Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/866 K.2023/1142

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA BAKIMINDAN

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; toplamda 1.874.087,00 TL bedelli 37 adet müvekkilinin cari ticari ilişki nedeniyle alacağına karşılık aldığı çekler müvekkilinin yeddinde iken müvekkilinin işyerinde 26.08.2021 tarihinde gerçekleştirilen hırsızlık sonucunda çalındığını, hırsızlık olayı neticesinde Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma numaralı dosyasıyla soruşturma başlatıldığını, soygunda çalınan 37 adet çek ile ilgili Bakırköy ....

Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı dosyasıyla çeklerin çalınması nedeniyle çek iptali (zayi) davası açıldığını, çeklerle ilgili ödeme yasağı kararı verildiğini, bahsedilen çalıntı çeklerden birinin de işbu dava konusu ...

Bankası A.Ş ... seri numaralı, 100.000,00 TL bedelli, 15.10.2021 tarihli çek olduğunu, ilanların yapılması aşamasında davalı tarafından çekin kendilerinde olduğu beyan edildiğini, istirdat davası için işbu davayı ikame ettiklerini, dava konusu çekin, .../Bursa adresli ... ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından aralarında bulunan alacak borç ilişkisine istinaden, 03.06.2021 tarihli 44.803,42 TL bedelli, 07.06.2021 tarihli 19.916,22 TL bedelli ve 16.08.2021 tarihli 36.717,23 TL bedelli fatura bedellerine karşılık verildiğini, 19.08.2021 tarihinde müvekkiline ait ... sıra nolu tahsilat makbuzu ile teslim alındığını, çekin yasal ciro silsilesi ile müvekkilinin zilyedinde olduğu ve yukarıda izah ettiğimiz veçhile 26.08.2021 tarihinde müvekkilin işyerinde gerçekleştirilen hırsızlık sonucunda çalındığının şüphesiz olduğunu, davalının anılan ...

Bankası A.Ş ... seri numaralı, 100.000,00-TL bedelli, 15.10.2021 tarihli çeki kötüniyetle iktisap ettiğini beyanla ...

Bankası A.Ş ... seri numaralı, 100.000,00 TL bedelli, 15.10.2021 tarihli dava konusu çek hakkında tedbir kararı verilmesini, söz konusu çekin müvekkiline geri verilmesine karar verilmesini, aksi halde çek bedeli olan 100.000.00 TL’nin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın haklı alacağından kaynaklanan dava konusu. Keşidecisi ..... Teks. Isı Sistemleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi, ... seri numaralı, 30.11.2021 tarihli 100.000,00TL bedelli çekin karşılıksız kalmasına istinaden, Bursa .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası, keşidecisi ... Sanayi Ticaret A.Ş. olan, ... Bankası. ... şubesi/ İzmir, ....

Seri Numaralı, 30.11.2021 tarihli, 100.000,00 TL bedelli çekin karşılıksız kalmasına istinaden Bursa .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası ve keşidecisi ... ve Tic. A.Ş. olan ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı, 15.10.2021 tarihli, 100.000,00TL bedelli çekin karşılıksız kalmasına istinaden Bursa ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı icra dosyası ile keşideci, avalist ve cirantalar hakkında, çeke dayalı her üç çek için de kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, dosyaların infazen kapatıldığını, dava konusu çekin ciro silsilesiyle takip alacaklısı müvekkili Develi şirketine geçtiği ve alacaklı müvekkilinin yetkili son hamil olduğunu, ihtiyati tedbir talebinin reddi gerektiğini, huzurdaki davanın arabuluculuk dava şartına uyulmadan ikame edildiğini, davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, söz konusu çek ve icra takibine ilişkin davacı firmanın ne keşideci ne ciranta ne de takip borçlusu olduğunu,

davacı tarafça icra dosyalarına yatırılmış bir para olmamakla birlikte huzurdaki dava ile yalnızca çeklerin meşru hamili olduğunu iddia ettiğini, huzurdaki davanın İİK 72.Maddesinden kaynaklı istirdat davası olduğunun kabulü halinde davacı tarafın aktif dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, davanın İİK 757. maddesinden kaynaklı istirdat davası olduğunun kabulü halinde müvekkili firmanın pasif dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacının iddialarının aksine dava konusu çekin çalındığı hususunun ispat edilemediğini, müvekkilinin çekin yasal hamili olduğunu,

müvekkili icra takibine konu çekleri faturaları ve resmi alacağı karşılığında iktisap ettiğini, çekte yer alan keşideci ve tüm cirantaların açıkça müvekkiline borçlu konumda olduğunu, beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı Dosyası

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 37 adet davacının cari ilişki nedeniyle alacağına karşılık aldığı çeklerin, davacı yeddinde iken davacı işyerinde 26/08/2021 tarihinde hırsızlık sonucu çalındığını, hırsızlık olayı neticesinde soruşturma başlatıldığını, Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı dosyasıyla çeklerin çalınması nedeniyle çek iptali davası açıldığını ve çalınan çeklerle ilgili ödeme yasağı kararı verildiğini dosyada yargılama devam ederken ilanların beklenmesi aşamasında iken, davalı tarafından ilgili dosyaya, çek suretleri sunulmadan 07/12/2021 tarihli dilekçeyle müdahale talebinde bulunduğunu,

2 adet çalıntı çekin kendilerinde olduğunu beyan ettiğini bu sebeple işbu istirdat davası açıldığını, dava konusu ... seri nolu çek davacıya borçlusu, .../Bursa adresli ... Ticaret Ltd. Şti.

Tarafından aralarında bulunan alacak borç ilişkisine istinaden, 05/05/2021 tarihli 48.385,90 TL bedelli fatura, 18/05/2021 tarihli 48.427,79 TL bedelli fatura, 26/05/2021 tarihli 25.178,55 TL bedelli fatura, 27/05/2021 tarihli 13.748,65 TL bedelli fatura, 17/06/2021 tarihli 27.939,45 TL bedelli faturalarına karşılık verilmiş olduğunu, 18/08/2021 tarihinde davacıya ait ... sıra nolu tahsilat makbuzu ile teslim alındığını söz konusu çekin davacı şirketin muavin defterine işlendiğini,

muavin defterine 18/08/2021 tarihli olarak ... fiş numarası ile kaydedildiğini işbu davaca konusu ... seri nolu çek davacı tarafından henüz tahsile verilmediğinden dolayı arkasında son yetkili hamil olan ve zilyetliğinde bulunduran davacının cirosu bulunmasa da hakikatte son yasal hamil davacı olduğunu, dava konusu ikinci çek ise ... seri nolu çekin davacıya borçlusu ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Tarafından aralarında bulunan alacak borç ilişkisine istinaden, 25/08/2021 tarihli 65.476,23 TL bedelli fatura, 06/09/2021 tarihli 27.291,82 TL fatura bedellerine karşılık verildiğini 13/08/2021 tarihinde davacıya ait ... sıra nolu tahsilat makbuzu ile teslim alındığını, davacı şirketin muavin defterlerine 13/08/2021 tarihli olarak ... fiş numarası ile kaydedildiğini, ... seri nolu çek davacı tarafından henüz tahsile konmadığı için arkasında cirosu bulunmasa da hakikatte son yasal hamilin davacı olduğu,

... seri nolu çek arkasına davacıya ait olmayan sahte imza atıldığını, çekte cirolar sahte olduğunu yasal ciro silsilesinin koptuğunu, ... seri nolu çek ve ... seri nolu çek hakkında ihtiyati haciz kararı alınıp icra takibine konduğunu belirterek davacı vekili dava konusu 2 adet çek hakkında tedbir kararı verilmesini dava ve talep etmiştir.

Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı Dosyası

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: toplamda 1.874.087,00-TL bedelli 37 adet müvekkilin cari ticari ilişki nedeniyle alacağına karşılık aldığı çekler, müvekkilin yeddinde iken, müvekkilinin işyerinde 26.08.2021 tarihinde gerçekleştirilen hırsızlık sonucunda çalındığını, hırsızlık olayı neticesinde Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma numaralı dosyasıyla soruşturma başlatıldığını, çalınan 37 adet çek ile ilgili Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyasıyla çeklerin çalınması nedeniyle çek iptali (zayi) davası açıldığını ve çalınan çeklerle ilgili ödeme yasağı kararının verildiğini, çalıntı çeklerden üçünün de işbu dava konusu (a) ...Bankası ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 17.340,00-TL bedelli, 30.12.2021 tarihli çek, (b) ... Bankası ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 140.000,00-TL bedelli, 31.12.2021 tarihli çek ile (c) ...

Şubesine ait, ... seri numaralı, 75.000 TL bedeli, 31/01/2022 tarihli çekler olduğunu, ilanların beklenmesi aşamasında davalı tarafından ilgili dosyaya bahsi geçen 3 adet çalıntı çekin kendilerinde olduğunu beyan ettiğini, taraflarına istirdat davası açmaları yönünde taraflarına süre verdiğini, bu nedenle süresi içerisinde işbu davayı ikame etme zorunluluklarının hasıl olduğunu, dava konusu ...

Bankasına ait, ... seri numaralı, 17.340,00-TL bedelli, 30.12.2021 tarihli çek müvekkil tarafından henüz tahsile konmadığı için arkasında cirosu bulunmasa da hakikatte son yasal hamil müvekkili olduğunu, İkinci çek ise, ... Bankasına ait, ... Seri numaralı, 140.000,00 TL bedelli, 31.12.2021 tarihli çeki müvekkiline borçlusu ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından aralarında bulunan alacak borç ilişkisine istinaden, 13.08.2021 tarihli 85.895,27 TL bedelli iki adet faturalarına karşılık verildiğini, 13.08.2021 tarihinde müvekkiline ait ... sıra nolu tahsilat makbuzu ile teslim alındığını, işbu dava konusu ... Bankasına ait, ...

Seri numaralı, 140.000,00 TL bedelli, 31.12.2021 tarihli çek müvekkili tarafından henüz tahsile verilmediği için arkasında son yetkili hamil olan ve zilyetliğinde bulunduran müvekkilinin cirosu bulunmasa da hakikatte son yasal hamili müvekkilinin olduğunu, Üçüncü çek ise, .... Şubesine ait, ... Seri numaralı, 75.000,00 TL bedelli, 31.01.2022 tarihli çeki müvekkiline borçlusu .... Tasarım San. Ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından aralarında bulunan alacak borç ilişkisine istinaden, 02.08.2021 tarihli 26.959,64 TL bedelli, 06.08.2021 tarihli 14.117,59 TL bedelli, 09.08.2021 tarihli 16.431,00 TL bedelli, 16.08.2021 tarihli 14.117,59 TL bedelli ve 17.08.2021 tarihli 6.904,73 TL bedelli beş adet faturalarına karşılık verildiğini, dava konusu ... Şubesine ait, ...

Seri numaralı, 75.000,00 TL bedelli, 31.01.2022 tarihli çek müvekkili tarafından henüz tahsile verilmediğini, davalının anılan çalıntı çekleri kötüniyetle iktisap ettiğini, beyanla ilgili çeklerin muhatap banka tarafından ödenmemesine, İİK md 72/2 uyarınca davalı dahil çeklerde gözüken tüm cirantalara ödenmemesini yahut ve dava konusu çeklerin Bursa .... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyası ve Bursa .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas Sayılı dosyası bakımından icra takibine konu edildiğinden 2004 Sayılı İİK'nun 72/3 maddesi uyarınca icra veznesine ödenen paranın alacaklıya ödenmemesine hakkında tedbir kararı verilmesini, sonrasında davalarının kabulü ile dava konusu ... Bankası .... Şubesine ait, ... seri numaralı, 17.340,00-TL bedelli, 30.12.2021 tarihli çek, ... Bankası ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 140.000,00-TL bedelli, 31.12.2021 tarihli çek ile ...

Şubesine ait, ... seri numaralı, 75.000 TL bedeli, 31/01/2022 tarihli çeklerin davalıdan alınarak müvekkiline iadesini, aksi halde fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, dava konusu çeklerin bedelinin çeklerin ibraz tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı Dosyası

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında dökümü bulunan ve ekte sunulan toplamda 1.874.087,00-TL bedelli 37 adet müvekkilin cari ticari ilişki nedeniyle alacağına karşılık aldığı çekler, müvekkilin yeddinde iken, müvekkilin işyerinde 26.08.2021 tarihinde gerçekleştirilen hırsızlık sonucunda çalındığını, dava konusu ... Bankasına ait, .... seri numaralı, 56.747,00 TL bedelli, 28.02.2022 tarihli çek ile çalıntı, ...

Bankasına ait, .... Seri numaralı, 70.000,00-TL bedelli, 08.03.2022 tarihli çeklerin muhatap banka tarafından ödenmemesine, İİK md 72/2 uyarınca davalı dahil çeklerde gözüken tüm cirantalara ödenmemesine yahut ve dava konusu çeklerin Bursa ... İcra Müdürlüğünün .... E. Sayılı dosyası ve Bursa .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas Sayılı dosyası bakımından icra takibine konu edildiğinden 2004 Sayılı İİK'nun 72/3 maddesi uyarınca icra veznesine ödenen paranın alacaklıya ödenmemesine hakkında tedbir kararı verilmesine tedbir kararı verilmesine, mahkememiz dosyasının Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava; asıl dosya yönünden yapı kredi bankası 15/10/2021 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin istirdadı, olmadığı takdirde bedel istirdadı taleplerinin sübut ve miktarı; birleşen dosya yönünden ... 30/11/2021 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ... Bankası 30/11/2021 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli 2 adet çekin istirdadı, olmadığı takdirde bedel istirdadı talebine ilişkindir.

Bursa ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı şirketin davacı aleyhinde 100.000,00 TL asıl alacak, 1.140,00 TL ihtiyati haciz vekil ücreti, 325,69 TL değişen oranlarda avans faizi, 10.000,00 TL %10 çek tazminatı, 165,50 TL ihtiyati haciz masrafı, 300,00 TL %0,3 komisyon alacağı olmak üzere toplam 111.931,19 TL'nin tahsili için çeke dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından arabuluculuk dava şartınının yerine gelmediğine ilişkin itiraz edilmişse de; uyuşmazlığın TTK'nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkin olduğu, konusunun bir miktar para alacağına ilişkin olmadığı, dava devam ederken çekin bedelinin ödenmesi ile davanın çek bedelinin istirdatına dönüşmesi halinde de durumun değişmeyeceği anlaşılmakla dava şartlarında eksiklik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

TTK’nin 792. maddesi, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' şeklindedir.

Bu şekilde açılan istirdat davalarında davacı tarafın dava konusu çeklerin hamili olduğunu ve bu çeklerin rıza dışı elinden çıktığını öncelikle kanıtlaması gerekir. Dava konusu edilen bir kısım çeklerde cirosunun bulunduğu bir kısım çeklerde ise cirosunun bulunmadığı görülmekle aktif dava ehliyetinin denetimi açısından davacı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde çeklere ilişkin kayıtların incelenmesi için bilirkişi raporu aldırılmış ve davacının aktif dava ehliyetinin olduğu değerlendirilmiştir.

Bilirkişi 22/03/2023 havale tarihli raporunda; davacı tarafın 2021-2022 yılına ait ticari defterler ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği bulunduğunu, davalı tarafın 23.12.2022 tarihli defter inceleme günü gelmediğini, yerinde inceleme talebi bulunmadığından ticari - defterleri üzerinde inceleme yapılamadığını, HMK 222 (5) maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir;

ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." ifadesi yer aldığını, davacı tarafın Asıl ve Birleşen davalara konu ettiği 8 adet ve toplam 659.087,00 TL tutarlı çekin olduğunu, davacı tarafın, Asıl ve birleşen davalara konu olan çeklerin tamamının tahsilat makbuzları ile muhtelif firmalardan teslim aldığı ve teslim aldığı muhtelif firmalar ile ticari ilişkisinin bulunduğunu, iş bu çeklerin tamamının davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına işlendiğini, çeklerin teslim alınan muhtelif firmaların cari hesaplarına kaydedildiğini, davacı tarafın,

davalı taraf ile ilgili herhangi bir cari hesap hareketinin, borç veya alacak durumunun bulunmadığını, ticari ilişkinin bulunmadığını, asıl ve birleşen davalara konu olan çekler üzerindeki ciroların kopuk olduğunu, davalı tarafın dosya muhteviyatına ticari defter ve kayıtlarını sunmadığını, inceleme günü gelmediğini, yerinde inceleme talebinin de bulunmadığını, davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme, tespit ve değerlendirme yapılamadığını, ispat yükünün davalı tarafın uhdesinde olduğunu,

dosya muhteviyatına sunulan bilgi ve belgeler ışığında nihai takdir sayın mahkemenize bırakılarak davacı tarafın asıl ve birleşen davalara konu olan çekler için hamil konumunda bulunduğu bildirmiştir.

Taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişkinin olduğuna dair iddia ve talep olmadığından davalının ticari defterleri üzerinde bir inceleme yaptırılmamıştır. Bilirkişinin davalı tarafa süre verilmemesine rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı ve çekler üzerideki ciroların kopuk olduğuna dair tespitleri mahkememizce dikkate alınmamıştır.

İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu içeriğine göre; davacının asıl ve birleşen davada aktif dava ehliyetinin bulunduğu, çeklerdeki ciro silsilesinin görünürde düzgün olduğu, çeklerin davacı tarafın elinden rıza dışı çıktığı, davalı olan hamilin çekleri kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasının davacı tarafından ispatlanamadığı, mücerretlik ilkesi de göz önüne alındığında davalının çekleri nasıl iktisap ettiğinin açıklanmasının beklenmeyeceği, davalı şirket yetkilileri hakkında açılmış bulunan ceza soruşturmasının da bulunmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddi ile çek istirdadına ilişkin açılan dava için kötü niyet tazminat şartları oluşmadığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim .... · e-imzalıdır