Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/237 K.2024/18

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE. Müvekkili şirketin içinde yer aldığı grup şirketlerin İstanbul'da bulunan merkez ofisinde kurulu server olarak adlandırılan, bilgilerin depolandığı bilişim sistemine yurt dışı kaynaklı siber saldırı olduğunu, söz konusu saldırı sonucu olarak;

siber suçlular tarafından kullanılan kötü amaçlı yazılım ile servera uzaktan erişim sağlandığını, fidye yazılım diye tabir edilen ve bulaştığı sistemdeki bilgileri şifreleyip okunamaz hale getiren ve talep edilen fidye bedeli ödenmediğinde silen yazılımlar vasıtası ile serverda yer alan gruba ait şirketlerin verileri şifrelendiğini, söz konusu veriler içinde şirketlerin elektronik ortamda tutulan ... uzantılı dosyalarına da erişim öncelikle kısıtlanmış ve akabinde yürütülen fidye görüşmeleri sonuç vermeyince, söz konusu verilerin geri getirilebilmesi için tüm teknik imkanlar denenmiş ise de bu mümkün olmadığını,

bu sebeplerle müvekkilin iradesi dışında elinde çıkan ve kurtarılmayan, ... dönemlerine ait E-defter kayıtlarımızı içeren ... dosyaları ve beratlarının ve ... dönemlerine ait E-defter kayıtlarımızı içeren ... dosyalarının ve beratların zayi olması sebebiyle bu dönemlere ilişkin defter kayıtlarımız yönünden zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, e-ticari defterlerin siber saldırı sebebiyle TTK'nun 82/7 maddesine istinaden zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davaya konu uyuşmazlık, davacı tarafın siber saldırı nedeniyle belgelerin zayi olup olmadığı, davacı tarafın iş bu ticari defter ve belgelerin korunmasına ilişkin basiretli tacirin göstermesi gereken özen yükümlülüğü gösterip göstermediği, zayi yasal şartlarının oluşup olmadığına ilişkindir.

TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Vergi Usul Kanununun 13.maddesinde "Mücbir sebepler... 3-Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler, 4-Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması gibi hallerdir." şeklinde belirtilmiştir.

TTK da zayi belgesi istenebilecek hallerin sınırlı olarak sayılmadığı, siber saldırının kullanıcılar tarafından engellenmesinin çok mümkün görülmediği, kamuya yansıdığı üzere Devlet Kurumlarına yapılan saldırıların dahi engellenemediği gözönüne alındığında siber saldırı halinin de davacının iradesi haricinde önlenemeyen bir sebeble zayii olayının vuku bulduğu, siber saldırının madde kapsamında değerlendirilmesi gerekir.

Elektronik Defter Genel Tebliğinin 4. maddesinde; e-defter dosyaları ve bunlara ait berat dosyalarının birbirleri ile ilişkili şekilde elektronik ortamda, istenildiğinde ibraz edilmek üzere muhafaza edilmek zorunda olduğu, defterlerini elektronik ortamda tutanların, e-defter dosyaları ve ilgili berat dosyalarını vergi kanunları, TTK ve diğer düzenlemelerde yer alan süreler dâhilinde elektronik, manyetik veya optik ortamlarda muhafaza ve istenildiğinde elektronik, manyetik veya optik araçlar vasıtasıyla eksiksiz ve okunabilir şekilde ibraz etmekle yükümlü oldukları,

e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulamasına dâhil olan mükelleflerin kendilerine ait bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilmesinin mecburi olduğu, üçüncü kişiler nezdinde ya da yurt dışında muhafaza işleminin, muhafaza ve ibraz sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde Gelir İdaresi Başkanlığından (GİB) bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da GİB'in bilgi işlem sistemlerinde 01/01/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesinin zorunlu olduğu,

e-defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının GİB'den izin alan özel entegratörlerin ya da GİB'in bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilmesinin, mükellefin asıl e-defter ve berat dosyalarının muhafaza ve ibraz ödevlerini ortadan kaldırmayacağı, bu çerçevede e-defter ve berat dosyalarının yetkili makamlara ibrazının öncelikle ilgili mükelleften yazılı olarak isteneceği, ilgili mükellef tarafından e-defter dosyaları ile beratlarının yazılı talebe rağmen yetkili makamlara ibraz edilmediğinin veya edilemediğinin tevsikini müteakip,

saklama hizmetini veren özel entegratörden GİB aracılığı ile ya da muhafaza işleminin GİB sistemlerinde yapılması halinde ise GİB'den, resmi yazılı talepte bulunularak ilgili e-defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının ibrazı istenebileceği; tebliğin 7. maddesinde ise e-defter tutanların, mücbir sebep halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği özel entegratör kuruluşlardan veya GİB'den ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde yetkili mahkemeye başvurarak zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği, zayi belgesinin temin edilmesini müteakip zayi belgesi ile birlikte durumun GİB'e yazılı olarak bildirilmesi ve istenilen bilgi ve belgelerin ibrazı halinde,

mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile GİB sistemine yeniden yüklenmesi için yazılı izin verileceği"düzenlenmiştir.

Dolayısıyla e-defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının özel entegratörlerin ya da GİB'in bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilmesi, mükellefin asıl e-defter ve berat dosyalarının muhafaza ve ibraz mükellefiyetini ortadan kaldırmamaktadır. Bu nedenle e-defter ve berat dosyalarının yetkili makamlara ibrazı, öncelikle ilgili mükelleften yazılı olarak istenecek olup, e-defter ve berat dosyalarının özel entegratör veya GİB'den ikincil kopyalarının istenebilmesi için, ilgili mükellef tarafından e-defter dosyaları ile beratlarının yazılı talebe rağmen yetkili makamlara ibraz edilmediğinin veya edilemediğinin tevsiki gerekmektedir.

TTK 82/7 maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerinin zayi olması durumunda ziyaı öğrendiği tarihten 30 gün içinde zayi belgesi verilmesini talep edebileceği düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayın incelenmesinde; dosyada delillerin celp edildiği Mahkememizce bilgisayar mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden rapor alındığı, davacı tarafın veri kurtarma ve yedekleme hususunda ihmali bulunduğu, davacı davacı tarafın 1.1.2015 tarihi itibariyle e defter uygulamasına tabi olduğu, en son 2022/11 dönemine ilişkin e defter beraatlarının GİB sistemine yüklendiği, 2020/10 dönemine ait yevmiye defterinin ikincil kopyalarının GİB sistemine yüklendiği, 2020/11 dönemin ikincil kopyalarının GİB sistemine yüklenmediği yönünde rapor tanzim edildiği,

davacı tarafın siber saldırının sonucunu öğrendiği tarih ile dava açtığı tarih arasında hak düşürücü sürenin geçmediği, siber saldırı sonucu verilere ulaşılamadığı, saldırıdan kaynaklı davacının ihmali olduğu ancak saldırının davacının iradesi dışında gerçekleştiği, bu nedenle ... dosyalarının zayi talebinin yerinde görülmekle diğer talebi olan e defter beraatlarının zayi olmadığından bu talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır