Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/677 K.2023/577

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, sözleşmeden dönmenin tespiti ile sözleşme bedelinin iadesine ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Davacı, dava dilekçesi ile özetle; davalı ile fuara katılım sözleşmesi imzaladığını ve sözleşme bedelini ödediğini, fuarın zamanında yapılmadığını, bu sebeple davalıya sözleşmeden dönüldüğünün bildirildiğini ve ödenen sözleşme bedelinin iadesinin talep edildiğini, bedelin ödenmemesi nedeniyle icra takibi başlattıklarını, davalının yetki itirazının yerinde olmadığını, davalının fuara on gün kala geçerli bir sebep göstermeden fuarı ertelediğini ve fuar için yapılan masraflar nedeniyle zarara uğradığını, davalının haksız şekilde takibe itiraz ettiğini savunarak, itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, cevap dilekçesi ile özetle; fuarın pandemi mücbir sebebi nedeniyle ertelendiğini, yurtdışından katılımcı beklenmesi ve fuarın uluslararası nitelikte fuar olması, yurtdışı katılımcıların fuara katılamayacak olmaları nedeniyle fuarın ertelendiğini, fuar organizasyonunun bir yıl önceden yapılarak,

ciddi bir yatırım yapıldığını, keyfe keder ertelemenin söz konusu olmadığını, Ticaret Bakanlığı tarafından aleyhlerine başlatılan incelemede kendilerine yaptırım uygulanmadığını, katılımcıların imzaladığı sözleşme kapsamında fuar tarihini tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahip olduklarını, fuarın gerçekleştirilmesi amacıyla bir çok harcamanın yapıldığını, sözleşmeye bağlılık ilkesi ve taraf menfaatler dengesi dikkate alınarak sözleşmenin ayakta tutulması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Denizli ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı/alacaklı ...Ltd.Şti. tarafından davalı/borçlu ... A.Ş.ye yönelik 42.829,46-TL asıl alacak, 211,21-TL işlemiş faiz olmak üzere 43.040,67-TL alacağın tahsili için takip yapıldığı, alacağa yasal faiz işletilmesinin talep edildiği, borçlunun süresi içinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu davanın İİK.nın 67.Maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir.

Davalının icra dairesinin yetkisine itirazının değerlendirilmesinde; davacının alacak talebi sözleşmeden dönme nedeniyle sözleşme bedelinin iadesi talebine ilişkin bir para alacağına dair olmakla, TBK.nın 89. Maddesi uyarınca para alacaklarına ilişkin dava/takiplerde alacaklının yerleşim yeri de yetkili olacağından ve davacının merkezinin Denizli olması çerçevesinde yetki itirazı yerinde görülmemiştir.

Uyuşmazlık, davalının fuarı pandemi sebebiyle erteleyip ertelemediği, fuarın ertelenemesi nedeniyle davacının sözleşmeden dönmesinin mümkün olup olmadığı, davalının sözleşme hükümleri çerçevesinde hareket edip etmediği ile icra takibine itirazın yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Dosyadaki deliller kapsamında görüldüğü üzere; taraflar arasında ... İstanbul fuarına katılım sözleşmesinin imzalanmış, sözleşme konusu bedelleri davalıya ödenmiştir. Davalı tarafça 2020 yılındaki fuar pandemi nedeniyle önce ... tarihine ertelenmiş, sonrasında 2022 Mayıs ayına ertelenmiş ve akabinde bir kez daha ... tarihine ertelenerek fuar yeri Antalya olarak değiştirilmiş ve fuar bu tarihte gerçekleştirilmiştir.

Davacı ise davalıya gönderdiği 13.10.2021 tarihli ihtarnamesi ile pandemi gerekçesinin yerinde olmaması, aynı nitelikte başka fuarların davalıca gerçekleştirilmesi nedeniyle sözleşmeden döndüklerini ve ödedikleri fuar katılım bedelinin iadesinin 3 gün içerisinde gerçekleştirilmesini talep ettiklerini bildirmiştir. İhtarnamenin tebliğ edildiğine dair evrak dosyaya sunulmamıştır.

Davalı, ertelemenin mücbir sebep kapsamında gerçekleştiğini iddia etmiştir.

2020 yılına ait ertelemenin pandemi mücbir sebebi çerçevesinde gerçekleştirildiği açık olmakla, ... tarafından verilen müzekkere cevabından, ... fuarının pandemi nedeniyle ertelenmesi sonrasında davalının 2021 yılında fuarı gerçekleştirmek üzere ...’a başvuruda bulunduğu, fuarın ... tarihleri için listeye alındığı, davalının bu kez tarihin ... olarak değiştirilmesini talep ettiği, bu değişikliğin de kabul edildiği, davalının daha sonra fuarın ... tarihine ertelenmesini talep ettiği fakat bu talebin gerekli koşulların oluşmaması sebebiyle uygun bulunmayarak reddedildiği,

bunun üzerine davalının 2021 yılı fuarını pandemi nedeniyle yapamayacağını bildirdiği, fuar iptal başvurusunda bulunmadığı, ...’un bu beyanı iptal başvurusu olarak değerlendirerek, davalının ... tarihli ... fuar başvurusunu iptal ettiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, davalının 2021 yılında fuar başvurusunda bulunmasına rağmen iki kez erteleme talebinde bulunduğu, 2021 yılı itibariyle normalleşme sürecinin başladığı, uluslararası nitelikte farklı bir çok fuarın 2021 yılından itibaren gerçekleştirildiği, davanın açılmasından sonra ise bir kez daha fuar tarihini erteleyerek fuarı ... yerine ...’da ... tarihinde gerçekleştirdiği anlaşılmakla, tüm bu ertelemelerin mücbir sebep kapsamında gerçekleştirildiği iddiası yerinde görülmemiştir.

Davalı, davacı ile imzaladığı sözleşmenin ikinci maddesinde yer alan “Katılımcı fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, katılımcının fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, unvanı vb. hususlarda düzenleyicinin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir. Katılımcının ücret ödeme yükümlülüğü devam eder.” hükmü çerçevesinde hareket ettiğini beyan ederek, davacının imzaladığı sözleşme hükümleri ile bağlı olduğunu savunmuştur.

Davanın tarafları basiretli bir tacir gibi hareket etmekle yükümlü olmakla, sözleşmeyle bağlılık ilkesi çerçevesinde imzaladıkları sözleşmenin 2.maddesinde yer alan düzenleme ile bağlı olmaları esas olmakla birlikte, tarafların, sözleşmeden doğan edimleri arasındaki dengenin bir taraf aleyhine aşırı derecede bozulması halinde, sözleşme kurallarının somut duruma uygun şekilde değiştirilmesi ya da bazı maddelerin veya sözleşmenin uygulanmaması mümkün hale gelebilir.

Sözleşme uyarınca fuarın tarihleri ve yapılacağı yere ilişkin değişiklikler davalı takdirine bırakılmışsa da, bu takdir hakkının dürüstlük kuralı çerçevesinde ve davacıların elde etmeyi planladıkları fayda dikkate alınarak kullanılması gerekmektedir, aksi halde taraflar arasındaki menfaat dengesi bozulacaktır.

Pandemi nedeniyle yapılan erteleme hariç ... fuarının üç kez ertelediği, son olarak fuar tarihi dışında fuar yerinin de değiştirildiği, değişikliklerin vc ertelemelerin fuarın yapılacağı tarihten çok kısa bir süre önce duyurulduğu,

davalının ve dava dışı şirketlerin uluslararası nitelikte birçok fuarı gerçekleştirmiş oluşu hususları, davalının yıllardır sektörde bulunan ve fuar düzenleyen bir tacirden beklenecek özene uygun şekilde ve sözleşmenin tarafı davacının haklarını gözetir şekilde hareket etmediğini ve sözleşme konusu yükümlülüğünü yerine getirme hususunda kusurlu davrandığını dolayısıyla sözleşmeye konu menfaatler dengesinin davacı aleyhine aşırı şekilde bozulduğunu gösterir niteliktedir.

Somut olayda; davalının 2021 yılı içinde fuar tarihini üç kez değiştirdiği, yapılan tarih ve yer değişikliklerinin somut olaya ve ticari gerçeklere uygun bir gerekçe gösterilmeden yapıldığı, zira davalının pandemi mücbir sebebi dışında, değişiklikler için herhangi bir başka gerekçe bildirmediği görülmüştür.

Bununla birlikte bu süreçte uluslararası nitelikte birçok fuarın yapıldığı, davalının da başka fuarları gerçekleştirdiği, ... fuarının gerçekleştirilip, gerçekleştirilmeyeceği hususunda davacının belirsizlik içerisinde bırakıldığı, davacının fuardan ticari fayda sağlama amacıyla sözleşmeyi imzaladığı, söz konusu belirsizliğin ticari hayatını ve kazancını olumsuz nitelikte etkileyeceğinin açık olduğu ve son olarak fuarın ancak iki yıl sonra 2022 yılı Eylül ayında ve İstanbul yerine Antalya’da gerçekleştirildiği,

fuarın yapılması sürecinde davalının sektörde çalışan bir tacirden beklenen özeni göstermediği hususları dikkate alındığında, sözleşmenin devamının davacı için çekilmez hale geldiği, davalının, kabul edilebilir herhangi bir gerekçe bildirmeden sözleşme tarihini değiştirmesine davacının ikiden fazla kez katlanmasının beklenemeyeceği değerlendirilerek, sözleşmeden dönme ile davacının ödediği fuar katılım bedelinin iadesi talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Fuar bedelinin açık olduğu anlaşılmakla, alacağın likit ve davalı itirazının haksız olduğu anlaşıldığından davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiş fakat davalıya gönderilen ihtarnamenin tebliğine ilişkin evrak dosyaya sunulmadığından işlemiş faiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır