Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/568 K.2024/175

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Şirket merkezi İsviçre'de bulunan müvekkili şirketin köpek tasmaları üretiminde faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin İsviçre'de bulunması sebebiyle Türkiye'deki ticari faaliyetini davalı ile 28/07/2015 tarihinde imzalamış oldukları distribütörlük sözleşmesi kapsamında gerçekleştiğini, ancak davalının haksız rekabete teşkil eden ve sözleşme şartlarına da açıkça aykırı haksız fiillerinin müvekkilince tespit edilmesi ile birlikte sözleşmenin feshine ilişkin olarak düzenlenen Kadıköy ....

Noterliğinin .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin sona erdiğini, müvekkili şirket tarafından tespit edildiği üzere davalının müvekkili ile aralarında bulunan distribütörlük sözleşmesine TTK'ye ve ticari etiğe aykırı şekilde müvekkiline ait ürünlerin aynılarını kopyalama suretiyle "..." markası adı altında üretip pazarladığını ve haksız rekabetin oluştuğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile davalı ... gerçekleştirilen haksız rekabet fiillerinin tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine,

haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan tüm araçların ve malların imhasına, hüküm kesinleşmesinden sonra gideri davalı ... ait olmak üzere ilanına, davalının yarışan sorumluluk sebeplerinden müvekkilinin lehine sonuç doğuracak olan sebebin belirlenmesine,

maddi tazminat miktarının şu an için elde bulunan veriler ışığında tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olmaması sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000-TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline, müvekkili şirketin ticari itibarını, iyi ve haklı şöhretini zarara uğratılması sebebiyle 50.000-TL tutarındaki manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında münakit 28.06.2016 tanzim tarihli 31.09.2016 başlangıç tarihli sözleşmenin 22. Maddesi taraflar arasındaki ihtilafların İsviçre Ticaret Odası Uluslararası Tahkim Kurallarına tabi tutulmuş olup yine aynı sözleşmenin 21. Maddesi uyarınca taraflar arasında sözleşmeden kaynaklı ihtilaflar uyarınca uygulanacak hukukun İsviçre Hukuku olduğunu, davacı iddiasının endüstriyel tasarım hakkına tecavüz iddiasına dayandırmayıp haksız fiile dayandırdığını müvekkilinin ticari ikametgah adresinin dava dilekçesinde de belirtilmiş olan "...

Caddesi .... Sok. No:4 ... Plaza Kat:2 İkitelli İSTANBUL" olması, bu adresin Bakırköy Mahkemelerinin yargı çevresi içerisinde bulunması, ezcümle işbu dava bakımından Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle mahkemenin yetkisiz olduğunu, bu nedenle yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/10/2020 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile, yetkisizlik kararı verilerek Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verildiği, davalı vekilinin istinaf başvurusu sonucu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... esas, ... karar sayılı ilamıyla davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine kararı verildiği, dosyanın Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesini takiben yukarıdaki esasa kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

26/08/2022 tarihli bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen raporda özetle,

Davacı ... ürünlerle, ... ve ... markalı ürünlerin tasarım olarak aynı derecede benzer oldukları,

Teknik inceleme kısmında davacının tasarımları ile davalı ürünleri arasında iltibasa sebebiyet verecek düzeyde benzerliğin söz konusu olduğunun tespit edilmesi dikkate alındığında davalının vaki eyleminin TTK 55/1-a4 bendi gereğince haksız rekabet sayılacağı,

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davalının vaki ihlalinde maddi tazminatın miktarını değerlendirmeye elverişli delil bulunmadığı, bu çerçevede davalı taraf ticari defterleri üzerinde mali inceleme yapılması, mali incelemede de zarar miktarının net tespit edilememesi halinde maddi tazminatın TBK 50 ve 51 çerçevesinde tayini hususunda takdirin mahkemede olacağı,

Davacının manevi tazminat talep hakkının da mevcut olacağı, manevi tazminatın türü ve miktarının tayin hakkının mahkemede olacağı hususlarında görüş bildirdikleri anlaşılmıştır.

20/02/2022 tarihli bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen ek raporda özetle,

Davacı ...

26/12/2022 günü saat 14:15'de mahkeme duruşma salonunda yapılan incelemede, "müvekkilimize USB ile ticari defterlerini sunabileceği bilgisi sunulmuştur, ancak müvekkilimiz defterlerde yer alan ticari bilgilerin karşı tarafın eline geçebileceğinden Türk Hukuku'nu da bilmediği için fiziken burada bulunmadığı için elimize defterleri zamanında ulaştıramamıştır, zaten sunulacak veriler Almanca olduğundan bilirkişi tarafından anlaşılma ihtimali yoktur, dava konusu uyuşmazlık bakımından haklılığımız sübuta ermiştir, bilirkişi raporu lehimizedir,

tazminat hesabının davalının mütecaviz malları satmakla elde ettiği kara göre hesaplanmasını talep etmiştik, bu nedenle sadece karşı tarafın ticari defterlerinin incelenmesini talep ederiz, takdir sayın mahkemenindir" şeklinde ifade edildiğinden davacı şirketin ticari defterleri üzerine bir inceleme yapılamadığı,

Davalı ... 26/12/2022 günü saat 14:15'de mahkeme duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmadığı, ticari defter ve belge ibraz etmediği,

Dava konusu somut olayda uyuşmazlığın taraflar arasında mevcut 28/07/2015 tarihinde imza olunan distribütörlük sözleşmesi kapsamında curli marka köpek tasması pazarlama faaliyetinin davalı tarafça karşılandığı, ancak davalının haksız rekabet teşkil eden ve sözleşme şartlarına aykırı haksız fiillerin bulunduğu iddiası ile sözleşmenin davacı tarafça Kadıköy ....

Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarname ile sona erdirildiği, davalı tarafından dava konusu ürünün aynılarının kopyalanarak ... markalı ile satışa sunulduğundan bahisle haksız rekabet iddiasına dayalı olarak maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsil noktasında toplandığı, davacı şirketin İsviçre menşeili olduğundan ticari defter belge ibraz edilmediği, davalı ...

26/12/2022 günü saat 14:15'de mahkeme duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmamış olup, davalı ... ticari defterleri üzerinde de bir inceleme yapılamadığı, davaya konu maddi tazminat talebine ilişkin dosya içeriğinde hesaplamaya elverişli nitelikte bir bilgi ve belge görülmediği,

Davacı ... ürünlerle, ... ve ... markalı ürünlerin tasarım olarak aynı derecede benzer oldukları,

Teknik inceleme kısmında davacının tasarımları ile davalı ürünleri arasında iltibasa sebebiyet verecek düzeyde benzerliğin söz konusu olduğunun tespit edilmesi dikkate alındığında davalının vaki eyleminin TTK 55/1-a4 bendi gereğince haksız rekabet sayılacağı görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

20/09/2023 tarihli bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen ek raporda özetle,

Davalının 2018-2019 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu,

Davalının incelenen ticari defterlerine göre, davacı ile olan ticari münasebetini 320.09 satıcılar hesap kodunda takip ettiği, davalı ... dönem sonu(31/12/2018) itibariyle davacı ... ile borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı,

Davalı şirketin 2018, 2019 yıllarına ait gelir tablolarının incelenmesinde, davalı şirketin 2018 yılında net satışlarının 355.575,84-TL olduğu, 2018 dönem sonunda ise 16.134,27-TL kar halinde olduğu, 2019 yılında net satışlarının 448.317,99-TL olduğu, 2019 yılı dönem sonunda 1.733,15-TL zarar halinde olduğu, davalı tarafından şirketin 2019 yılında kapatıldığı beyan edilerek 2020-2021 yıllarına ait ticari defterlerin ibraz edilmediği,

bu minvalde davacının ... maddi zarar talebine yönelik dosyaya yeni sunulan bir belge görülmemiş olup öte yandan davalı ... ticari defterlerinde de şirketin 2019 yılında zarar haline geçtiği görüldüğünden -kar etse dahi- davacının uğradığı maddi zararın ticari defterlerde tespit edilmesinin tarafımızca mümkün olmadığı, bu sebepten ötürü önceki ek raporumuzdaki görüş ve kanaatlerimizde değişiklik olmadığını bildirdikleri görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın, haksız rekabete dayalı maddi manevi tazminat davası olduğu görüldü.

Mülga Türk Ticaret Kanunu’nun 56. maddesi uyarınca haksız rekabet, aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suistimali olarak tanımlanmıştır. (TTK md. 56). Haksız rekabeti tanımlayan bu hüküm, TMK md. 2'de yer alan doğruluk ve güven ilkesinin rekabet hakkının kullanılmasında da dikkate alınması gerektiğini teyit etmektedir.Buna göre rekabet hakkı objektif iyi niyet kuralları çerçevesinde kullanılmalıdır. Rekabetin oyun ve meslek kaidelerine uygun olarak centilmence yapılması esastır. İktisadi, ilmi, siyasi hayatta dürüst, ahlak kurallarına uygun bir rekabet topluma canlılık getirir, fert ve toplum hayatında seviye ve verimin yükselmesine neden olur.

6102 s. Ticaret Kanunu md.54 (2) ise haksız rekabete ilişkin olarak ''Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır'' şeklinde bir düzenleme getirerek uygulama alanını eskisine nazaran oldukça genişletmiş ve rakipler arasındaki iktisadi rekabetin önlenmesi amacıyla getirilen bir hüküm olmaktan çıkarmıştır. eni düzenlemenin amacı hukuka uygun ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (Bkz. 6102 s. TTK md. 54 Gerekçe)

Hukukumuzda da(mülga TTK döneminde de), esasen haksız rekabet düzenlemelerinin sadece rakiplerin değil, kamunun menfaatlerini de gözettiği yönündeki sosyal yaklaşım benimsenmiş; haksız rekabet eylemini yapan ile bu eylemden menfaatleri zarar gören ya da görme tehlikesine maruz kalan kimse arasında rekabet ilişkisi aranmamıştır.6102 s. TTK’nın haksız rekabete ilişkin hükümleri esas itibarıyla bütün katilardan yani rakipleri, müşterileri ve diğer piyasa katılımcılarını ve toplumun menfaatlerini korumaya yöneliktir.Serbest rekabet hakkı gibi bu hakkın kötüye kullanımının önlenmesi de yine kanunla korunmaktadır.

TTK'nın 55. maddesinde, dürüstlük kurallarına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar başlığı altında yapılan düzenlemede haksız rekabete ilişkin haller başlıca olarak sayılmış olup, maddenin "1-a dürüstlük kurallarına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar özellikle başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işlerine karıştırılmaya yol açan önlemler almak, malların iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin özelliklerini, miktarını, kullanma amaçlarını, yararlarını veya tehlikelerini gizlemek ve bu şekilde müşteriyi yanıltmak" hükmü getirilmiştir.

Dava konusu somut olayda, şirket merkezinin İsviçre'de bulunan davacı şirketin köpek tasmaları üretiminde faaliyet gösterdiği, davacı şirketin İsviçre'de bulunması sebebiyle Türkiye'deki ticari faaliyetini davalı ile 28/07/2015 tarihinde imzalamış oldukları distribütörlük sözleşmesi kapsamında gerçekleştiği, ancak davalının haksız rekabete teşkil eden ve sözleşme şartlarına da aykırı fiillerinin davacı tarafça tespit edilmesi ile birlikte sözleşmenin feshine ilişkin olarak düzenlenen Kadıköy ....

Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin sona erdiği, davacı şirket tarafından tespit edildiği üzere davalının davacı ile aralarında bulunan distribütörlük sözleşmesine TTK'ye ve ticari etiğe aykırı şekilde müvekkiline ait ürünlerin aynılarını kopyalama suretiyle "..." markası adı altında üretip pazarladığı ve haksız rekabetin oluştuğu, davalı tarafından satışa sunulan ürünlerin aynı derecede benzer oldukları ve taklit ürün olduğu,

bu kapsamda haksız rekabetin iltibas ve yanıltma yolu ile gerçekleştiği kanatinin oluştuğunu ve ancak tarafların incelenen ticari kayıtları ile elde edilen kar veya uğranılan zarar hususlarının tespit edilemediği görülmüştür.

Davacı ... markanın sahibi olan yurt dışı menşeili şirketin, ürünlerinin davalı tarafından iltibas yaratacak derecede benzer oldukları dosya kapsamında tespit olunmuş ve davalının eyleminin davacıya karşı TTK 55/1-a4 hükmü uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği tespit edilmiştir.

Yine, davacı taleplerinin de TTK'nın 56. maddesi kapsamında olduğu değerlendirilerek, TBK 50. Ve 51. Maddeleri doğrultusunda maddi tazminat talebinin takdiren 50.000,00 TL bakımından kabulüne, yine davaya konu haksız rekabet oluşturan ürünlerin benzerliğinin derecesi davacının bu iş kolunda haksız rekabet sayılan davalının eylemi ile davacının manevi tazminat talep hakkına sahip olduğu sonuç ve kanaati ile de bu talebinin takdiren 25.000,00 TL bakımından kısmen kabulüne dair karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır