Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/769 K.2024/86

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Davalı ... ile müvekkili sigorta şirketi arasında, davalıya ait ... plaka sayılı otomobil için 19/08/2014 ve 19/08/2015 tarihleri arası dönem için gerekli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, müvekkili şirketin trafik poliçesi ile sigortalı araç sahibi ...’e ait ... plaka sayılı araç ile 15.06.2015 tarihinde, alkollü araç sürücü ...'un sevk ve idaresinde iken, ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza neticesinde ... vefat ettiğini, ... varislerine Sigorta Tahkim Komisyonu Kararına göre Ankara ...

İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasına 17.08.2018 tarihinde 55.632,00TL ve Ankara .... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasına 19.03.2019 tarihinde 46.351,91TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini, müvekkili şirket tarafından kaza neticesinde mağdur olan ... varislerine ödenen tazminat tutarının rücuan tahsili için davalı ...'e icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu, haklı bir gerekçesi olmaksızın, borca ve tüm fer'ilerine itiraz ettiğini, takibe konu borcun ödenmediğini, borçlunun haksız itirazının iptali ve takibin devamına karar verilmesini, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı ... dava dilekçesinde .... plaka sayılı aracın davalı müvekkili ... yönetiminde değil iken meydana gelmiş olan trafik kazasında hayatını kaybeden ...’in yakınlarına Ankara .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına 17.08.2018 tarihinde 55.632,00 TL ve Ankara .... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosyasına 19.03.2019 tarihinde 46.351,91 TL destekten yoksun kalma tazminatının davacı tarafından ödendiğini, davacı ... ödenen tazminat tutarının rücuan tahsili için davalı müvekkili ...’e icra takibi başlatıldığını, davalı müvekkili tarafından davacının yapmış olduğu haksız icra takibine itiraz edildiğini, davalı müvekkilin yapmış olduğu itiraza karşılık davacı tarafından itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesi, talebiyle iş bu davayı açtığını, ikame edilen iş bu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olması nedeniyle reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı ... şirketince ZMMS poliçesi kapsamında sigortalı olan davalıya ait aracın karıştığı 15/06/2015 tarihinde meydana gelen ölümlü kazada sigorta şirketi tarafından ölenin mirasçılarına ödenen tazminatın rücuen tahsili talebiyle başlatılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 101.983,91 TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişi 29/05/2023 havale tarihli raporunda; ... plaka sayılı araç ...'un kendi asli kusuru ile meydana gelen trafik kazasının, sürücünün münhasıran güvenli sürüş kabiliyetini kaybedecek derecede alkollü olması nedeniyle meydana geldiğini bildirmiştir.

Bilirkişi 09/10/2023 havale tarihli raporunda. Dosya kapsamındaki mevcut somut verilere ve yapılan incelemeye göre.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı kurallarından Madde 48 “Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır.” ve hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak kurallarından Madde 52/1-a “Sürücüler: Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken,

hızlarını azaltmak zorundadırlar” maddelerini ihlal etmesi sebebiyle davalının maliki olduğu ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un meydana gelen tek taraflı kazanın oluşumunda %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, araç içinde yolcu olarak bulunan ...”ın kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, dava konusu trafik kazasının ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un münhasıran güvenli sürüş kabiliyetini kaybedecek derecede alkollü olması nedeniyle meydana geldiğini bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, trafik sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

6098 sayılı Borçlar Yasasının, "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile( 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43.maddesi); Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır.

Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Yasasının 52.maddesinde (Borçlar Kanunu 44. Madde) öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.

Müterafik kusur ise; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582)

Buna göre, hatır taşıması indirimi için kural olarak hatır taşıması şartlarının varlığı yeterli iken, müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olmasını ifade etmektedir.

Somut olayda, 07/10/2023 tarihli nöroloji uzmanı ve konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla alınan rapor doğrultusunda olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleştiği, bu durumda oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kaldığı anlaşılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-624-713; YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları).

Davaya konu trafik kazasında, müteveffanın, sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu anlaşılmaktadır.

Müteveffanın, kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığı alınan bilirkişi raporları ile sabit görülerek kazanın münhasıran dava dışı sürücünün alkol etkisi altında gerçekleştiği tespiti ile müteveffanın müterafik kusurunun bulunmadığı yine davalı tarafından, mütevaffanın hatır taşıması ile araçta bulunduğu iddiasının olmadığı hususları göz önüne alındığında, eldeki davaya konu icra takibine dayanak olan hakem heyeti kararlarının gerekçesinde alınan tazminat hesaplamaları dikkate alınarak ve yine davacı vekilinin 30/06/2022 tarihli beyan dilekçesi ve bu dilekçe kapsamında dava ve talep edilen bedelin, davacı tarafından Ankara ....

İcra Müd. ... sayılı ve ... sayılı icra dosyalarına dayalı olarak müteveffa ... mirasçılarına yapılan ödemelerin rücusuna yönelik olduğu anlaşılmakla yapılan ödemelerin gerçek zarar miktarını belirleyen tahkim kararları doğrultusunda yapıldığı mahkememizce yapılan yargılama ile rücu sebeplerinin oluştuğu sonuç ve kanaati ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır