Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/76 K.2023/975

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı........ Altyapı A.Ş.

Firmasında 27.12.2019 tarihinde Maserati marka ........ plakalı aracı satın aldığını, 24 Mart 2020 tarihinde Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinde seyir halinde iken aniden motorun durduğunu ve aracın hareket edemez şekilde kaldığını bunun üzerine yetkili servise haber verdiğini, yapılan kontrollerde aracın hiçbir uyarı vermeksizin aniden durduğunun rapor edildiğini akabinde araç Maserati otomobillerinin Türkiye Resmi Distribütörü olan ........

Oto Ticaret A.Ş.'nin Sarıyer de bulunan servisine götürdüğünü, servisin aracın garanti kapsamı dışında olduğunu ve 32.000,00 Euro+KDV miktarında bir masrafı olacağını bildirdiğini, aracın 2017 model olduğunu ve 29.000 km de olduğunu, bu kadar genç ve az kullanılmış bir aracın motorundaki arazının aracın kendisinden kaynaklı olduğunu aracın üretiminden kaynaklı bir hata nedeniyle durduğunu, araç garanti kapsamı dışında tutulduğu ve çok yüksek miktarda tamirat bedeli istendiğinden dolayı aracın yetkili servisten alınarak başka bir servise tamir ettirildiğini ve araç tamir bedeli olarak 20.248,80 EURO ( 170.000,00 ) TL ödediğini,

davalı tarafa araç teslim etmesi nedeniyle bu tamir bedelinin davalıdan tahsilinin gerektiğini, bu amaçla Beyoğlu ......

Noterliğinin 12.05.2020 tarih ve ...... yevmiye numaralı ihtarıyla bildirim yapıldığını ve davalının bildirime olumsuz cevap verdiğini, müvekkilinin aracındaki hasarın herhangi bir uyarı vermeksizin aniden motorda meydana gelmesi sebebiyle söz konusu aracın 4077 sayılı yasa kapsamından ayıplı mal olduğunun açık olduğunu, gizli ayıp olmasından dolayı bu ayıbın servis tarafından yapılan tespit tarihine kadar müvekkili tarafından fark edilemediğini ve fark edilmesinin de mümkün olmadığını, ekspertiz raporuyla dahi tespit edilemediğini bu nedenle araçtaki ayıbın gizli olduğunun açık olduğunu,

bu nedenlerle müvekkili tarafından ayıplı aracın tamir edilmesi sebebiyle tamir bedeli ve müvekkilinin uğramış olduğu zararların tazmini talepli olarak huzurdaki davayı açma gerenin hasıl olduğunu müvekkilin hem maddi hem de manevi olarak zarara uğradığını beyanla 10.000,00 TL manevi tazminatın ve 170.000,00 TL maddi tazminatın 12.05.2020 tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsilini yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın her iki tarafının da tüzel kişi tacir olduğunu, ilgili aracın satış sözleşmesinin ticari iş olduğunu bu nedenlerle davanın görevsiz mahkeme de açıldığını, davanın ticari arabuluculuk kapsamında kaldığını, bu sebeple huzurdaki uyuşmazlık açısından usulüne uygun yürütülmüş bir arabuluculuk sürecinin varlığından söz edilemeyeceğini, davacı yanın bir tüzel kişi tacir olduğunu, her ne kadar aracın trafik sicil kaydında ve ruhsat fotokopisinde hususi yazılı ise de aracın sahibinin şirket olması ve faturanın da şirket adına düzenlenmesi nedeniyle, aracın özel değil, ticari bir araç olduğunu,

özel amaçlı satın almalar için uygulanan 4077 sayılı yasanın davacı şirkete ait araç yönünden uygulanması söz konusu olmadığını, bu itibarla, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde 4077 sayılı yasanın uygulanmasının söz konusu olmayacağını, mahkemece ticari nitelik taşıyan uyuşmazlığın tüketici mahkemesi sıfatıyla incelenmesinin ve karara bağlanmasının yasaya aykırı olduğunu, malda bulunan ayıbın fark edildikten 1.5 ay sonra bildirim yapıldığını,

satın aldığı aracın gizli ayıbı olup olmadığını satın alma tarihinden itibaren 8 gün içinde inceleyip satıcıya bildirmesi gerekirken bunu yapmadığını bu itibarla oluştuğunu öne sürdüğü zararının tazminini davalıdan talep etme koşullarının oluşmadığını, iddia edilen malın üreticisi ....... otomobillerinin Türkiye Resmi Distribütörü olan ......

Oto Ticaret A.Ş. olduğunu ve üretimden kaynaklı olabilecek ayıptan dolayı sorumluluğu bulunduğu için davalı konumunda olması gerektiğini, davacının basiretli bir iş adamı gibi davranmadığını söz konusu ayıp gizli ayıp dahi olsa ayıbın ortaya çıkarılması için bir çaba göstermediğini, bu nedenlerle mahkemenin görevsizliğine, ticari arabuluculuk dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, davanın üretici .......

Oto Ticaret A.Ş. ye ihbarına, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davalıdan satın almış olduğu ....... plakalı araçta 24/03/2020 tarihinde gerçekleşen hasar nedeni ile davacının yapmış olduğu tamir ücretine yönelik maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İş bu dava dosyasının Bakırköy ...... Tüketici Mahkemesi'nin ...... Esas - ....... karar sayısı ile açıldığı ve görevsizlik kararı verildiği, dosyanın ardından Bakırköy ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi olduğu, ...... Esas ..... karar sayısı ile görevsizlik kararı verildiği ve Mahkememize tevzi olduğu anlaşıldı.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişi heyeti 22/01/2023 havale tarihli raporunda; ....... Pazarlama İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi. 05. 12.2022 Tarihinde ........ 'dan oluşan Bilirkişi heyeti tamirin gerçekleştiği ...... Otomotiv San ve Tic. Ltd .Şti , aracın servis için ilk geldiği ...... Oto Tic. A.Ş - ........ Servis (Araç arızalandığında çekiçi ile gidilen ......... servisi kapanmış yerine Maslak servisi görev yapmaktadır.) ve çıkan arızalı motorun bulunduğu ......

Pazarlama İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi deposunda incelemede bulunulduğu, davaya konu araç incelenmek üzere , sorumlu kişisi ile birlikte inceleme yerinde bulunduğu, Aracın ilk tescili 05.07.2017 daha sonraki tescil 27.12.2019 olarak görüldüğü, Şase numarası uyumlu olup ...... şeklinde olduğu, Kaza öncesi ....... olan motor numarası kaza sonrası motor değişimi sonrası ..... olarak trafik müdürlüğünce tescil edildiği, Araç keşif tarihinde 68.924 kilometre olduğu, Tamir işlemini gerçekleştiren .......

Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti. hasarın yağ filtresi nedeniyle olduğu görüşünü ifade ettiği, Komple motor değişimi ihtiyacı nedeniyle motor siparişi yapıldığı, Değiştirilen motor 08.09.2022 tarihinde ...... numaralı beyanname ile ...... kargo müdürlüğünden çekildiği, Servis yöneticisi ve danışman ile görüşüldüğü, Motor değişimi gerektiren arıza olduğu ifade edildiği, Araç daha önce ...... yetkili servislerini kullanmadığı,

Kayıtlardan görüldüğü kadarı ile aracın yetkili servis dışında bakım hizmeti görmesi ve araç sahiplerinin servis fatura belgesi gösterememesi nedeniyle garanti süresi içinde de olsa yetkili olmayan yerde parça değişimi/bakım yapılması nedeniyle garanti dışında bırakılmış olduğunun ifade edildiği, Araç üzerinde orijinal parça olmadığı ifade edildiği, ........ firmasından servis garanti onayı istenmediği, ....... kendi inisiyatifini kullandığı, Hasar onarımı için 32.000 Euro talep edilmiş ancak araç sahibi kabul etmeyerek aracı götürdüğü, Araçta hız kesici olmadığı ve 230 km kadar hız yapabildiği,

Yağ değişimi 20.000 kilometrede 0-40 Full sentetik olarak yapıldığı, Genelde markaların garanti kapsamına alınmayan az kilometreli araçlar için uyguladıkları iyi niyet garantisi teklifi yapılmadığı, Garantinin tamamıyla ret edildiği, Araç geçmişi değerlendirmesi için araca DTC kaydı alınması istenmiş önce randevu verilmiş ancak sonra mahkeme çağrısı istendiği, Mahkeme tebligatı üzerine DTC kaydı araç testi yapılarak verildiği, .....

Pazarlama İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin deposuna gidildiği ve hasar sonrası çıkan parçaların incelendiği, ........ yoğun is ve yağ olduğu görüldüğü, Ana ve kol yataklarında aşınma tespit edildiği. Keplerde kırılma mevcut olduğu, Aracın arıza yaptığı sırasında motorda bulunan yağ filtresi bulunmamış olup, taraflarınca incelenemediği, Firma yetkilileri aracı satın aldıkları........

Alt yapı firmasından önce başka sahipleri olduğunu ifade ettiklerini, Firma yetkilileri var ise........

Alt yapı A.Ş. tarafından yaptırılmış olan servis faturalarını istediklerini ancak davalı tarafın bu konuda yardımcı olmadıklarını bu nedenle aracın garantiye girmediğini , mağdur olduklarını ifade ettikleri, Motorlu araçlar garantisi üniversaldır ve kapsam tüketici tarafından yerine getirildiği takdirde dünyanın her ülkesinde geçerli olduğu, Kapsam dahilindeki garanti hizmeti ya üretici bilgisi dahilinde ülke temsilcileri ya da direkt üretici tarafından karşılandığı,

Kilometresi düşük araçlara iyi niyet garantisi verilmesi yani makul oranda hasarın paylaşılması müşteri memnuniyeti ve bağımlılığı açısından genelde markaların uyguladığı müşteri çözümü olduğu, Araç otoyolda giderken stop etmiş ve motor yatak sardığı, ........ aracı garantiye almamış bunun nedenini aracın daha önce servis kaydı olmadığı ve yetkili servis haricinde hizmet aldığı ve bunu belgelendiremediği için garanti dışına bırakılmış ve iyi niyet garantisi teklif edilmediği, Davacı taraf ........

Altyapı A.Ş. den belgeleri istemiş ancak temin edemediği, Araç ...... Otomotiv San ve Tic. Ltd .Şti tarafından 20.248,80 Euro karşılığı 170.000 TL ye tamir edildiği, Motor yatakları ...... olarak eşleştirilmiş ve çıkan motorun orijinal olduğu teyit edildiği, Araç geçmişi ile ilgili .......

Oto A.Ş tarafından 01.07.2023 tarihli ve aracın 71.776 kilometredeki - DTC test raporunun 79 . sayfasında ....... bilgisinde kilometre ve tarih bilgisi mevcut olmamakla birlikte yağ basınç lambasının yandığı görüldüğü, Zaman aralığı ile ilgili bilgi datada olmadığı için yağ lambası ikazının Motor stop ettiğinde ani olarak veya çok daha önceden yandığını söyleyemeyeceklerini, Araç yatak sarması nedeniyle hasarlanmış ve komple motor ihtiyacı olduğunu, araç yetkili servis dahilinde işlem yapmadığı ve dışarda yapılan servisin belgeleri ibraz edilmediği için garanti haricine çıkartıldığı,

aracın 20.248,80 Euro karşı günlük paritede 170.000 TL ye yapıldığını, araçtaki arızanın kök nedeninin orijinal olmayan yağ filtresi ve diğer parçaların kullanımı nedeniyle oluştuğu kanaati oluştuğu, (Motorun yanmasına esas etken olan yağ filtresi taraflarına gösterilmediğinden inceleme yapılamadığı).

Araç satın alınma tarihi olan 27.12.2019 ile hasar tarihi olan 24.03.2020 arasında aracın sahibi tarafından servise girdiğine ait bir beyan veya kayıt olmadığı, Hasara neden olan parçalarla ilgili hasar öncesi fatura bilgisinin sayın mahkemeye ibraz edilmedikçe aracın yeni sahibi ........ Pazarlama İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'nin mağdur olacağı kanaatinde olduklarını belirtmiştir.

Bilirkişi heyeti 22/01/2023 havale tarihli ek raporunda.

22.01.2023 Tarihli kök raporlarında ifade edildiği üzere incelemek üzere kendisini bulunamamakla birlikte meydana gelen arızanın orijinal yağ filitresi kullanılmaması kanaatinde olmaları bu durumun meydana gelen arıza üzerine 24.03.2020 tarihinde çekici ile ......... yetkili servisi........ 'a çekilmesi ve orijinal parça kullanılmamış olması ve arıza öncesi yapılan servis - tamir işleminin belgesinin ibraz edilmemesi nedeniyle garanti dışına çıkartıldığını, aracın satın alınma tarihinden önce yağ ve yağ filitre değişen firmanın orijinal parça ve malzeme kullanmaması ,

kullanılan parça ve menşei ibraz edilememesi nedeniyle hizmet kaynaklı Gizli Ayıp olduğu kanaati oluştuğunu, ........ Şase numaralı araç 30.12.2019 tarihinde........ Altyapı Anonim Şirketi'den 740.000 TL karşılığında ........ Paz. İnşaat Nak. Tic. Ltd.

Şti tarafından satın alındığını, 24.03.2020 Tarihinde ..... plakalı araç arızalandığını, 24.03.2020 tarihinde ...... plakalı araç çekici vasıtası ile ......... yetkili servisi ....... firmasına çekildiğini, 12.05.2020 tarihinde karşı tarafa ihbar yapıldığını, Arada 49 günlük süre bulunduğunu, ...... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. yapılan motor değişimi ve tamirat işlemi karşılığında 20.248,80 Euro karşılığı olarak 170.000 TL faturayı ....... numara altında ....... Paz.

İnşaat Nak. Tic. Ltd. Şti'ne kestiğini, masraf ile arızanın uyumlu olduğunu belirtmiştir.

Öğretide ayıp satılanda, vaad edilen niteliklerin bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır(Yargıtay HGK'nın 24.05.2017 tarih, 2017/19-1633 E.- 2017/1013 K. Sayılı kararı).

Ayıba karşı tekeffül borcu, satılan şeyde satıcı tarafından zikir ve vaat edilen vasıfların bulunmamasından veya satılan şeyin değerini yahut akit gereğince ondan beklenen faydaları azaltan veya kaldıran noksanları bulunmasından satıcının sorumlu tutulmasını ifade eder. Satıcının ayıba karşı tekeffül borcunun doğabilmesi için ayıbın sözleşmenin kurulduğu anda mevcut olması, ayıbın önemli olması, alıcının sözleşmenin kurulduğu anda ayıbın varlığından haberdar olmaması ve en nihayetinden alıcının kendisine düşen muayene ve ihbar yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekir. Aksi halde satılan, alıcı tarafından mevcut haliyle kabul edilmiş sayılır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 23/1-c maddesi; "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 223/2. Maddesine göre ise, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.

Satış sözleşmesinde, satıcı zapttan ve ayıptan ari bir şekilde satılanın, mülkiyetini geçirmek amacıyla, zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür. Satılanın ayıplı olması halinde alıcı TBK'nın 227/1. maddesinde düzenlenen seçimlik haklarını kullanabilir. Anılan maddenin 2. Fıkrasında da alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklı tutulmuştur.

Somut olayda, dava konusu aracın 30.12.2019 tarihinde ....... Paz. İnşaat Nak. Tic. Ltd. Şti tarafından satın alındığını, 24.03.2020 Tarihinde ....... plakalı araç arızalandığını, 24.03.2020 tarihinde ....... plakalı araç çekici vasıtası ile ......... yetkili servisi ....... firmasına çekildiğini, 12.05.2020 tarihinde karşı tarafa ihbar yapıldığını, ....... Otomotiv San. ve Tic. Ltd.

Şti. yapılan motor değişimi ve tamirat işlemi karşılığında 20.248,80 Euro karşılığı olarak 170.000 TL faturayı ...... numara altında ....... Paz. İnşaat Nak. Tic. Ltd.

Şti'ne kestiğini, masraf ile arızanın uyumlu olduğunu, araçta meydana gelen arızanın, aracın satın alınma tarihinden önce yağ ve yağ filitre değişen firmanın orijinal parça ve malzeme kullanmaması , kullanılan parça ve menşei ibraz edilememesi nedeniyle hizmet kaynaklı gizli ayıp olduğu, söz konusu arızanın gizli ayıp niteliğinde olması nedeniyle davacının kusuru bulunmadığı, 7226 sayılı kanun sebebiyle davacı tarafından duran süreler gözetilerek ihbarın süresinde yapıldığı, aracın tamir bedeli için ödenen 170.000,00-TL'nin davacıya iadesine karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.

Öte yandan, Türk Borçlar Kanunu 56/1. madde ve bendine göre bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda hakim olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 4 üncü maddesine göre ise kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakim hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.

Bu düzenlemelere göre manevi tazminat tayin ve taktir edilirken manevi tazminatın 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı İBK'da belirlenen acı ve üzüntüyü gidermek, bir huzur ve tatmin duygusu yaratma amacı ile gelişen hukukta benimsenen zararları tamamlama ve denkleştirme ve aynı zamanda caydırıcılık işlevlerinin göz önünde bulundurulması gerekir.

Tazminatı doğuran olayın işleniş biçimi, sonuçları, meydana getirdiği etkiler, kusur ve sorumluluk oranları, tarafların sosyal konumları, aile ilişkileri, yaptıkları meslekler, gelir durumları, gibi olgular da manevi tazminatın takdirinde etkili olan etmenlerdir.

Dava konusu maddi hadisede ayıplı ürün nedeniyle davacının hayat, vücut bütünlüğü, sağlık, özgürlük, isim, resim, şeref, haysiyet gibi değerlerinde bir ihlale uğramamış olup bu çerçevede manevi tazminat koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi 01/06/2023 tarih 2021/68 Esas 2023/1343 Karar sayılı kararı da bu yöndedir.)

Katip ..... · ¸(e-imzalıdır) Hakim ....... · ¸(e-imzalıdır)