Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/82 K.2024/662

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekilleri şirketten 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 ve 2021 Yıllarına Ait yevmiye - kebir - envanter defterlerinin çalındığını belirterek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın hırsızlık eylemi iddiasıyla davacı şirkete ait 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 ve 2021 Yıllarına Ait YEVMİYE - KEBİR - ENVANTER DEFTERLERI çalınmış olduğundan, bu defterlerinin zayi olduğuna nedeniyle karar defterinin zayi olduğunun tespiti istemine ilişkin olduğu görülmektedir.

TTK'nun ticari defter ve belgelerin saklanması ve ibrasına yönelik 82 maddesinin 1 inci fıkrasında tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin neler olduğu sayılmıştır.

Buna göre; tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, TTK'nun 64 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

Aynı maddenin 2 inci fıkrasında; ticari mektupların, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalar olduğu hüküm altına alınmıştır.

TTK'nun 64/1 fıkrasına göre tacir; ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.

TTK'nun 82/5 fıkrası uyarınca; aynı maddenin birinci fıkrasında öngörülen belgelerin saklanma süresi on yıldır.

TTK'nun 82/7 fıkrasında; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde, tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, bu davanın hasımsız açılacağı, mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebileceği, düzenlenmiştir.

Somut olayın incelemesinde, davacı tarafın 2011 yılından 2021 yılına kadar ticari defterlerinin çalınmış olduğu iddia edilerek zayi talebinde bulunduğu, ticari defterlerin saklama süresinin 10 yıl olduğu , dava tarihi da dikkate alınarak davacı tarafın 2011 ve 2012 yılındaki defterleri saklama zorunluluğu olmadığı bu defterler yönünden istemin reddine karar verildiği,

Davacı taraftan zayi olduğunu belirttiği ticari defterlerin açılış kapanış onaylarına ilişkin noter bilgilerinin verilmesinin istenildiği, zayi talebine yönelik soruşturma dosyasının celp edildiği, davacı tarafın 2014 yılı 2015 yılı, 2016 ve 2017 yılına ilişkin noter bilgilerini sunduğu bu belgelerin celp edildiği, bu defterlere ilişkin zayi talebinin yasal şartları bulunduğundan kabul edildiği,

Davacı tarafın 2013 ve 2018 yılına yönelik doğru noterlik bilgilerini ibraz etmediği, 2019 -2020- 2021 yılına ilişkin Envanter defter bilgilerinin dosyaya ibraz edildiği, Gelir İdaresi başkanlığına yazılan yazıya verilen cevap ve cevap ekinde davacının 2018 -2019 hesap dönemine ait beratların 2020-2021 yılına ilişkin e defter kopya ve beratların gönderildiği, ticari defterlerden sadece envanter defterinin noterlerce tasdikinin yapılmaya devam edildiği bunun dışında yevmiye ve defteri kebirin elektronik defter olarak düzenlenebildiği,

elektronik defterlerin tutulmasına ilişkin düzenlemeler uyarınca bu defterlerin ikincil kopyalarının gelir idaresinde gönderileceği gibi bu konuda özel saklama hizmeti veren entegrasyon kuruluşlarında da defterlerin saklanabileceği gelen yazı cevapları uyarınca ikincil kopyalar olduğundan 2018-2019-2020-2021 yılına ilişkin yevmiye ve defteri kebir ticari defter ve belgelerin zayi olmadığının değerlendirildiği, 2013 yılına yönelik noterlik bilgisi doğru verilmediğinden defterlerin açılış kapanış bilgilerinin celp edilemediğinde bu yılına ilişkin talebin reddine karar verildiği,

2018 yılına ilişkin ise noterliğe sunulması gereken açılış kapanış tasdik kaydı sunulmadığından bu defterlere ilişkin de zayi talebinin reddedildiği,

Yargılama sırasında katılma talebinde bulunulduğu, bu talebin davanın hasımsız dava olması sebebiyle reddine karar verildiği, katılma talebinde belirtilen dosyaların celp edildiği, dosyadaki belgelerden davacı tarafın kendi kusuruna dayalı olarak defter ve belgelerin zayi olmadığının anlaşıldığı, davacı tarafa eksik belge ve bilgileri sunması için kesin süreler verildiği toplanan mevcut delil ve belgelere göre yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca aşağıdaki şekilde karar verildi.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır