tam olarak folyo ile kapatılamadığı belirtilmiş olup, bardakların tam olarak folyo ile kapatılamadığı çıplak gözle dahi görülebilecek bir husus olup bilirkişi heyetinin açık ayıp nitelindirmesinin yerinde olduğu kanaatine varılmış,TTK 23/1-c uyarınca 2 günlük süre içinde bildirimde bulunulması gerekmesine rağmen bu süre içinde bildirimde bulunulmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır