Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/146 K.2024/87

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle; davalının müvekkiline ait yolcu taşıma güzergahında indi bindi şeklinde taşıma yaptığını oysa ... İli içerisinde taşımacılığın kendisine ... Belediyesi ile yapılan kira sözleşmesi doğrultusunda münhasıran verildiğini davalının ise ... Belediyesi ile taşımaya ilişkin sözleşme yaptığını davalının ... ili içerisinde indi bindi yapamayacağını bu çerçevede davalının bu hususu ihlal ettiğini ve düşük bilet ücretiyle de taşıma yapmasının haksız rekabete sebebiyet verdiğini, bu nedenle haksız rekabet nedeniyle rekabetin tespiti ve refine ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000 TL kazanç kaybının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı taleplerinin Zamanaşımına uğradığını, müvekkili ile ...

Belediyesi arasında 06.10.2009 tarihli 10 yıl süreli özel halk otobüsü güzergah kiralama sözleşmesi imzalandığını sözleşmeyle belirlenen güzergahlarda yolcu taşıması yapıldığını, davacıya münhasıran taşıma yapma için verilen bir bölge olmadığı bu bölge de dolmuşların da taşıma yaptığını, müvekkili ile davacının kullandığı güzergahlarda ve duraklarda çalışma meydana gelmesini ve aynı durakları kullanmalarının kaçınılmaz olduğunu, bu duraklarda yolcu bindirip indirilmesini, haksız rekabet olarak nitelendirilemeyeceğini, ucuza bilet satışının da söz konusu olmadığını,

halkın kolay rahat taşıma yapmasının engellenemeyeceğini bu nedenle de haksız rekabetin söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Davaya taraf şirketler arasında haksız rekabet olup olmadığının tespiti, olması halinde zararların tazmini istemine ilişkindir. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişi 18/03/2019 havale tarihli raporunda. Davaya konu uyuşmazlığın değerlendirilmesi açısından dosyanın halihazır durumu itibariyle yeterli delil bulunmamaktadır. Bu çerçevede dosyaya; ... Belediyesi ile davacı arasında ihale işlem dosyası ile sözleşmenin celbi, ...

Belediyesi tarafından davacının taşıma yaptığı alanla ilgili olarak alınmış güzergahları düzenleyen meclis kararları, ... belediyesinin davalı ile ilgili olarak ihlale ilişkin aldığı kararlar varsa bu kararları, ... Belediyesinden davaya konu edilen dönemle ilgili olarak Yolcu taşımada bilet fiyatlarının ne olduğuna ilişkin kararlar, ...

Belediyesinden davalının hangi güzergahlarla sınırlı taşıma yetkisinin olduğunun sorulması, İl Trafik Komisyonunun özel halk otobüsü taşımalarının güzergahlarına ilişkin aldığı kararları, İl Trafik Komisyonunun davalı ile ilgili olarak ihlale ilişkin aldığı kararlar varsa bu kararları, ... Belediyesi ile davalı şirket arasında imzalanan kiralama sözleşmesi ve ihale işlem dosyası ... Belediyesi tarafından davacının taşıma yaptığı alanla ilgili olarak alınmış kararlar, ...

Belediyesinin davaya konu dönem için bilet tarife listesine ilişkin kararları celbedildikten sonra davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin bulunup bulunmayacağının değerlendirebileceği, bildirmiştir.

Bilirkişi 05/10/2020 ve 04/09/2023 havale tarihli raporunda; Davalının davacı güzergahında yolcu indirmesi ve bindirmesinin Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak kaydıyla TTK 55/1-e bendi kapsamında haksız rekabet teşkil edeceği, somut uyuşmazlıkta davacının davalı eylemi nedeniyle uğradığı zararının miktarını net olarak tespiti mümkün olmadığı, bu çerçevede dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden zarar miktarının net tespit edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle TBK.nun 50 ve 51 Maddelerinde yer alan ilkeler Uyarınca Sayın Mahkemece uygun bir tazminatın takdir edilmesinin gerekeceğini bildirmiştir.

TTK'nun 56/1. Maddesinde haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari faaliyetleri ve diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin; fiilin haksız olup olmadığının tespiti, haksız rekabetin men'i, haksız rekabet sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması, kusur varsa zararın tazmini ve TBK'nun 58 inci maddesinde öngörülen şartların bulunması halinde manevi tazminat isteyebileceği kanaati ile rapor düzenlenmiştir.

TTK'nın 54. Maddesinde "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veye dürüstlük kuralına aykırı diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." denilmiştir.

Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ilgili ticari uygulamalar başlıklı TTK.nun 55/1 maddesi "aşağıda sayılan haller haksız rekabet hallerinin başlıcalarıdır:

1-e "... İş şartlarına uymamak, özellikle kanun veya sözleşmeyle, rakiplere de yüklenmiş olan veya bir meslek dalında veya çevrede olağan iş şartlarına uymayanlar dürüstlüğe aykırı davranmış olur."

TTK. 56/1 "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a-Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b-Haksız rekabetin men'ini.. d-kusur varsa zarar ve ziyanın tazminini isteyebileceği düzenlenmiştir. Bu davalardan haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i davaları bakımından, zarar tehlikesinin varlığının davacı tarafça ispatı yeterli görülmüş, ancak maddi ve manevi tazminat davaları bakımından davacının zararı ve miktarını TBK 50 maddesi gereği ispatı gerektiği düzenlemesine yer verilmiştir.

Haksız rekabete dayalı tazminat davasında ilke, haksız rekabet nedeniyle davacının aktifinde azalma olduğunun iddia ve ispat edilmesidir. Diğer davalardan farklı olarak haksız rekabette, bu tür zararın ispat edilmesi zordur.

Bunu dikkate alan kanun koyucu TTK 56/e maddesinde eylemin mali bakımdan karşılıksız kalmaması için, haksız rekabette bulunan tarafın davranışı sonucu elde etmesi mümkün bulunan menfaati karşılığını da maddi tazminat olarak hükmetme yetkisini yargıca bırakmıştır.

TBK'nun 50. Maddesinde, uğranılan zarar tam olarak ispat edilemiyorsa hakimin olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri de göz önünde tutarak zararın miktarının hakkaniyete uygun olarak belirleyeceği düzenlenmiştir.

Bu kurallar bir bütün olarak değerlendirildiğinde yasa koyucu en başından bazı davalarda zararın belirlenmesinin güçlüğünü görmüş, ancak eylemin de maddi yönden karşılıksız kalmaması için yargıca hakkaniyet kuralları uyarınca zarar miktarını belirleme etkisi vermiştir.

... Belediye Meclisinin 04/05/2015 tarihli kararına göre, ... Minibüs durağındaki minibüslerin ... giden güzergahlarda ... Belediyesi sınırları içerisinde yolcu indirmemelerine ve ... dönüş güzergahında ise ... Belediyesinin sınırları içerisinde yolcu bindirmemelerine, ... istikametinde yolcu taşımacılığı yapan halk otobüslerinin de ...'ya gidiş güzergahında yolcu indirmemelerine ve ...'a dönüş güzergahında ise ...

Belediye sınırları içerisinde yolcu bindirmemelerine karar verilmiş olduğu, ilgili kurumlar ile yapılan yazışmalarda düzenli veri girişi olmadığı anlaşıldığından, davacının zarar talebine yönelik rasyonel değerlendirme yapılamadığı,

diğer bir ifade ile hasılat kaybına kaybına bağlanması bu aşamada mümkün olmadığı anlaşılmış olup, davalının eylemleri TTK 55-1-e maddesi kapsamında haksız rekabet teşkil etse de davacının zarar talebinin hesaplanmasının mümkün olmadığı bu hali TBK'nun 50. Maddesi uyarınca olayın oluş şekli ve zaman aralığı nazara alınarak davanın kabulü ile takdiren 5.000,00-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸