Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/432 K.2024/253

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan DAVA dilekçesinde ÖZETLE. Müvekkili şirket ile davalı .... Petrol İnş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

Arasında 14/03/2014 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli bayilik protokolü imzaladığını, davalı bayinin söz konusu sözleşme ve protokolden kaynaklanan taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve yapılandırılan borçlarını ödeyememesi üzerine bayinin talebiyle taraflar bir araya gelerek yeni şartlar üzerinden 11/02/2016 tarihli yeni akaryakıt bayilik sözleşmesi imzaladıklarını, bu protokol ile davalı bayinin borçlarının yeniden yapılandırıldığını, yıllık satış taahhüdünün de daha geniş bir zaman içinde gerçekleştirilecek şekilde düzenlendiğini, hatta 6 ay ödemesiz dönemden sonra ödenecek şekilde kredi sağlandığını,

borcun yapılandırılması şartlarını içeren protokol'ün 3.1.6 maddesi ile davalı bayinin protokol tarihi itibari ile KADOİL'e vadesi geçmiş 1.321.682,00 TL, vadesi gelmemiş 468.000,00 TL olmak üzere toplamda 1.789.682,00 TL borcu bulunduğunu bu borcu işleyecek vade farkı dahil olmak üzere toplamda 2.616.000,00 TL olarak ödeyeceğini, söz konusu miktarı kayıtsız şartsız borç ikrarı anlamında kabul ettiğini, bu ödemeyi taksitler halinde yapacağını ve 36 adet bono vermeyi kabul, beyan ve taahhüt ettiğini,

davalı bayinin protokol kapsamında vermiş olduğu bonolardan 3'ünü ödememesi ve bu süreçte yapılan tüm görüşmelerin de olumsuz sonuçlanması neticesinde müvekkili şirket tarafından bayiye ihtarname gönderildiğini işbu ihtarnamede senetlerin vadesinde ödenmemesi nedeni ile borcun tamamının muaccel hale geldiğini,

toplam borcun ihtarname tarihi itibari ile 2.625.938,00 TL olduğunu bu borcun aylık %6 üzerinden hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesini aksi taktirde bayilik sözleşmeleri ve protokollerden kaynaklanan hak ve alacaklar saklı olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile borçların teminatınrı teşkil etmek üzere ..., ..., ... adlarına kayıtlı İzmir ili, Menderes ilçesi, .... köyü, Köyaltı mevkii, .... ada,

.... parsel no'da kayıtlı müvekkili şirket lehine tesis edilmiş 1.000,000,00 TL bedelli ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinin başlatılacağı hususunun davalı bayi ile ipotekli taşınmazın maliklerine ihtar edildiğini, davalıların belirtilen muacceliyet ihtarına itiraz etmeleri, herhangi bir ödeme yapmamaları nedeni ile Bakırköy .....

İcra Müdürlüğü'nün..... esas sayılı dosyası ile müvekkili şirket lehine tesis edilmiş 1.000.000,00 TL bedelli ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, davalıların icra takibinde yetkiye, borca, faiz ve ferilerine yönelik itiraz ettiklerini, davalı bayiinin bir süre daha ticerete devam ettikten sonra taraflar arasında imzalanmış akaryakıt bayilik sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiğini belirterek davalının itirazının iptalini, icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan CEVAP dilekçesinde ÖZETLE.

Müvekkili şirketin davacıya dava dilekçesinde belirtildiği şekilde bir borcunun bulunmadığını, davacı şirket ile müvekkili davalı arasında muhtelif zamanlarda akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığını, bunlardan ilkinin 14/03/2014 tarihli sözleşme olup, sözleşmede karşılıklı edimleri yüklenerek borç altına girdiklerini, bu sözleşme kapsamında müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirdiğini ancak karşı tarafın edimlerini eksik yerine getirdiğinden dolayı müvekkili şirketin akaryakıt temininde sıkıntılar yaşadığını, akaryakıt tedarikinin uzun süredir yapılamaması nedeniyle işletmenin faaliyetinin durduğunu,

ancak davacı şirket tarafından müvekkile mal verilmemesi ve sözleşmenin devamı hususunda sorun çıkartılması neticesinde müvekkili şirketçe sırf iş yürüsün ve ticari faaliyetini devam ettirebilsin diye borçlu olmadığı halde dava dilekçesinde de belirtilen 11/02/2016 tarihli protokol ve sözleşme imzalandığını, davacı tarafın hiçbir aşamada müvekkilinin talep etmesine rağmen hesap ekstresi göndermediği gibi ısrarla müvekkili şirketin borçlu olmadığı meblağları talep ettiğini, müvekkilinin davacı tarafa böyle bir borcunun bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan 11/02/2016 tarihli sözleşmenin gabin nedeni ile geçersiz olduğunu,

müvekkilinin işbu sözleşmeyi ticari hayatının sona ermesi tehdidi ile karşı karşıya kalmamak için imzaladığını, taraflar arasnda münakit sözleşmenin genel işlem koşulları yönünden değerlendirilmesinin zorunlu olduğunu, taraflar arasında imzalanmış 14/03/2014 tarihli sözleşmenin 3.1.6.

Maddesi gereği takibe konu teminatın hükümsüz olduğunu, davacının başlattığı takibin sözleşmeler hukukuna ve ticari teamüllere aykırı olduğunu, tümerrüt koşulları oluşmadığından faize ilişkin kayıtların kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafça ileri sürülen sözleşmenin müvekkilce haksız şekilde feshedildiği iddiasının gerçekle bağdaşmadığını belirterek davanın reddini, kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf iddia ve beyanları, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyası, Bakırköy .... Noterliği'nin 07/11/2019 tarihli cevabi yazısı, Seferihisar Noterliği'nin 16/11/2018 tarihli cevabi yazısı, 23/09/2019 tarihli bilirkişi heyeti raporu ve tüm dosya kapsamı.

ÖNCEKİ İLAM VE İSTİNAF KALDIRMA KARARI

Mahkememizin .... E.- .... Karar sayılı ilamı ile; "... davacı şirket ile davalı .... Petrol İnş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd.

Şti. arasında 14/03/2014 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli bayilik protokolü imzaladığı, davalı bayinin söz konusu sözleşme ve protokolden kaynaklı borçlarının 11/02/2016 tarihli protokol ile yeniden yapılandırıldığı, borcun yapılandırılması şartlarını içeren protokol'ün 3.1.6 maddesi ile davalı bayinin protokol tarihi itibari ile KADOİL'e vadesi geçmiş 1.321.682,00 TL, vadesi gelmemiş 468.000,00 TL olmak üzere toplamda 1.789.682,00 TL borcu bulunduğunu ve bu borcu işleyecek vade farkı dahil olmak üzere toplamda 2.616.000,00 TL olarak taksitler halinde 36 adet bono ile ödemeyi taahhüt ettiği, ancak taahhütlerine uymadığı,

ihtarname tarihi itibariyle davacı alacağının 2.716.255,87 TL hesaplandığı, davalını bahsettiği icra müdürlüğüne yapılan ödemelerin düşülmesine rağmen geriye kalan alacağı ipotek limitinin üzerinde kaldığı anlaşılmakla davacı tarafın davasının kabulü ile Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına ve alacak likit olduğundan ve itiraz haksız olduğundan asıl alacak üzerinden hesaplanan 200.000-TL (asıl alacağın %20'si) icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair..." gerekçesiyle davanın kabulüne, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalılar vekilince yapılan istinaf başvurusu neticesinde İstanbul BAM ..... Hukuk Dairesi'nin 23/03/2023 tarih ve ...... esas ve .... karar sayılı ilamı ile; " sözlü yargılama için gerekli ve zorunlu olan HMK'nın 184 ve 186.

Maddelerindeki prosedür tamamlanmadan ve davalı şirketin ticari ve defter ve kayıtları incelemeksizin, davalı şirkete ait ticari defter ve kayıtların incelenmesi için ilgili mahkemeye talimat yazılmaması, ayrıca davalıların bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde ileri sürmüş oldukları hususun açıklığa kavuşturulması amacıyla ek rapor alınmamış olması ve ayrıca davalı savunmalarının gerekçeli kararda tartışılıp değerlendirilmemiş olması da davalının savunma ve ispat haklarını ve dolayısıyla hukuki dinlenilme hakkını ihlal edecek niteliktedir." gerekçesiyle mahkememiz ilamı kaldırılmış ve iş bu esasa kaydı yapılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İş bu dava, ipoteğin paraya çevrilmesi suretiyle yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda; taraflar arasında, davacı şirket ve davalı şirketin akaryakıt bayilik sözleşmesi ile ticari ilişkisinin bulunduğu, bu kapsamda birden fazla sözleşme ve protokollerin düzenlendiği, davalı gerçek kişilerin hissedar olduğu, İzmir ili, Menderes ilçesindeki taşınmaz üzerine davacı şirket tarafından 21.04.2014 tarihinde 1.000.000,00 TL bedelli olarak ipotek tesis edildiği konularında herhangi bir uyuşmazlık yoktur.

Uyuşmazlık, ipoteğe konu taşınmazın İzmir ili Menderes ilçesinde olması ve ayrıca yetkili yerle ilgili olarak düzenlemenin yer aldığı protokolde gerçek kişilerin bulunmaması nedeniyle yetkili icra dairesi ve mahkemesinin Bakırköy İcra Daireleri ve Mahkemeleri olduğuna dair kabulünün yerinde olup olmadığı, taraflar arasında imzalanan 11.02.2016 tarihli sözleşmenin gabin (aşırı yararlanma) hususlarını taşıyıp taşımadığı, takibe konu edilen teminatın hükümsüz olup olmadığı,

sözleşmenin TBK'nın 20 ve devamı maddeleri gereğince genel işlem koşullarına uyup uymadığı ve davalı şirketin ticari defter ve kayıtları incelenmeksizin yalnızca davacının ticari defter ve kayıtları incelenerek hüküm tesis edilmiş olması ve ayrıca davalıların rapora beyan ve itirazları değerlendirilmeksizin karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacı şirket ve davalılardan .....

Ltd şirketi arasında 14.03.2014 tarihinde akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin konusunun 2. Maddede İzmir ili Menderes ilçesi Gümüldür adresinde bulunan kayıtlı taşınmaz üzerinde sözleşmenin icrasına tahsis edilmiş akaryakıt istasyonu ve müştemilatının işletmeciliği ve bayiliği, iş bu sözleşme ile bayiye verildiğine ve çalıştırılacağına ilişkin olduğu, sözleşmede ayrıca hak ve yükümlülüklerinin düzenlendiği, sözleşme feshine 16. maddede yer verildiği,

sözleşmede ,sözleşme hükümlerinin belirtilen şartlarda aykırı hareketten dolayı davacı şirket tarafından her zaman fesih edebileceği ve bayilik ilişkisini sona erdirme hakkı olduğunun belirtildiği, 14.03.2014 tarihli olarak ayrıca taraflar arasında protokol düzenlendiği, protokolün 3.1. bendinde, taşınmaz üzerinde bulunan istasyonla ilgili olarak 5 yıl süreyle akaryakıt bayilik sözleşmesinin imzalanacağının belirtildiği,

protokolün 3.1.6. bendinde bayinin protokol, bayilik sözleşmeleri ek anlaşma ve başkaca protokol ve sözleşmelerden doğmuş ve doğacak borçlarına teminat teşkil etmek üzere tapu kaydı yazılı istasyonun yazılı bulunduğu taşınmaz üzerinde davacı tarafından belirlenecek kayıt ve şartlarla 1. derece 4.000.000,00 TL bedelle ipotek tesis etmeyi beyan ve kabul ettiği, ilk aşamada söz konusu tapuda hisse sahibi ...., hisse sahibi ....., hisse sahibi .... belirtilen hisseleri üzerine ipotek tesis edileceği,

geriye kalan .... adına olan hisselerin ikame edilen dava neticesinde ..... adına tesciline müteakip bu hisseler üzerinde de aynı miktarda ipotek tesis edileceği, söz konusu hisse üzerinde ipotek tesis edilinceye kadar bayinin İzmir ili Menderes ilçesi, Gümüldür köyü ..... parsel nolu tarla vasıflı taşınmaz üzerinde 2. dereceden 1.000.000,00 TL bedelli ipotek tescil edileceği, 2. dereceden 1.000.000,00 TL bedelle tesis edilen bu ek ipoteğin fek edileceğinin belirtildiği, taraf şirketler arasında aynı şekilde 11.02.2016 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve 11.02.2016 tarihli protokol düzenlendiği,

protokolün 3.1.6. maddesinde bayinin yatırım ve ceza şartlarından kaynaklanan borçları hariç olmak üzere iş bu protokol tarihi itibariyle davacıya vadesi gelmiş 1.321.682,00 TL, vadesi gelmemiş 468.000,00 TL olmak üzere toplamda 1.789.682,00 TL borcu bulunduğu,

bu borcu işleyecek vade farkı olmak üzere toplamda 2.616.000,00 TL olarak ödeyeceği, söz konusu miktarı kayıtsız şartsız borç ikrarı anlamında kabul ettiği, bu borcu 25.04.2016 takip eden her ayın 25.de 25.04.2018 tarihine kadar 30.000,00 TL 25.04.2018 ve takip eden her ayın 25.gününde 25.04.2019 tarihine kadar 158.000,00 TL'lik taksitler halinde ödeyeceği, bu ödemeleri teminen 36 adet bono vermeyi kabul ve taahhüt ettiği, söz konusu bonolardan herhangi birinin bayi tarafından vadesinde ödenmemesi ve eksik ödenmesi durumunda herhangi bir ihtar veya ihbara gerek kalmaksızın bayinin tüm borçlarının muaccel hale geleceğinin belirtildiği,

protokolün 6. maddesinde bu protokolden kaynaklanan ihtilafların çözümünde Bakırköy ve İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin münhasıran yetkili olduğunun belirtildiği, davacı şirket tarafından Bakırköy ......

Noterliğinde düzenlenen 14.02.2016 tarihli ihtarname ile toplam 2.625.938,00 TL'nin ödenmesi aksi halde belirtilen borçların teminatı teşkil etmek üzere ipoteğin paraya çevrileceğine dair davalılara ihtarda bulunulduğu, ihtarnamede 11.02.2016 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve eki olarak imzalanan aynı tarihli protokolün 3.1.6. maddesine göre yatırım ve ceza şartlarından haricinde ödenecek hususların belirtildiği,

davalılardan şirket ile davalılar ... ve dava dışı .... tarafından ihtarnameye cevap verildiği ve alacak kalemlerinin yargılamayı gerektirdiği ifade edilerek ödemeye ilgili savunmaları doğrultusunda ihtarnameye itiraz ettikleri, davacı şirket tarafından davalılar hakkında 06.02.2017 tarihinde Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı dosyasında 1.000.000,00 TL tutarında ipotek limiti olan alacağın tahsili amacıyla ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin icra takibi başlatıldığı, davalıların icra takibine karşı yetki ve borca itirazda bulundukları, davacı şirketin İİK 67. Maddesi gereğince iş bu davayı açtığı, davalı şirketin icra takibinden sonra 03.05.2018 tarihinde Seferihisar Noterliğinde düzenlenen ihtarname ile akaryakıt bayilik anlaşmasının görülen luzüm üzerine tek taraflı fesih edildiği ihtarında bulunduğu, davalıların Bakırköy .....

İcra Hukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında 24.09.2019 tarihli yapmış oldukları şikayetlerinin reddine karar verildiği, yine Bakırköy .... İcra Hukuk mahkemesinin .... Esas sayılı dosyada davalıların yapmış oldukları şikayet neticesinde şikayetlerinin reddine karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davalılar vekili tarafından her ne kadar icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise de davacı ve davalı şirket arasında düzenlenen protokolün 6. maddesi gereğince Bakırköy ve İstanbul Mahkemeleri ile İcra Müdürlüklerinin münhasıran yetikli olduğu kabul edilerek söz konusu icra dairesi ve mahkemeyi yetkili kılmış olduklarından HMK'nın 17. maddesi ve ayrıca aynı yasanın 7. maddesi gereğince davalının birden fazla olması halinde dava bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği düzenlemesi dikkate alındığında davalıların icra dairesine yönelik ve mahkemeye ilişkin yapmış oldukları yetki itirazının yerinde olmadığı sonucuna

ulaşılmıştır. Diğer taraftan, takip konusu ipotek konusu taşınmaz İzmir ili Menderes ilçesinde bulunmasına rağmen, İİK'nın 50. maddesi yollamasıyla HMK'nın 10. maddesi ve TBK'nın 89/1 maddesi gereğince ipoteğin paraya çevrilmesi amacı davacının bir miktar para alacağının tahsili olduğundan, davacının yerleşim yeri icra müdürlüğü yetkili olacağından davalılar vekilinin buna dair yapmış olduğu yetki itirazınında yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

TMK’nın 887. m. uyarınca ipotekli takibe girişilmeden önce asıl borçlu ile birlikte borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotek borçlusuna da ihtarat yapılması takip ve dava şartı olup 14.12.2016 tarihli ihtarname davalı olan asıl borçlulara ve ipotek borçlusuna tebliğ edildiği, dolayısıyla bu konudaki takip şartının yerine getirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce kaldırma kararı doğrultusunda davalı kayıtlarının incelenmesi için talimat yazılmış ve davalı .... Petrol İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin resmi defterlerinde yapılan inceleme neticesinde; 2016 yılı defter kayıtlarında 31.12.2016 tarihi itibari ile 152.732,06 TL cari hesap Borcu ve 1.082.000,00 TL vadesi gelmemiş senet borcu olmak üzere toplamda 1.234.732,06 TL davacı .... Tic. A.Ş. borçlu olduğu tespit edilmiştir.

Davalı taraf her ne kadar 11/02/2016 tarihli protokol uyarınca verilen bonoların vadesinin gelmediği savunmasında bulunmuş ise de söz konusu protokolün 3.1.6 maddesi ile muacceliyet şartı öngörüldüğü ve senetlerin vadesinde ödenmemesi nedeni ile senetlere bağlanan borcun tamamının muaccel hale geldiği kabul edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olayda; davacı şirket ile davalı ..... Petrol İnş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd.

Şti. arasında 14/03/2014 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli bayilik protokolü imzaladığı, davalı bayinin söz konusu sözleşme ve protokolden kaynaklı borçlarının 11/02/2016 tarihli protokol ile yeniden yapılandırıldığı, borcun yapılandırılması şartlarını içeren protokol'ün 3.1.6 maddesi ile davalı bayinin protokol tarihi itibari ile KADOİL'e vadesi geçmiş 1.321.682,00 TL, vadesi gelmemiş 468.000,00 TL olmak üzere toplamda 1.789.682,00 TL borcu bulunduğunu ve bu borcu işleyecek vade farkı dahil olmak üzere toplamda 2.616.000,00 TL olarak taksitler halinde 36 adet bono ile ödemeyi taahhüt ettiği, ancak taahhütlerine uymadığı,

ihtarname tarihi itibariyle davacı alacağının 2.716.255,87 TL hesaplandığı, davalını bahsettiği icra müdürlüğüne yapılan ödemelerin düşülmesine rağmen geriye kalan alacağı ipotek limitinin üzerinde kaldığı anlaşılmakla davacı tarafın davasının kabulü ile Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına ve alacak likit olduğundan ve itiraz haksız olduğundan asıl alacak üzerinden hesaplanan 200.000-TL (asıl alacağın %20'si) icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır