Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/330 K.2021/785

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dilekçe içeriğinde bildirdiği çekin yasal hamili olduğunu, çekin kaybediğildiğini belirterek çekin üzerine ödeme yasağı konulması ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava TTK'nun 651. maddesi gereğince kıymetli evrakın zayi sebebi ile iptaline ilişkindir.

Zayi edildiği bildirilen çek hakkında TTK. nun 760. maddesinde öngörülen şekilde ilanlar yaptırılmamış olduğu tespit olundu.

Çekin ait olduğu ...... Bankası ......... Şubesi'ne yazılan müzekkereye verilen 15/04/2021 tarihli yanıtında çekin karşılıksız işlemi olduğunu, banka sorumluluk tutarının alacaklı ......'a ödendiğini, ...... Bankası ....... Şubesi'ne yazılan müzekkereye verilen 19/04/2021 tarihli yanıtında çekin karşılığı olmadığı için ödenmediğinin bildirildiği tespit edilmiştir.

TTK 761/3. maddesince yasal 3 aylık bekleme süresi içerisinde çekin bulunduğuna dair herhangi bir bildirimde bulunulmadığı gibi Mahkememize de ibraz edilmemiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; ilgili mevzuat HMK ya göre, "Dava Şartlarının İncelenmesi" başlıklı 115. maddesi; "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2)Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir.

Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. (3)Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." hükmünü amirdir.

Tüm dosya kapsamı ve davacının iddiası ile dava konusu çekin incelenmesi ile, ...... Bankası ...... Şubesine ait 10.04.2021 tarihli 40.000,00 TL bedelli olduğu ....... Metal Taşımacılık tarafından, Ses İç ve Dış Tic. Ltd.Şti adına keşide edildiği görülmekle, davacının gerek adına düzenleme yoluyla gerekse ciro yoluyla hamil olmadığı dava konusu çekte bulunan ciro silsilesi ile sabit bulunmuş olup, en son kendisine ciro edilen ...... Döner San. Tic. A.Ş. İle herhangi fiili bağının bulunmadığı da anlaşılmıştır. Kaldı ki kendisine ciro edilen ...... Döner San. Tic. A.Ş nin yetkili temsilcisi olsa dahi davanın gerçek kişi olarak kendi adına açıldığı hususu ile davacının işbu davayı hamil sıfatı ile açmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır.

Zayi olmuş çekler hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.

Davacı, çek hesabı sahibi olduğundan kendi çeki hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağından HMK nun 114/1-d (tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır) ve HMK nun 115/2. maddeleri gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın davacının ...... Bankası ...... şubesine ait, keşide yeri : İstanbul, keşide tarihi: 25/09/2021, keşidecisi ....... İnşaat Endüstri Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti., ....... çek no'lu, 10.080,00-TL bedelli çeke ilişkin davasının dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalıdır) Hakim ... · ¸(e-imzalıdır)